Các nghiên cứu tiềm năng
Mới đây, Hội đồng tư vấn đánh giá nhiệm vụ KH-CN thuộc Sở KH-CN TPHCM đã xem xét 11 nhiệm vụ nghiên cứu, trong đó có 6 dự án được đánh giá có tiềm năng thương mại hóa cao. Một trong những đề tài nổi bật là nghiên cứu hiện đại hóa bài thuốc “Bạch hoa xà thiệt thảo - Bán chi liên có tác dụng bảo vệ gan” do TS Dương Hồng Tố Quyên và cộng sự tại Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM thực hiện.
Theo TS Dương Hồng Tố Quyên, bài thuốc dân gian trước đây chủ yếu được sử dụng dưới dạng thuốc sắc từ Bạch hoa xà thiệt thảo và Bán chi liên theo tỷ lệ 2:1. Để phù hợp hơn với nhu cầu thị trường và thuận tiện cho người sử dụng, nhóm nghiên cứu đã chuyển sang dạng viên nang cứng. Dạng bào chế này phù hợp sản xuất từ cao dược liệu, đồng thời giúp giảm mùi vị khó chịu của thuốc, dễ sử dụng, bảo quản và vận chuyển. Kết quả kiểm nghiệm tại các cơ quan chức năng liên ngành cũng xác định viên nang cứng Bạch hoa xà thiệt thảo và Bán chi liên thành phẩm đạt yêu cầu về chất lượng, đáp ứng các tiêu chí về dược học để có thể sử dụng rộng rãi trong khám chữa bệnh.
Một dự án khác cũng được đánh giá cao là nghiên cứu “Phát triển mỹ phẩm trẻ hóa da từ protein tái tổ hợp FGF-2, EGF” do nhóm nghiên cứu thuộc Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TPHCM) thực hiện. Hiện một số doanh nghiệp mỹ phẩm đã ngỏ ý hợp tác chuyển giao công nghệ để sớm đưa sản phẩm ra thị trường. PGS-TS Đặng Thị Phương Thảo, Trưởng bộ môn Công nghệ sinh học, chủ nhiệm đề tài, cho biết nhóm nghiên cứu đã xây dựng công thức trẻ hóa da chứa 2 protein tái tổ hợp FGF-2 và EGF, có tác dụng hỗ trợ tái tạo cấu trúc da. Theo kết quả nghiên cứu, sản phẩm giúp giảm đốm nâu, giảm nếp nhăn, cải thiện độ đàn hồi, tăng độ ẩm và hỗ trợ hạn chế tổn thương da do tia cực tím.
Ưu tiên hỗ trợ vốn trong giai đoạn đầu
4 dự án còn lại cũng được hội đồng đánh giá cao về khả năng thương mại, gồm: dự án phát triển thuốc nano điều trị chống thải ghép và u xơ tuyến tiền liệt của Đại học Y Dược TPHCM; dự án bào chế viên nén từ dược liệu Dâm dương hoắc và Mật nhân hỗ trợ tăng cường sinh lý nam của Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM; dự án tạo vaccine nhược độc phòng bệnh gan thận mủ cho cá tra ở quy mô hàng hóa của Trung tâm Công nghệ sinh học thuộc Khu Công nghệ cao TPHCM; cùng dự án bào chế viên nén hai lớp điều trị tăng huyết áp của Trung tâm Khoa học Công nghệ UMP.
Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở KH-CN TPHCM, cho biết, để triển khai hiệu quả đề án thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và tài sản trí tuệ, TPHCM tập trung vào các giải pháp như: hoàn thiện cơ chế định giá tài sản khoa học - công nghệ, giao quyền khai thác linh hoạt cho tổ chức và cá nhân, hỗ trợ hoàn thiện công nghệ và phát triển sản phẩm, đồng thời xây dựng cơ chế quản trị và chia sẻ rủi ro trong nghiên cứu, đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, thành phố không tính phần vốn ngân sách đã đầu tư trước đó vào tỷ lệ đối ứng của doanh nghiệp, tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn tham gia các giai đoạn tiếp theo trong quá trình phát triển công nghệ và thương mại hóa sản phẩm.
Theo GS-TS Nguyễn Minh Đức, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đánh giá nhiệm vụ KH-CN, các dự án này đều có tiềm năng thương mại hóa, đáp ứng nhu cầu thị trường và khả năng ứng dụng thực tiễn cao. Tuy nhiên, quá trình đưa các kết quả nghiên cứu ra thị trường vẫn còn nhiều khó khăn. Chẳng hạn dự án bào chế viên nén từ Dâm dương hoắc và Mật nhân hiện thiếu cơ chế phù hợp trong định giá và chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ giữa đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp tiếp nhận.
Để hoàn thiện các công cụ tài chính hỗ trợ thương mại hóa theo đề án, bà Nguyễn Thị Thu Sương, Trưởng phòng Phát triển KH-CN (Sở KH-CN TPHCM), cho biết sau khi có kết quả đánh giá của Hội đồng tư vấn nhiệm vụ KH-CN, sở sẽ tiếp tục thành lập Hội đồng thẩm định nội dung và Hội đồng tài chính nhằm xem xét mức kinh phí đối ứng phù hợp cho từng dự án. Trong 1-2 tháng sau đó, Sở KH-CN TPHCM sẽ phê duyệt và cấp kinh phí triển khai cho các dự án được lựa chọn. Nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước sẽ được giải ngân theo 3 giai đoạn, gồm 50% ở giai đoạn đầu, 40% ở giai đoạn tiếp theo và 10% còn lại sau khi dự án hoàn tất các mục tiêu thương mại hóa.
