Theo ThS-BS Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc HCDC, bệnh sốt xuất huyết Dengue (SXHD) lưu hành quanh năm và xảy ra với mọi nhóm tuổi. Theo quy luật thường kỳ, tại TPHCM, từ giữa tháng 6 hằng năm trở đi, SXHD có xu hướng gia tăng nhanh hơn so với thời gian còn lại trong năm. Đáng lưu ý, ngay từ những tháng đầu năm 2026, bệnh đã có dấu hiệu gia tăng sớm. Từ đầu năm nay đến ngày 31-5, thành phố ghi nhận 17.718 ca mắc, tăng hơn 64,6% so với cùng kỳ năm 2025.
"Ngày nào TPHCM cũng ghi nhận ca mắc mới và cả 168 xã, phường, đặc khu đều đã ghi nhận ca mắc. Đáng chú ý, hơn 50% số ca mắc hiện nay xảy ra ở người lớn, trong đó nhóm tuổi từ 11-15 và 16-30 tuổi ghi nhận tỷ lệ mắc cao, cho thấy nguy cơ đang ngày càng hiện hữu với nhiều nhóm dân cư chứ không chỉ riêng trẻ nhỏ”, ThS-BS Lê Hồng Nga thông tin.
Nguyên nhân do, mật độ dân cư đông đúc, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng những tác động của biến đổi khí hậu với các đợt nắng nóng xen kẽ mưa bất thường đang tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển và duy trì chu kỳ lây truyền trong cộng đồng. Đây cũng là những yếu tố khiến ngành y tế đặc biệt cảnh giác trước nguy cơ dịch bệnh tiếp tục gia tăng trong năm 2026.
Để chủ động phòng ngừa, người dân cần nhận diện được các nguy cơ lây truyền bệnh tồn tại trong môi trường sống. Nhiều người vẫn lầm tưởng muỗi vằn Aedes aegypti - trung gian truyền bệnh SXHD - chỉ sinh sản ở ao tù, cống rãnh hoặc nơi nước bẩn. Tuy nhiên trên thực tế, muỗi vằn rất thích sống gần người và có xu hướng đẻ trứng ở các vật dụng chứa nước sạch ngay trong nhà như bình hoa, đĩa nước chậu cây, khay nước phía sau tủ lạnh hay các vật chứa nước nhỏ ít được chú ý. Điều này khiến nguy cơ lây truyền bệnh hiện hữu ngay trong chính không gian sống quen thuộc của mỗi gia đình.
Ở góc độ điều trị, PGS-TS-BS Phạm Văn Quang, Trưởng khoa Hồi sức tích cực chống độc, Bệnh viện Nhi đồng 1 cho biết nhiều trường hợp bệnh trở nặng bắt nguồn từ ba sai lầm phổ biến: chủ quan xem SXD là bệnh nhẹ hoặc chỉ xảy ra ở trẻ em, tự điều trị/truyền dịch tại nhà khi xuất hiện triệu chứng và không nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo. Những quan niệm sai lầm này khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm theo dõi quan trọng, chỉ đến cơ sở y tế khi bệnh đã bước vào giai đoạn nguy hiểm.
Bên cạnh đó, nhiều người cho rằng hết sốt đồng nghĩa với khỏi bệnh. Tuy nhiên, với SXHD, giai đoạn giảm sốt - thường từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh có thể là thời điểm nguy hiểm nhất. Đây là lúc người bệnh có nguy cơ đối mặt với các biến chứng như sốc sốt xuất huyết, xuất huyết nặng hoặc suy đa tạng (tim, gan, thận, não...), thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
"Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao đột ngột, liên tục, đau bụng nhiều và liên tục, nôn ói nhiều, tay chân lạnh, chảy máu chân răng, chảy máu mũi hoặc tiểu ít”, PGS-TS-BS Phạm Văn Quang khuyến cáo.
Các chuyên gia khuyến khích mỗi gia đình dành khoảng 10 phút mỗi tuần để cùng kiểm tra và dọn dẹp môi trường sống nhằm hạn chế nơi muỗi sinh sản. Để đối phó với nguy cơ dịch bệnh ngày càng phức tạp, HCDC cùng các đơn vị phối hợp đang hướng tới mô hình phòng bệnh “lá chắn kép”: kết hợp kiểm soát muỗi, diệt lăng quăng từ bên ngoài và chủ động dự phòng bằng tiêm chủng từ bên trong. Biện pháp tiêm chủng đang được xem là một trong những giải pháp dự phòng chủ động và căn cơ trong phòng chống SXHD.
