Báo SGGP ra ngày 14-12 đăng bài “Bỏ ngỏ kiểm dịch nông sản nhập khẩu”, đề cập tình trạng rau củ quả “ngoại” vẫn thả sức vào nội địa mà việc kiểm dịch mới chỉ là xem có côn trùng gây hại hay không, chứ không có cơ quan nào kiểm tra rau quả có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng và các hóa chất nguy hiểm khác. Để hiểu rõ hơn về nguyên nhân trên, PV Báo SGGP đã trao đổi với ông Phùng Hữu Hào, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản (Bộ NN-PTNT).
PV: Thưa ông, vì sao lại có tình trạng các loại nông sản, đặc biệt là rau quả tươi nhập khẩu nhưng không có cơ quan nào kiểm dịch về nguy cơ thuốc bảo vệ thực vật, tồn dư phân bón, kim loại nặng…?
Ông PHÙNG HỮU HÀO: Nguyên nhân do có sự phân định trách nhiệm chưa rõ ràng giữa Bộ NN-PTNT và Bộ Y tế trong các văn bản quy phạm pháp luật. Cụ thể là theo quy định tại Nghị định 163/2004/NĐ-CP thì Cục Bảo vệ thực vật thuộc Bộ NN-PTNT chỉ có trách nhiệm kiểm dịch côn trùng theo các sản phẩm nông sản nhập ngoại để các sinh vật gây hại không vào nội địa tàn phá mùa màng, và cục cũng chỉ dừng lại ở đó là đã hoàn thành nhiệm vụ. Còn việc kiểm soát chất lượng vệ sinh an toàn nông sản nhập khẩu đã được giao cho Bộ Y tế thực hiện.
Sau đó, đến khi Nghị định 79/2008/NĐ-CP ra đời cũng lại xác định đối với các loại nông sản nhập khẩu, Bộ NN-PTNT chỉ chịu trách nhiệm quản lý về chất lượng các loại nông sản phải trải qua khâu chế biến (đưa vào nhà máy), còn những nông sản, thực phẩm không cần chế biến, có thể ăn ngay thì thuộc trách nhiệm kiểm tra, kiểm dịch của Bộ Y tế.
Căn cứ vào quy định trên thì rõ ràng các loại trái cây, kể cả rau xanh là những mặt hàng có nguy cơ cao về không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, 100% được nhập về dùng để ăn ngay, mang thẳng ra thị trường bán cho người tiêu dùng chứ có ai đưa vào nhà máy chế biến đâu, có nghĩa là thuộc quản lý của Bộ Y tế.
Tuy nhiên, Bộ Y tế thì vẫn khẳng định rau củ quả là các sản phẩm có nguồn gốc thực vật nên thuộc quản lý của Bộ NN-PTNT. Do cách hiểu không thống nhất giữa hai bộ nên việc kiểm soát, quản lý rau củ quả nhập ngoại bị lơi lỏng, tạo ra khoảng trống.
Có nghĩa là khoảng trống này sẽ vẫn tồn tại và sức khỏe người tiêu dùng còn bị đe dọa?
Mới đây, trong cuộc họp bàn khẩn về giải pháp siết chặt quản lý chất lượng nông sản nhập khẩu, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát đã kết luận rằng, trong khi Bộ Y tế trả lời việc kiểm soát nông sản nhập khẩu có nguồn gốc từ thực vật không thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế thì Bộ NN-PTNT sẵn sàng đứng ra đảm nhận, để khắc phục ngay tình trạng rau củ quả “ngoại” tràn vào nội địa nhưng không có cơ quan nào kiểm tra chất lượng.
Theo đó, Bộ trưởng Cao Đức Phát đã giao chúng tôi khẩn trương soạn thảo 2 thông tư để xây dựng hàng rào kỹ thuật ngay tại cửa khẩu nhằm kiểm soát chất lượng nông sản nhập khẩu. Trong đó, sẽ xác định rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm kiểm dịch chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm đối với động vật, sản phẩm động vật nhập khẩu, cơ quan nào chịu trách nhiệm kiểm dịch chất lượng rau củ quả nhập khẩu, sự phối hợp với hải quan ra sao, khi phát hiện có nguy cơ thì xử lý như thế nào…
Có thể trong tháng 12-2009 và chậm nhất là sang tháng 1-2010, hai thông tư về xây dựng hàng rào kỹ thuật nhằm kiểm soát chất lượng nông sản ngoại sẽ được ban hành, để tạo cơ sở cho các cơ quan chức năng triển khai.
VĂN PHÚC HẬU
