Hội nghị lần thứ 2 của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (khóa VII) đã khai mạc ngày 27-1 tại TPHCM, với sự tham dự của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, Trưởng ban Dân vận Trung ương Hà Thị Khiết, Chủ tịch Ủy ban TƯ MTTQ VN Huỳnh Đảm, Chủ tịch UBND TPHCM Lê Hoàng Quân và đại diện UBMTTQ các tỉnh, thành trong cả nước. Đóng góp tại hội nghị, nhiều đại biểu (ĐB) đề nghị mặt trận cần nhanh chóng đổi mới phương thức tập hợp các tầng lớp trí thức, giám sát phản biện hiệu quả hơn.
Kiểm soát trách nhiệm đại biểu Quốc hội
GS-TS Trần Ngọc Đường cho rằng: Năm 2010 là năm tiến hành đại hội các cấp và cũng chuẩn bị cho kỳ họp Quốc họp khóa XIII nên ngay từ bây giờ Mặt trận phải tham gia có ý kiến và đại diện dân giám sát quyền lực, trách nhiệm đại biểu Quốc hội (ĐBQH). Tuy nhiên, để làm được điều này, theo ông, phải sửa Luật Bầu cử vì với những quy định hiện nay, người dân khó kiểm soát được trách nhiệm của ĐBQH.
“Làm ĐBQH theo đúng quy định thì khó đạt nhưng cũng… dễ vì cứ bầu lên xong thì cũng không giám sát được, mà ĐBQH không có trách nhiệm gì với dân vẫn không bị sao hết!” - GS-TS Trần Ngọc Đường nhấn mạnh.
Đóng góp cho chức năng phản biện, giám sát của mặt trận các cấp, GS-TS Trần Ngọc Đường cho rằng: Mặt trận phải tham gia ngay từ đầu trong việc ban hành các chủ trương, chính sách chứ không để các văn bản ban hành rồi, không thể áp dụng vào thực tiễn hoặc không có lợi cho người dân thì mới tham gia. “Muốn được như vậy, mặt trận phải chọn lựa lĩnh vực để đóng góp, không làm tràn lan và vận động cho được các nhân sĩ trí thức tham gia cùng mặt trận giám sát việc ban hành văn bản pháp luật của các cơ quan chức năng” - TS Nguyễn Đăng Dung góp ý.
Đồng tình với các ý kiến này, nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng: “Mặt trận không thiếu cơ chế để tham gia giám sát, phản biện nhưng thiếu biện pháp và thiếu dũng khí!”. Ông cho rằng để vận động được trí thức tham gia cùng mặt trận thì mặt trận phải lắng nghe và tôn trọng họ. Mặt trận là tổ chức tập hợp rộng rãi nhất thì phải có dũng khí trong việc thay mặt dân tham gia xây dựng chính quyền, giám sát đảng viên, cán bộ và phản biện những vấn đề đi ngược lại quyền lợi của người dân. Để làm được vậy, mặt trận cần nhân sự và chương trình cụ thể hơn.
Tham gia phòng chống tham nhũng: Khó!
“Mặt trận tham gia giám sát đảng viên, xây dựng chính quyền, phòng chống tham nhũng nhưng… cách nào? Không thể hô hào chung chung được!” - Chủ tịch UBMTTQ tỉnh Hòa Bình Đinh Quang Phòng bức xúc. Ông Phòng phân tích: Mặt trận phát hiện tiêu cực nhưng đến nay vẫn chưa có văn bản pháp quy cho phép báo cáo trực tiếp lên mặt trận cấp trên, nên mặt trận phải báo cáo cho tỉnh ủy. Chẳng nơi nào muốn lộ cái chưa tốt trong nội bộ mình nên thường là chuyện to hóa chuyện nhỏ, chuyện nhỏ thành không có! Chưa kể, việc cải cách tiền lương thực hiện như thế nào mà hiện nay cán bộ mặt trận thiệt nhiều hơn.
“Tôi rất muốn chống tham nhũng, tiêu cực nhưng sau đó bị “trị” cho một trận bằng cách “hăm dọa” tết này không còn tiền thưởng nữa! Việc họp hành quá nhiều cũng đã ảnh hưởng đến công tác của mặt trận. Năm 2009, cán bộ mặt trận tỉnh có 297 cuộc họp lớn (chưa kể những cuộc họp các ban chỉ đạo) thì làm gì còn thời gian để tham gia giám sát, nghe dân phản ánh những chuyện bức xúc nữa?” - ông Phòng cho biết.
Góp ý cho hội nghị, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh: Năm 2010 là năm có ý nghĩa vô cùng quan trọng, bên cạnh những thuận lợi, đất nước tiếp tục phải đương đầu với nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi sự nỗ lực vượt bậc của cả hệ thống chính trị và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây là dịp để cấp ủy các cấp “nhìn” lại mình, sửa sai, bổ sung thiếu sót, xây dựng sự đồng thuận trong dân. Qua đó chọn lựa được những ĐB tiêu biểu nhất có tài có đức để bầu vào cấp ủy.
Chủ tịch nước dặn dò: “Mặt trận cần tăng cường chăm lo cho dân nghèo. Cuộc vận động Vì người nghèo là một cuộc vận động ấm tình người nhưng thời gian tới, mặt trận các cấp cần công khai, minh bạch số lượng, giá trị từng công trình ở địa phương, hạn chế tiêu cực đã từng xảy ra khiến người dân mất lòng tin”.
HỒNG HIỆP
“Đặt hàng” mặt trận các cấp Ngay sau khi dứt tiếng nhạc chào cờ, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã tâm sự: Tôi nghe rất ít tiếng hát quốc ca từ những ĐB tham dự hội nghị, chỉ có tiếng nhạc là rất to. Phải chăng việc hát quốc ca đang ngày càng bị “nhạt dần”? Nói đoạn, Chủ tịch nước kể lại một câu chuyện nhỏ khi đoàn lãnh đạo VN sang thăm và làm việc tại Nam Phi. Nước bạn mở nhạc quốc ca của VN trước để đoàn ta chào cờ. Xong, bên bạn mở nhạc quốc ca nhưng tiếng nhạc vừa đủ, 500 đại biểu nước bạn đồng thanh hát quốc ca. Kết thúc nghi lễ, đại diện nước bạn hỏi: “Quốc ca của nước ngài không có lời à?”. “Nghe xong, tôi thật sự rất xấu hổ” - Chủ tịch nước tâm sự. Đồng chí “đặt hàng” mặt trận các cấp cần phát động phong trào hát quốc ca trong tất cả các hội nghị và hạn chế hát bằng máy thu sẵn. “Quốc ca là linh hồn của dân tộc, nếu chúng ta không trang trọng thì sao giáo dục thế hệ trẻ được?” - Chủ tịch nước nhấn mạnh. Đồng chí cũng đề nghị: “Mặt trận các cấp cần phát động trong dân việc chọn hỏa thiêu thay vì chôn cất người chết để văn minh và “tiết kiệm” đất hơn. Tôi đã để lại di chúc sau này cũng hỏa thiêu chứ không chôn”. Sau những lời tâm sự của Chủ tịch nước, những tràng vỗ tay vang khắp hội trường thể hiện sự đồng tình của các ĐB. |