Trong bối cảnh nhập siêu và lạm phát tăng đột biến ngay trong quý 1-2008 thì vấn đề sống còn đặt ra cho ngành công thương và các doanh nghiệp (DN), đó là phải đẩy mạnh và mở rộng thị trường xuất khẩu (XK).
Chủ động khai thác sâu thị trường sẵn có
Trong cơ cấu XK năm 2008 của Bộ Công thương, châu Á vẫn là thị trường lớn nhất với tỷ trọng 41,8% (đạt khoảng 25 tỷ USD trong tổng kim ngạch XK), trong đó đáng chú ý là các thị trường Nhật Bản, Trung Quốc, ASEAN, Hàn Quốc và lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc). Kế đến là thị trường châu Mỹ với kim ngạch khoảng 14,6 tỷ USD (riêng XK vào Hoa Kỳ dự kiến đạt khoảng 13,1 tỷ USD) và thị trường châu Âu với kim ngạch 11,7 tỷ USD…
 |
|
Dây chuyền sản xuất các loại bóng thể thao xuất khẩu ở Công ty cổ phần thể thao Ngôi Sao Geru. Ảnh: ĐỨC THÀNH |
Theo kinh nghiệm của nhiều DN có thế mạnh XK vào những thị trường chủ lực nêu trên, việc mở thị trường mới trong bối cảnh hiện nay chưa hẳn đã là bài toán tối ưu đối với thực lực các DNVN, mà vấn đề đặt ra là làm thế nào để khai thác sâu hơn thị trường có sẵn.
Ai cũng biết, Trung Quốc là thị trường dẫn đầu thế giới trong việc XK giày dép. Nhưng trên thực tế XK mặt hàng này của VN vào Trung Quốc vẫn tăng trưởng bình quân 35%-40%/năm.
Theo lý giải của Công ty Biti’s, sở dĩ giày dép của Biti’s đã tạo được chỗ đứng vững chắc tại nhiều tỉnh của Trung Quốc là vì công ty đã phân tích khá cụ thể phân khúc tiêu dùng của thị trường. Từ đó, Biti’s đã tung ra mẫu mã hàng hóa đa dạng cũng như giá cả phù hợp với số đông của người dân bản địa. Tương tự, mặt hàng củ, quả sấy khô của Vinamit cũng đã và đang chen chân được vào thị phần tiêu dùng cao cấp tại Bắc Kinh.
Trong năm 2007, nhiều sản phẩm của Vinamit đã có mặt tại các quầy kệ của các siêu thị tại Bắc Kinh và lần đầu tiên được chọn làm một trong những sản phẩm nằm trong giỏ quà biếu tết của người dân tại đây.
Đối với Nhật Bản, thị trường XK lớn thứ hai của VN sau Hoa Kỳ, năm 2008 có khả năng đạt 7,1 tỷ USD, tăng 17% so với năm 2007. Tham tán thương mại tại Nhật Bản cho biết, đây là một thị trường rộng lớn và chưa có dấu hiệu bão hòa đối với nhiều mặt hàng. Vì vậy, các DN cần giữ vững những mặt hàng chủ lực như thủy hải sản, thủ công mỹ nghệ, may mặc; đồng thời phát triển mặt hàng mới như đồ gỗ và thực phẩm chế biến… Theo đó, các DN cũng cần chú trọng đến việc xây dựng mạng lưới nhập khẩu tại nước sở tại và tiêu thụ bền vững.
Ông Huỳnh Văn Minh, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (Satra) cho biết, nhiệm vụ trọng tâm của các DN thành viên trong năm 2008, ngoài việc khai thác sâu những thị trường có sẵn, Satra tổ chức lực lượng để mở những thị trường mới. Theo đó, Satra cũng sẽ chào hàng hàng loạt những mặt hàng mới nhằm đa đạng hóa các sản phẩm như bánh tráng, đùi ếch, cá cơm, thực phẩm đông lạnh… đến những thị trường mới như Canada, Ba Lan, Đông Âu và Hoa Kỳ.
Sẽ đàm phán, ký kết hiệp định song phương với hàng loạt đối tác
 |
|
Sản xuất ruột xe ô tô xuất khẩu ở Công ty Casumina. Ảnh: ĐỨC THÀNH |
Cùng góp sức với DN, các bộ ngành chức năng cũng đã tổ chức nhiều hoạt động nhằm kết nối DN với thị trường. Trong năm 2008, Thương vụ VN tại Nhật Bản sẽ tổ chức triển lãm hàng VN cho một số mặt hàng tại Tokyo, tổ chức 4-5 đoàn doanh nghiệp Nhật mua hàng của VN trong đó tập trung vào các nhóm hàng đồ gỗ, thực phẩm, rau và hoa…
Cùng với 55 thương vụ VN đã thiết lập được tại các nước, liên Bộ Công thương – Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã và đang triển khai để thành lập 9 trung tâm thương mại tại các thị trường trọng điểm nhằm xúc tiến các cơ hội giao thương hàng hóa VN. Trong số đó, hiện đã có 2 trung tâm được đưa vào hoạt động đó là Trung tâm thương mại tại New York (Hoa Kỳ) và Đubai (Trung Đông). Hiện liên bộ cũng đang tiến hành đánh giá hiệu quả hoạt động, rút kinh nghiệm cho kế hoạch mở thêm các trung tâm mới và hoàn thiện cơ chế hoạt động của mô hình này.
Bên cạnh đó, các bộ ngành cũng đang triển khai đề án phát triển quan hệ đối tác chiến lược với Lào, Campuchia, Liên bang Nga; khuyến khích, hỗ trợ các DNVN đầu tư sang các nước châu Phi…
Ở tầm vĩ mô, VN cũng đã và đang triển khai hàng loạt các cuộc đàm phán thương mại song phương với các nước. Cụ thể, đã hoàn thành và ký kết Hiệp định hợp tác đối tác Việt – Nhật; đang tiến hành đàm phán với Canada… Ngoài ra, VN cũng đang đẩy mạnh đề án phát triển quan hệ VN – EU; hoàn tất quy hoạch 5 năm phát triển kinh tế thương mại VN – Trung Quốc; hiệp định khung về thương mại và đầu tư VN – Hoa Kỳ và nhiều hiệp định thương mại song phương khác.
Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên, năm 2008 là năm bản lề của việc thực hiện kinh tế 5 năm 2006-2010, nếu chúng ta không đẩy mạnh các hoạt động để mở rộng thị trường xuất khẩu thì sẽ khó có thể hoàn thành được các chỉ tiêu tăng trưởng đặt ra. Còn theo ông Huỳnh Văn Minh, VN đã bước sang năm thứ 2 trong việc gia nhập WTO, nếu các DN không nhanh chân trong việc chiếm lĩnh thị trường thì chắc chắn sẽ bị tụt hậu. Và một khi đã tụt hậu thì khó có cơ hội để gượng lại được.
Thúy Hải | 
