Cảnh báo nguy cơ lạm phát

Giá cả hàng hóa tiêu dùng liên tục “sốt” nóng trong 6 tháng đầu năm là tác động dây chuyền của việc tăng giá hàng loạt các vật tư đầu vào của sản xuất như điện, than, xăng dầu… Ngày 29-6, Bộ Thương mại đã có cuộc họp phân tích kỹ nguyên nhân tăng giá và đề xuất các giải pháp với Chính phủ.

“Sốt” giá: tác động dây chuyền từ giá điện, xăng dầu...

Chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng đầu năm đã tăng với tốc độ “phi mã”: 5,2% so với tháng 12-2006, cao hơn nhiều so với mức tăng 4% của cùng kỳ năm 2006. Theo ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý Giá (Bộ Tài chính), đặc trưng của chỉ số tăng giá tiêu dùng trong 6 tháng đầu năm 2007 là chỉ số giá của hầu hết các nhóm hàng đều có tốc độ cao hơn cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm hàng có chỉ số tăng giá cao nhất là nhóm hàng ăn uống và dịch vụ ăn uống: tăng 6,8%, nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 8,24%...

Loại trừ các yếu tố tâm lý, yếu tố lợi dụng sự biến động của thị trường để tăng giá bất hợp lý (nhân tố không lượng hóa được), vẫn theo ông Nguyễn Tiến Thỏa có 3 nhóm nhân tố cơ bản tác động đến giá thị trường trong nước. Trong đó, trên thị trường thế giới, nhu cầu nguyên nhiên liệu đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế và nhu cầu hàng hóa tiêu dùng tăng cao nay giá tăng lên, làm cho giá những loại hàng hóa nước ta phải nhập khẩu với khối lượng lớn, mặt hàng xuất khẩu chủ lực tăng cao kéo giá trong nước tăng.

So với cùng kỳ năm 2006, giá các loại hàng hóa nhập khẩu như: thép tăng 15%, phôi thép tăng 24,1%, phân bón urea: trên 7%, chất dẻo nguyên liệu: trên 12%... Trong khi đó, giá các mặt hàng xuất khẩu cũng tăng: gạo tăng 16,5%, cà phê tăng 27%, hạt tiêu: trên 90 %... Nhưng quan trọng hơn, từ đầu năm đến nay, Nhà nước đã thực hiện lộ trình giá thị trường đối với một số loại vật tư đầu vào cơ bản của nền kinh tế: điều chỉnh tăng giá bán điện bình quân lên 7,6%; tăng giá bán xăng 2 lần: tháng 3 tăng 8,9%, tháng 5 tăng 7,2%; giá bán than cũng tăng tới 20%... Những yếu tố này đã tác động “dây chuyền” đến chỉ số giá tiêu dùng trong 6 tháng qua.

Chất lượng tăng trưởng “có vấn đề”

Dự báo của Tổ Điều hành thị trường trong nước cũng cho thấy, trong tháng 7, do ảnh hưởng của nhiều nhân tố như dịch bệnh, nhu cầu xuất khẩu tăng… sẽ khó có thể kiềm chế tốc độ tăng “phi mã” của giá tiêu dùng. Đáng lo ngại nhất là nhóm hàng lương thực, thực phẩm. Theo dự báo trong 6 tháng cuối năm 2007, tình hình thời tiết sâu bệnh còn diễn biến phức tạp, chi phí đầu vào tiếp tục tăng, nhất là giá gạo thế giới còn ở mức cao sẽ là yếu tố hỗ trợ giá gạo trong nước và xuất khẩu của Việt Nam. Vì vậy, giá lương thực chỉ giảm nhẹ trong những ngày đầu tháng 7 sau đó sẽ tăng dần vào cuối năm.

Trao đổi về vấn đề này, Bộ trưởng Trương Đình Tuyển cho rằng, giá hàng hóa đang tăng rất mạnh, rõ ràng phải hết sức lưu ý đến nguy cơ lạm phát. Trong 6 tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng đã tăng 5,2%. Chúng ta muốn giữ tốc độ tăng giá thấp hơn tốc độ tăng trưởng GDP, tức là chỉ số giá cả năm không vượt quá 8% nếu năm nay GDP tăng 8,5%. Nhưng với tốc độ tăng giá như hiện nay, dự báo chỉ số giá tăng 6% là không thực tế. Đối với nước mà chất lượng tăng trưởng còn có vấn đề như nước ta thì độ chênh giữa tốc độ tăng giá và GDP khó mà đạt 2%-3%, mà chỉ đạt 1%-1,5% là tốt . Như vậy, từ giờ đến cuối năm chỉ số giá chỉ tăng 2,8% nữa thôi.

Về lý thuyết thì có thể đạt được nếu mỗi tháng chỉ số giá chỉ tăng 0,45%. “Nhưng để đạt mức tăng này chúng ta cần thực hiện một số giải pháp quan trọng, không chỉ trên tổng cung, tổng cầu hàng hóa mà còn xem xét đến chính sách tiền tệ, cụ thể là hạn mức tín dụng. Nếu hạn mức tín dụng của chúng ta lớn quá thì sẽ kích thích nhu cầu tiêu thụ, gây ra hiệu ứng tăng giá; cho nên phải khống chế: khi giá tăng lên thì phải xiết chặt lại hạn mức tín dụng để đảm bảo tính tổng thể” – Bộ trưởng phân tích.

Theo đánh giá của Tổ Điều hành thị trường trong nước, tốc độ tăng giá cao liên tục qua các năm đã phản ánh sự chậm trễ trong đổi mới công nghệ của sản xuất và kinh doanh, chất lượng phát triển kinh tế có nhiều vấn đề cần được mổ xẻ, trong đó có vấn đề quy hoạch và đầu tư phát triển nhiều ngành nghề, nhất là các ngành kinh tế trọng điểm của đất nước. Công tác rà soát và quản lý chặt các yếu tố giá thành chưa được coi trọng, hiệu quả kinh tế của các suất đầu tư chưa được xem xét thấu đáo nên giá thành sản phẩm luôn ở mức cao, hạn chế năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam ngay chính trên thị trường trong nước. 

VIỆT LAN