Chế tài hành vi gian dối bằng “tiền âm phủ”

Hành vi của một tài xế taxi ở Hà Nội gian dối thối tiền cho du khách nước ngoài bằng “tiền âm phủ”, theo khía cạnh pháp lý được gọi chính xác như thế nào? Hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những chế tài như thế nào để xử lý hành vi này?

Pháp luật hình sự và pháp luật hành chính không giải thích thế nào là lừa dối, gian dối hay lừa đảo, nhưng theo các hành vi mà các hệ thống pháp luật liệt kê, quy định để xử lý, và theo các thông tin đã có, thì hành vi thối tiền bằng “tiền âm phủ” là “dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác”. Cả pháp luật hành chính và pháp luật hình sự của Việt Nam đều có chế tài xử phạt hành vi này. 

Theo quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, dấu hiệu để cấu thành tội phạm là “bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng”. Vậy, xét về giá trị tài sản bị chiếm đoạt, hành vi này chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi tài sản bị chiếm đoạt trị giá từ 2 triệu đồng trở lên. Trong vụ này, tài xế chỉ chiếm đoạt của 2 du khách chưa tới 500.000 đồng, vậy giá trị tài sản bị chiếm đoạt chưa đủ để cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, điều khoản trên của Bộ luật Hình sự cũng quy định thêm “hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm”: đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm; đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại. 

Còn nếu không thuộc các trường hợp phải chịu trách nhiệm hình sự nêu trên, thì theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 15 Nghị định 167/2013/NĐ-CP về xử phạt hành chính, chế tài áp dụng cho hành vi này chỉ là phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng.

Luật sư NGUYỄN ĐỨC HOÀNG (Văn phòng Luật sư Phan Law Vietnam)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nhân miền Bắc trở lại làm việc trong tâm dịch

Công nhân miền Bắc trở lại làm việc trong tâm dịch

Từ ngày 16-2 đến nay, tại các nhà máy, khu công nghiệp ở Hà Nội và miền Bắc, kể cả tại các tỉnh thành nằm trong tâm dịch, đang phải thực hiện giãn cách xã hội như: Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh… công nhân và người lao động đã trở lại làm việc như thường lệ. 

Bạn đọc viết

Làn riêng, ưu tiên cho xe buýt cần thực tế

Cơ quan chức năng TPHCM vừa đề xuất dành làn riêng hoặc ưu tiên cho xe buýt nhằm rút ngắn thời gian lưu thông, thu hút hành khách đi xe buýt, giảm kẹt xe. Thực tế, với mật độ giao thông rất lớn, cấu trúc đô thị với nhiều tuyến đường vốn đã hẹp, nếu giảm thêm diện tích một cách máy móc có thể gây ùn tắc giao thông. 

Cơ quan trả lời

Được hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời gian làm thủ tục nghỉ hưu

Tôi sinh năm 1961, được nhận lương hưu từ tháng 1-2021. Tôi đã đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) 24 năm 3 tháng, trong đó từ tháng 6-1994 đến tháng 6-1999 đóng bằng USD được quy ra tiền đồng Việt Nam tại thời điểm đó; các tháng còn lại đóng bằng tiền đồng Việt Nam. Tuy nhiên, trong bản quá trình đóng BHXH của BHXH TPHCM, cách tính bình quân tiền lương tháng của tôi để hưởng chế độ hưu trí lại giữ nguyên tiền lương, tiền công do người sử dụng lao động quy định và đã không điều chỉnh đến chỉ số giá tiêu dùng trong từng thời kỳ. Vậy lương hưu của tôi có được điều chỉnh hay không? (levansy…@gmail.com)

Từ thư bạn đọc

Sớm khai thông hẻm nối đường Bùi Đình Túy và Chu Văn An

Bức tường chắn ngang giữa 2 tuyến đường Bùi Đình Túy và Chu Văn An trên hẻm 194 và 214 đường Bùi Đình Túy (phường 12, quận Bình Thạnh, TPHCM) không chỉ cản trở giao thông mà khó khăn trong việc cứu hộ, cứu nạn và phòng chống cháy nổ khi hỏa hoạn xảy ra.

Ý kiến

Hạn chế xe cá nhân để giảm khí thải

Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến kiểm soát khí thải xe máy, mức thu phí 50.000 đồng/xe/năm là thông tin đáng chú ý từ hội nghị tổng kết thí điểm kiểm tra khí thải xe máy.