Các địa phương cam kết cùng Chính phủ kiềm chế lạm phát

Hôm qua 2-4, tại Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chủ trì hội nghị gồm lãnh đạo một số bộ ngành, UBND các tỉnh, thành phố phía Bắc (từ Thừa Thiên-Huế trở ra) bàn về các giải pháp kiềm chế lạm phát, tiếp tục thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2008. Cùng dự có các Phó Thủ tướng:  Nguyễn Sinh Hùng, Trương Vĩnh Trọng, Hoàng Trung Hải. Đây là cuộc họp của Chính phủ tiếp ngay sau cuộc họp với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước về cùng một chủ đề: kiềm chế lạm phát.

Lạc quan về tăng trưởng

Để cung cấp cho các địa phương một bức tranh toàn cảnh về tình hình đất nước hiện nay, trước khi đi vào thảo luận, Bộ trưởng Bộ KH-ĐT Võ Hồng Phúc đã báo cáo một cách chi tiết về những thuận lợi, khó khăn hiện nay của nền kinh tế đất nước, trong đó nổi lên vấn đề tăng trưởng thấp, lạm phát gia tăng và đời sống nhân dân gặp khó khăn do tình hình tăng giá. Trước tình cảnh này, Chính phủ đã khẳng định, năm 2008 chỉ có thể cố gắng kiềm chế lạm phát không cao hơn năm 2007 và phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng từ 6,5-7,5% (thấp hơn chỉ tiêu 8,5-9% như Quốc hội đã đề ra).

Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, chuyện chống lạm phát không còn là chuyện riêng của Chính phủ, mà phải là của toàn Đảng, toàn dân, toàn hệ thống chính trị xã hội và đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các địa phương. “Các địa phương phải tiết kiệm ngân sách, từ tiết kiệm việc khen thưởng đến hội họp, đi nước ngoài, đi tham quan. Phải cùng các ngành kiểm soát bằng được giá cả trên thị trường, bảo đảm đời sống của nhân dân và đặc biệt là phải tạo được sự đồng thuận của toàn xã hội trong vấn đề chống lạm phát”, Phó Thủ tướng đặt vấn đề với lãnh đạo 32 tỉnh thành phía Bắc.

Đáp lại vấn đề mà Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng đặt ra, các địa phương được coi là chủ lực của kinh tế phía Bắc như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hà Tây… đều khẳng định năm 2008, quyết tâm giành được tốc độ tăng trưởng cao, sẽ không cần đến sự điều chỉnh chỉ tiêu phát triển. Theo bà Nhữ Thị Hồng Liên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, năm 2008 Quảng Ninh đề ra chỉ tiêu đạt tốc độ phát triển 14-14,5% và quý 1-2008 đã bảo đảm tốc độ tăng trưởng khá, trong đó riêng du lịch - thế mạnh phát triển của tỉnh - đã đạt gần 1,8 triệu lượt khách, vì vậy chắc chắn năm nay, Quảng Ninh vẫn sẽ bảo đảm được chỉ tiêu phát triển của mình. Tương tự, ông Phí Thái Bình, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội cũng “khoe” tốc độ tăng trưởng quý 1-2008 của Hà Nội không có gì đáng suy nghĩ. Hải Phòng cũng vậy, quý 1, GDP đạt gần 12% và hầu hết lĩnh vực, kể cả xuất khẩu đều tăng.

Và những kiến nghị

Ông Phí Thái Bình kiến nghị Chính phủ cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính hơn nữa để cải thiện môi trường đầu tư. “Sau khi gia nhập WTO, chưa bao giờ môi tường đầu tư của Hà Nội đứng trước thời cơ tốt như bây giờ. Tuy nhiên do công tác quy hoạch Hà Nội chậm, chưa tốt nên mất rất nhiều thời gian, bỏ lỡ nhiều cơ hội đầu tư”, ông Bình than thở. Thủ tướng cắt lời: “Anh kêu gọi người ta đầu tư vào, đến lúc người ta tới thì lại không biết bảo người ta đầu tư vào đâu, đầu tư cái gì, đó là lỗi quy hoạch chưa đồng bộ”. “Vâng thưa Thủ tướng, quy hoạch đầu tư hiện là điểm yếu của Hà Nội. Chúng tôi nhiều lúc rơi vào cảnh “ngọng” trước các nhà đầu tư, vì không thể chỉ ra được cho họ đầu tư cái gì, ở đâu. Vì vậy, đề nghị Chính phủ hỗ trợ Hà Nội trong vấn đề quy hoạch đầu tư”, ông Bình tranh thủ “kêu” luôn với Thủ tướng. Ông Bình cũng nhân tiện đề nghị các bộ ngành phải có giải pháp để đẩy nhanh tốc độ các dự án đầu tư trên địa bàn Hà Nội, như cầu Thanh Trì, đường Láng-Hòa Lạc, hay các dự án kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long (trong đó có dự án Bảo tàng Hà Nội với trên 2.000 tỷ đồng hiện vẫn chưa xong thủ tục).

Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Trịnh Quang Sử cho rằng, cần phải hướng dẫn kỹ hơn việc cho điều chỉnh giá vật liệu xây dựng. “Hiện nay, trên địa bàn Hải Phòng có nhiều công trình, dự án, kể cả dự án trọng điểm đều bị chững lại, nguyên nhân là khâu giải phóng mặt bằng chậm, giá vật tư, nguyên liệu xây dựng tăng khiến các nhà đầu tư nản lòng. TP chúng tôi đứng ra đấu thầu nhiều công trình nhưng rất ít nhà đầu tư tham gia, hoặc nộp hồ sơ rồi im lặng”, ông Sử nói. Ông cũng cho biết, một mình địa phương thì không thể kiểm soát được vấn đề giá cả và gian lận thương mại trên địa bàn mà các bộ, ngành phải vào cuộc. “Chúng tôi biết có hiện tượng “té nước theo mưa” nhưng không làm gì được. Không lý gì giá gạch xây dựng hiện tăng gấp 4 lần trong khi đầu vào rõ ràng không bị tác động lắm (giá than thì tăng ít, đất để làm gạch thì không liên quan), chỉ khổ dân, khổ ngành xây dựng”, ông than vãn.

Câu chuyện giá gạch cũng được bà Lê Thị Quang, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang dẫn chứng ngay ở địa bàn mình: “Chính phủ cứ bảo địa phương kiểm soát giá cả, nhưng chúng tôi làm sao kiểm soát được. Vừa qua giá gạch ở Tuyên Quang tăng rất ít, trong khi các địa phương khác thì tăng gấp 3-4 lần. Thế là ùn ùn về Tuyên Quang mua gạch, đẩy giá gạch ở Tuyên Quang lên cao vút”. Hàng loạt các địa phương khác như Yên Bái, Tuyên Quang cũng đã tranh thủ kiến nghị Chính phủ nâng mức hỗ trợ thiệt hại do thiên tai, rét đậm rét hại cho người dân nghèo, thay vì hỗ trợ bằng 1/20 giá trị con trâu bò bị chết hiện nay (1 triệu đồng/con), Chính phủ cần hỗ trợ bằng 30%-50% giá trị trâu bò bị chết.

Cắt giảm chi tiêu và giản tiến độ các công trình chưa cần thiết

Tinh thần chung là các địa phương đều ủng hộ gói giải pháp mà Chính phủ đã đề ra để kiềm chế lạm phát. Trong bối cảnh hiện nay, Hà Nội đã chấp nhận không tăng giá nước sạch và giá vé xe buýt như đã định. Đồng thời, trong kế hoạch chống lạm phát của Hà Nội cũng nhấn mạnh đến việc đẩy mạnh cải cách hành chính để thu hút đầu tư. “Từ 1-4, Hà Nội sẽ rút ngắn thời gian cấp giấy phép cho doanh nghiệp chỉ còn 5 ngày, đồng thời sẽ triệt để tiết kiệm 10% chi phí thường xuyên từ ngân sách nhà nước như chỉ đạo của Chính phủ”, ông Bình nói. Đặc biệt, Hà Nội cam kết sẽ hạn chế tối đa các loại hội họp, hội nghị không cần thiết để tập trung thời gian cho công tác điều hành chống lạm phát. Tuy nhiên, Hà Nội cũng đề nghị Chính phủ điều tra và xử lý nghiêm những doanh nghiệp có biểu hiện găm hàng, lũng đoạn giá để có tác dụng răn đe các doanh nghiệp khác.

Chia sẻ gánh nặng giải quyết bài toán kiềm chế lạm phát cùng Chính phủ, ông Trịnh Quang Sử cho rằng hiện nay việc chống lạm phát vẫn chưa được các đơn vị, doanh nghiệp, người dân coi đó là trách nhiệm của chính mình. Hải Phòng cũng học tập Hà Nội trong việc cắt giảm hội họp, thậm chí mạnh tay hơn “từ nay đến hết 2008, cơ bản sẽ không giải quyết cho cán bộ công chức đi tham quan”, ông Sử cho biết. Tương tự ở Tuyên Quang, dù lãnh đạo tỉnh đã ký quyết định tăng giá nước sạch hẳn hoi, nhưng chấp hành chỉ đạo của Thủ tướng, đích thân bà Chủ tịch tỉnh đã hủy quyết định tăng giá này.

Chính phủ không để bất cứ người dân nào bị đói

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết, Chính phủ sẽ có văn bản gửi các cấp ủy Đảng đề nghị tăng cường chỉ đạo công tác kiềm chế lạm phát hiện nay. Đánh giá cao sự đồng thuận của các địa phương trong việc cùng Chính phủ thực hiện các giải pháp kiềm chế lạm phát, Thủ tướng khẳng định, Chính phủ đang dồn sức để thực hiện mục tiêu số 1 hiện nay là kiềm chế lạm phát, từ đó ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế. “Cuối năm 2007, do chưa kịp thời dự báo tình hình năm 2008 nên Chính phủ đã đề ra chỉ tiêu tăng trưởng cao trong 2008. Điều này sẽ được Chính phủ nhận khuyết điểm trước Quốc hội và xin điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng năm nay ở mức 6,5-7,5%”, Thủ tướng nói. Người đứng đầu Chính phủ cũng kêu gọi các doanh nghiệp và mọi người dân hãy giữ vững lòng tin về việc năm 2008, chúng ta sẽ kiềm chế được lạm phát để năm 2009-2010, Việt Nam đạt tới tốc độ tăng trưởng cao hơn hẳn những năm qua, có thể đạt tới 9-10%.

“8 giải pháp mà Chính phủ đã đề ra là một gói giải pháp đồng bộ, không được tách rời nhau”, Thủ tướng nói. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, các địa phương cần tập trung thực hiện 6 nhiệm vụ. Thứ nhất là tập trung tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc để đẩy mạnh sản xuất, xuất khẩu. Trong đó, phải bảo đảm đủ vốn, điện, môi trường đầu tư phải thông thoáng; kiềm chế lạm phát nhưng không được gây ách tắc nền kinh tế.

Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay phải tập trung chỉ đạo sản xuất nông nghiệp để vừa bảo đảm an ninh lương thực, vừa bảo đảm tăng thu nhập cho nông dân (hiện nay giá nông sản đang có lợi). Thứ hai là các địa phương phải tiến hành rà soát lại, cắt giảm đầu tư công kém hiệu quả. “Chính phủ không tăng thêm vốn ngân sách cho địa phương, vì vậy bắt buộc địa phương phải rà soát dự án, công trình để dồn vốn cho các dự án hiệu quả. Tạm ứng vốn cho 2009, 2010 phải được Thủ tướng đồng ý và ứng về là phải sử dụng luôn, không được để tồn đọng”, Thủ tướng nhấn mạnh. Nhiệm vụ thứ ba là các địa phương phải cắt giảm chi tiêu hành chính từ hội họp đến điện, điện thoại, ô tô, tiếp khách. Thứ tư, Thủ tướng yêu cầu các địa phương phải thể hiện rõ vai trò trong việc để không thiếu các mặt hàng thiết yếu từ lúa gạo, sắt thép, xi măng…

“Các đồng chí ở địa phương cứ kêu bộ ngành về địa phương để giải quyết việc găm hàng, lũng đoạn giá. Các ông ở Cục Quản lý thị trường làm sao về địa phương làm được việc này, phải tự thân địa phương chứ”, Thủ tướng trả lời về kiến nghị của các địa phương “kêu” bộ ngành về giải bài toán tăng giá bất hợp lý ở địa phương. Thứ năm, các địa phương phải bảo đảm vấn đề an sinh xã hội. Tất cả các khoản tiết kiệm được sẽ dùng để hỗ trợ lại cho người nghèo. Chính phủ không để bất cứ người dân nào bị đói, vấn đề là địa phương phải chuyển hàng cứu trợ đến được với đối tượng. Nhiệm vụ thứ sáu được Thủ tướng hết sức lưu ý, đó là tạo sự đồng thuận lớn của toàn xã hội trong việc cùng Chính phủ kiềm chế lạm phát. “Mọi người có tiền nhiều và chi tiêu thoải mái, đó là quyền của họ. Nhưng trong giai đoạn hiện nay, cần phát huy lòng yêu nước của mình. Như gia đình nào đó ở Hải Phòng, bỏ ra 10 triệu đồng để trả tiền điện làm ấm nước bể bơi trong nhà là quyền của họ. Nhưng nếu yêu nước thì họ sẽ không làm vậy, vì điện vẫn do Chính phủ bù lỗ”, Thủ tướng bày tỏ quan điểm.

Quang Phương