Bùng nổ tràn lan lễ hội

Cả nước hiện có khoảng 8.900 lễ hội lớn nhỏ từ cấp làng xã đến quy mô toàn quốc, trong đó có trên 7.000 lễ hội dân gian, 400 lễ hội lịch sử cách mạng, 1.399 lễ hội tôn giáo, 64 lễ hội văn hóa du lịch và ngày hội văn hóa, 25 lễ hội từ nước ngoài du nhập vào Việt Nam… Số lượng lễ hội mỗi năm mỗi tăng và gần đây bùng nổ tràn lan, có dấu hiệu khó kiểm soát và thiếu định hướng.

Năm nay, hàng loạt lễ hội, liên hoan, ngày hội văn hóa, festival du lịch diễn ra dồn dập ở các tỉnh, thành: Lễ hội Lăng Cô - huyền thoại biển, lễ hội “Thuận An biển gọi”, lễ hội “Bạch Mã - hành trình đỗ quyên”, lễ hội văn hóa - du lịch Nhịp cầu xuyên Á - Quảng Trị, lễ hội cầu ngư Phan Thiết, lễ hội hoa cưới 2007 tại Hà Nội, lễ hội nhạc tài tử cải lương tại Cần Thơ, lễ hội trái cây Nam bộ, Ngày hội văn hóa người Hoa; các festival nghề và liên hoan du lịch ở Huế, liên hoan du lịch biển Nha Trang, Đà Nẵng biển gọi 2007, gặp gỡ Bà Nà, hành trình di sản Quảng Nam 2007, Festival hoa Đà Lạt... Năm 2007, có khoảng 30 lễ hội lớn đăng ký chính thức, bình quân mỗi tháng có 2,5 lễ hội.

Trong quy chế thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội ban hành kèm QĐ 308/2005/QĐ-TTg ngày 25-11-2005 của Thủ tướng Chính phủ đã quy định khi tổ chức lễ hội phải có biện pháp quản lý chặt chẽ, ngăn chặn và xử lý kịp thời những hành vi thương mại hóa và các hoạt động mê tín dị đoan trong lễ hội. Tuy nhiên, đối chiếu với thực tế cho thấy nhiều nơi chưa chấp hành nghiêm chỉnh.

Mảng lễ hội dân gian như vía bà Núi Sam Châu Đốc, chùa Bà Bình Dương, lễ hội lăng Lê Văn Duyệt, lễ hội Tuệ Thành hội quán quận 5, lễ hội Thầy Thím Phan Thiết… đã có từ lâu đời và hàng năm người dân vẫn đi đông nườm nượp là do yếu tố tâm linh. Lễ hội dân gian nên trả về với mô hình lễ hội thuần túy theo đúng vóc dáng của nó đã qua sự sàng lọc của thời gian. Giá trị của nó là giá trị của tâm thức ngàn đời trong cộng đồng cư dân, là những nghi lễ, hội hè đã được tổ chức hoàn chỉnh cả hình thức, nội dung, thời điểm, với mục đích bảo tồn di sản văn hóa. Với những lễ hội dân gian có yếu tố tâm linh phải có sự điều chỉnh những hủ tục lạc hậu, tệ mê tín dị đoan, nhưng không can thiệp sâu làm biến dạng lễ hội.

Việc tổ chức lễ hội mới (lễ hội cách mạng) rất cần thiết trong thời điểm hội nhập và phát triển đất nước hiện nay, nhưng mỗi địa phương, mỗi nơi cần xác định thời điểm thuận lợi, tiêu biểu nhất cho việc tổ chức. Ví dụ tại TP Hồ Chí Minh trong dịp lễ 30-4 nếu không tổ chức lễ hội cách mạng (như lễ hội “Hòn ngọc tỏa sáng” nhân 30 năm giải phóng TP) thì người dân cũng tự phát đổ ra đường ăn mừng. Đây là niềm tự hào dân tộc đòi hỏi ngành văn hóa phải đứng ra tổ chức.

Việc tổ chức nhiều lễ hội cùng lúc hoặc thời gian quá gần nhau khiến du khách bị phân tán, gây khó khăn cho các nhà tổ chức tour du lịch. Nhiều lễ hội thiếu hẳn sự chuyên nghiệp, hình thức và nội dung na ná nhau, thậm chí nặng về phục vụ các quan chức, đại biểu. Các lễ hội dân tộc truyền thống, lịch sử cách mạng như lễ hội Đền Hùng, lễ hội chiến thắng Đống Đa, lễ hội Hai Bà Trưng, lễ hội Nghinh Ông Cần Giờ, lễ hội văn hóa du lịch Đất phương Nam, lễ hội “Hòn ngọc tỏa sáng” nhân dịp 30-4... được tổ chức có hiệu quả nhưng lại chưa phát huy hết giá trị giáo dục truyền thống của nó. Bên cạnh đó có nhiều lễ hội giá trị văn hóa xã hội không cao gây tốn kém đến mức lãng phí vẫn tiếp tục tồn tại… 

XUÂN THÁI

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trình diễn nghệ thuật tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, quận 1. Ảnh: THÚY BÌNH

Kiến tạo không gian văn hóa TPHCM

Hơn 19 giờ, nhóm bạn trẻ kết nối nhau qua sở thích chụp ảnh đường phố hào hứng tới Công viên Lam Sơn (phía trước Nhà hát Thành phố, quận 1), chọn góc và liên tục bấm máy. Trần Ngọc Minh (28 tuổi, nhân viên văn phòng, ngụ quận 10) chia sẻ: “Những không gian trong thành phố như công viên, phố đi bộ là nơi để các nhóm bạn trẻ vui chơi vào cuối tuần. Trước đây, tôi hay đi săn ảnh ban đêm, gặp nhiều nhóm du khách, họ rất thích tìm hiểu văn hóa, đời sống của người dân địa phương”.

Phim

Âm nhạc

Hồng Hải - “Người đàn bà hát” nồng nàn, da diết với nhạc Trịnh

Hơn 60 năm qua, đã có biết bao nhiêu người hát nhạc Trịnh. Mỗi người đến với Trịnh và hát Trịnh theo một cách khác nhau. Hồng Hải - người được yêu mến đặt cho cái tên "Người đàn bà hát" sau 20 năm đắm mình với nhạc xưa đã ra album đầu tay gồm 12 ca khúc được Trịnh Công Sơn viết trong 10 năm 1962 - 1972. Chặng đường mở ra bằng Hành hương trên đồi cao (1962) và khép lại bằng Vẫn nhớ cuộc đời (1972), đó cũng là một hành trình người nghệ sĩ đi tìm bản thể của mình.

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Mùa lũ

Tôi không sinh ra và lớn lên ở miền Trung, nơi hàng năm phải oằn mình gánh chịu bao nhiêu trận bão lũ. Nhưng, ký ức tuổi thơ tôi về một trận lụt duy nhất năm ấy đến nay chưa khi nào thôi ám ảnh. 

Mỹ thuật