Một số quận thuộc khu đô thị hóa như Tân Phú, Bình Tân… vẫn còn hàng ngàn trường hợp chuyển nhượng đất để làm nhà nhưng không làm được thủ tục hợp thức hóa chủ quyền nhà đất do việc chuyển nhượng đất bằng giấy tay và chủ đất cũ vì lý do nào đó không chịu giao “sổ đỏ” để địa phương điều chỉnh biến động đất đai, tách bộ và cấp “sổ đỏ” cho người nhận chuyển nhượng.
Không có sổ đỏ của chủ đất cũ, chờ?!
Ông Lê Công Danh ngụ tại 48/17 đường Dương Văn Dương, phường Tân Quý, quận Tân Phú cho biết, năm 1996 ông mua một miếng đất (diện tích 240m2), có lập hợp đồng chuyển nhượng thông qua UBND xã nhưng do bận rộn công việc nên ông chưa hoàn tất thủ tục đăng bộ và xin cấp “sổ đỏ” theo quy định.
Đầu năm 2006, do nhu cầu hợp thức hóa giấy tờ đất, ông liên hệ UBND xã để được hướng dẫn thủ tục. Tại đây, cán bộ địa chính cho biết phải bổ sung “sổ đỏ” của chủ đất cũ (bản chính) thì mới xác nhận hồ sơ và giải quyết tách bộ được (hiện trong hồ sơ của ông chỉ có bản photo “sổ đỏ” của chủ đất cũ).
Ông đã liên hệ rất nhiều nơi để tìm chủ đất cũ, mượn lại “sổ đỏ” để bổ sung hồ sơ, nhưng không tìm ra chỗ ở. Liên hệ với UBND xã thì được biết chủ đất cũ đã bán hết đất cho nhiều người và chuyển đi nơi khác, hiện không biết ai là người đang giữ “sổ đỏ” của chủ đất cũ. Hiện nay, vợ chồng ông rất cần hợp thức hóa miếng đất đã mua để có thể lập di chúc cho các con của mình nhưng không được giải quyết vì chỉ thiếu một loại giấy tờ duy nhất là bản chính “sổ đỏ” của chủ đất cũ.
Tương tự, ông Nguyễn Văn Hai chuyển nhượng trên 100m2 đất tại phường Bình Trị Đông, quận Bình Tân bằng giấy tay và đã xây nhà trên đất đó. 6 năm qua, ông đã nhờ dịch vụ thay ông chạy hết cơ quan này đến cơ quan khác để làm thủ tục cấp “sổ đỏ” và tốn rất nhiều tiền để làm 2 bản vẽ hiện trạng đất nhưng cũng không xong chỉ vì thiếu “sổ đỏ” của chủ đất cũ (?!). Hiện ông rất muốn cầm cố, thế chấp nhà đất để vay tiền ngân hàng nhưng bị từ chối giải quyết do giấy tờ đất chưa được hợp thức hóa.
Dân chờ, nhà nước “bó tay”
Ngày 9-12-2005, Bộ Tài nguyên-Môi trường đã có văn bản 5000/BTNMT-ĐĐ về việc giải quyết một số vướng mắc trong quá trình thi hành Luật Đất đai. Theo đó, những trường hợp không thu hồi được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (QSDĐ) đã cấp để chỉnh lý biến động do bị mất hoặc do chủ sử dụng đất cũ không chịu trao giấy chứng nhận QSDĐ cho người nhận chuyển nhượng QSDĐ, UBND cấp huyện ra quyết định hủy bỏ giấy chứng nhận QSDĐ đã cấp, thông báo cho Văn phòng đăng ký QSDĐ cấp huyện và UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất về việc hủy bỏ giấy chứng nhận QSDĐ đã cấp.
Trường hợp đất đang thế chấp tại ngân hàng (giấy chứng nhận QSDĐ đang do ngân hàng giữ) nhưng sau đó chủ sử dụng đất lại tiếp tục chuyển nhượng cho người khác hoặc chủ sử dụng đất không chịu đưa giấy chứng nhận QSDĐ cho người nhận chuyển nhượng QSDĐ từ đó dẫn đến tranh chấp về QSDĐ thì thực hiện giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định của pháp luật.
Ở quận Bình Tân, Phòng TN-MT quận đã vận động hàng ngàn trường hợp chủ cũ tự nguyện nộp giấy chứng nhận QSDĐ cũ để làm thủ tục cấp giấy mới cho chủ mới. Đối với một số trường hợp chủ đất cũ không tự nguyện nộp giấy chứng nhận QSDĐ dù người được chuyển nhượng QSDĐ đã nhiều lần yêu cầu, UBND quận có công văn xin ý kiến của Sở TN-MT TPHCM hướng dẫn quy trình thu hồi giấy chứng nhận QSDĐ của chủ cũ. Trong thời gian chờ văn bản hướng dẫn của Sở TN-MT, UBND quận Bình Tân tiếp tục vận động họ trên tinh thần tự nguyện chứ không ép buộc.
Hiện nay, các Phòng TN-MT đang “án binh bất động” để chờ văn bản hướng dẫn của cấp trên do tình trạng sợ cấp trùng 2 giấy chứng nhận QSDĐ (một của chủ đất cũ- một của chủ đất mới) trên cùng một thửa đất rất khó quản lý khi chuyển nhượng, cầm cố, thế chấp và như vậy người dân vẫn tiếp tục… chờ!?
QUỲNH HƯƠNG
