Vòng thi chung kết giải Văn hay chữ tốt 2009 rất có ý nghĩa vì đánh dấu một cách ấn tượng chặng đường 10 năm kể từ khi thành lập giải. Cũng như các học sinh (HS) đạt giải cao trong các lần thi trước, 14 học sinh (HS) đạt giải lần này xứng đáng là 14 gương mặt tiêu biểu, xuất sắc nhất trong phong trào rèn chữ đẹp, viết văn hay của ngành GD-ĐT TPHCM.
Học sinh Trường THCS Hưng Phú Q8 tặng hoa chúc mừng bạn Nguyễn Hồng Nhật Tân đoạt giải nhất khối 8-9 cuộc thi Prudential - Văn hay chữ tốt năm 2007. Ảnh: Mai Hải
Cho đi không phải để nhận về
Giải nhất khối lớp 8-9 năm nay thuộc về HS Nguyễn Thảo Ngân, lớp 9A2, THCS Hồng Bàng (quận 5). Bài thi của em thuyết phục được ban giám khảo bởi lối viết văn mượt mà, giàu cảm xúc nhưng khá bản lĩnh với lập luận chắc chắn, rõ ràng.
Không như nhiều HS khác, chủ yếu bàn luận về sức mạnh to lớn của tập thể, em HS có nét chữ đẹp này đã rất chú ý đến vai trò quan trọng của cá nhân. Lê Thùy Khanh, HS Trường Trung học Thực hành Sài Gòn (quận 5), đạt giải nhì với bài thi có nét chữ đẹp, cứng cáp, với cách viết có phần già dặn đối với một HS lớp 9. “Cộng đồng, tập thể và xã hội luôn luôn được gắn kết bằng sợi dây vô hình và không thể nào tách rời. Sợi dây đó gắn hai khái niệm tưởng chừng trái ngược nhau thành một; bằng một sức mạnh kiên cường đến mãnh liệt, có thể đập tan mọi rào cản để bước lên ranh giới của sự vô địch”.
Bài thi của hai HS đồng giải ba cũng chiếm được cảm tình của người chấm bởi lập luận khá chắc chắn. Lê Trúc Anh, Trường THCS Nguyễn Du (Gò Vấp), khẳng định về vai trò của cá nhân: “Chả thế mà trong lịch sử, sự nghiệp là của nhân dân, nhưng nhờ có những cá nhân vĩ đại mà lịch sử thêm hào hùng”.
Kết thúc bài thi viết về mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, Trần Ngọc Mỹ Linh Trường THCS Lê Quý Đôn (quận 3) xác định: “Lối sống đẹp của thanh niên ngày nay là sống có tri thức, sống có tình người, sống vì lợi ích của bản thân, gia đình và xã hội” .
Cũng với những suy nghĩ “già dặn” như thế, Trần Lê Minh Trúc, THCS Lê Văn Tám (Bình Thạnh - giải KK) viết trong phần kết luận: “Hãy nên nhớ rằng, một mình ta không làm nên kì tích nhưng chính ta góp phần tạo nên thành công”. Phạm Hồng Ngọc, Trường Phước Bình (quận 9 - giải KK) bày tỏ: “Ta dựa vào tập thể, vào cộng đồng để đạt thành công chứ không phải là dẫm đạp, dùng thủ đoạn để làm bệ phóng cho mưu cầu của mình”. Một giải KK nữa thuộc về HS Lê Phước Duy An, lớp 8 Trường Đặng Trần Côn (Tân Phú).
Với nét chữ rất đẹp, Duy An bắt đầu bài viết của mình bằng “triết lí” thật trong sáng, hồn nhiên: “Một và mười: một bông hoa thơm và một vườn hoa đẹp, đó chính là sự tương phản về số lượng các sự vật. Nhưng, một cộng chín bằng mười và một bông hoa thêm nhiều hoa nữa thì sẽ thành vườn hoa”.
Rèn con chữ như rèn chính bản thân ta
Giống như nhiều HS khác, em Nguyễn Hoàng Xuân Chiêu, lớp 7A9 Trường THCS Trần Quốc Toản (quận 9) giải nhất khối lớp 6-7 trình bày bài viết dưới hình thức một bức thư tâm sự với bạn về ý nghĩa của cuộc thi. Nét chữ rất đẹp, cùng lối hành văn lưu loát của em đã là một sự thuyết phục với tất cả mọi người, kể cả người bạn “tưởng tượng” trong thư! Dù mới học lớp 7, nhưng em đã suy nghĩ khá sâu sắc.
Nguyễn Ngọc Kim Phụng, HS Trường THCS Độc Lập (Phú Nhuận) - đạt giải nhì, nhận thức được: “cuộc thi hướng người ta đến nét đẹp hoàn thiện”. Cô học trò cấp THCS này đã thể hiện cảm nhận của mình về cuộc thi qua một liên tưởng rất… “học trò”: “Nếu chữ đẹp được ví như lớp kem phủ thì văn hay lại được ví như chiếc bánh bên trong. Lúc nào chúng cũng đi đôi với nhau, tạo cho người thưởng thức cảm giác ngon lành, hấp dẫn”.
Điều đáng ghi nhận là ở tất cả các bài thi đạt giải ở khối lớp 6-7, các em đều bộc lộ nhận thức khá sâu sắc, đầy đủ về ý nghĩa cuộc thi: “Nét chữ đẹp là phương tiện thuận lợi để truyền đạt thông tin, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu và gây được thiện cảm”, “cuộc thi là một sân chơi bổ ích, lí thú và sinh động”. “Yêu chữ là yêu nét đẹp truyền thống của người Việt Nam. Yêu chữ là giữ lấy cái nết người. Yêu văn là yêu ngôn từ của dân ta. Yêu văn là yêu cuộc sống, nuôi tâm hồn thêm đẹp…”.
Em Nguyễn Hoàng Xuân Nhi – Trường THCS Nguyễn An Khương (Hóc Môn) và Vũ Nguyễn Đan Vy - THCS Lê Quý Đôn (quận 3) khẳng định trong bài viết của mình về tầm quan trọng của việc luyện văn – rèn chữ trong xã hội hiện đại: “Văn biến ta thành một con người có tâm hồn sâu lắng, biết mộng mơ, biết ngẩn ngơ trước cái đẹp bình dị nhất”. “Đêm qua, ngồi trước sân nhà ngắm trăng mà mình cứ mơ ước, một ngày mai xa xôi, khi những thiết bị hiện đại thay thế những dụng cụ thường ngày thì những chiếc bút máy vẫn luôn đồng hành với người học sinh”.
Chọn ra 14 bài thi tiêu biểu, xuất sắc nhất là một công việc vừa khó khăn vừa thú vị. Các HS tham gia vòng chung kết xếp hạng hầu hết đều có nét chữ rất đẹp, đúng chuẩn. Rất nhiều em, ngoài khả năng viết văn, còn bộc lộ những suy nghĩ, cảm nhận sâu sắc, thậm chí rất chững chạc so với độ tuổi của mình.
Ban giám khảo ấn tượng với những bài đạt giải cao, nhất là của HS khối lớp 8- 9. Bài viết của những HS này thể hiện được những suy nghĩ, nhận thức đúng đắn về một vấn đề xã hội.
Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần được khắc phục ở bài thi của cả hai khối lớp. Đó là tình trạng không cân xứng giữa chữ và văn. Có những bài thi, phần chữ được ban giám khảo cho điểm tuyệt đối nhưng phần văn lại bộc lộ nhiều thiếu sót…
Nhiều em, mặc dù đã được lọt vào vòng thi chung kết xếp hạng, vẫn còn viết câu sai ngữ pháp, viết sai chính tả, viết tắt, viết hoa tùy tiện… Lối viết bản lĩnh, chắc chắn là tốt nhưng cũng cần phát huy cách viết trong sáng, hồn nhiên đúng với lứa tuổi HS THCS.
Lê Xuân Giang – Triệu Thị Huệ
(Giám khảo cuộc thi)
