Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020 (Báo SGGP ngày 8-5 đã đưa tin). Nhân sự kiện này, xin nói thêm về vấn đề đầu tư cho văn hóa nghệ thuật, trong đó có phần đầu tư cho văn hóa đọc.
“Sách là kho tri thức của nhân loại”. Câu nói có giá trị châm ngôn đó hẳn ai cũng biết. Sách là người thầy của mọi người. Biết rồi! Sách là người bạn thân. Cũng biết rõ! Chữ viết, ngôn ngữ là một đặc trưng, một tài sản vô giá của dân tộc. Không thể khác! Đời người từ khi thoát nạn mù chữ, rong ruổi trong cuộc sống, không một ai không có những cuốn sách để học, để nhớ. Thiết nghĩ, không cần thiết phải nói thêm về tầm quan trọng của sách báo (báo viết) trong đời sống! Quan trọng là thế nhưng vấn đề “văn hóa đọc” trong những năm qua và hiện tại luôn là chuyện thời sự khá nhức nhối. Không chỉ ở nước ta, đây còn là vấn đề của toàn cầu.
“Người ta, nhất là giới trẻ, càng ngày càng ít đọc sách”. Lời cảnh báo đó đã có từ nhiều năm trước ở tất cả các quốc gia trên thế giới. Người ta đổ lỗi cho truyền hình, cho Internet, cho công nghiệp giải trí…
Sức hấp dẫn của sách báo đối với công chúng giảm đi rõ rệt. Thực tế này có một điều mừng nhỏ và một điều lo lớn. Mừng là sách báo không còn giữ thế độc quyền trong kiến thức và giải trí nữa. Cái lo ở chỗ tính thực dụng đang xâm lấn đời sống con người, biến con người thành những vật thể kỹ thuật cao nhưng nghèo nàn nội tâm.
Cả thế giới hô hào tuyên truyền nâng cao văn hóa đọc. Nước ta cũng phải vậy. Nâng cao văn hóa đọc tức là nâng cao giá trị văn hóa của sách báo để thu hút bạn đọc. Giá trị đặc thù của sách, báo chính là chiều sâu, tầm cao của tư tưởng, tri thức và ngôn ngữ. Do vậy khâu đầu tiên có tính chất bản lề chính là ở các trường học. Cách giảng dạy thế nào đó để học sinh, sinh viên phải yêu thích các môn văn học, xã hội học, lịch sử, khoa học nhân văn. Tiếp đó, các nhà xuất bản, các báo phải đa dạng đề tài và tăng sức hấp dẫn trong ngôn ngữ, cách thể hiện. Đây là cách để kéo các bạn trẻ ra khỏi sức hút “mê muội” của thế giới ảo trên Internet. Tuyên truyền quảng bá cho văn hóa đọc phải là trách nhiệm của giới truyền thông quốc gia. Sau cùng, trong xã hội, hệ thống thư viện, tủ sách cần được đầu tư thỏa đáng.
Có thể nói, đầu tư cho văn hóa đọc nên được coi là một quốc sách, vì thực chất là đầu tư cho sự hoàn thiện nguồn nhân lực quốc gia.
TRẦN VĂN
