Chế tài hành vi gian dối bằng “tiền âm phủ”

Hành vi của một tài xế taxi ở Hà Nội gian dối thối tiền cho du khách nước ngoài bằng “tiền âm phủ”, theo khía cạnh pháp lý được gọi chính xác như thế nào? Hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những chế tài như thế nào để xử lý hành vi này?

Pháp luật hình sự và pháp luật hành chính không giải thích thế nào là lừa dối, gian dối hay lừa đảo, nhưng theo các hành vi mà các hệ thống pháp luật liệt kê, quy định để xử lý, và theo các thông tin đã có, thì hành vi thối tiền bằng “tiền âm phủ” là “dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác”. Cả pháp luật hành chính và pháp luật hình sự của Việt Nam đều có chế tài xử phạt hành vi này. 

Theo quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, dấu hiệu để cấu thành tội phạm là “bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng”. Vậy, xét về giá trị tài sản bị chiếm đoạt, hành vi này chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi tài sản bị chiếm đoạt trị giá từ 2 triệu đồng trở lên. Trong vụ này, tài xế chỉ chiếm đoạt của 2 du khách chưa tới 500.000 đồng, vậy giá trị tài sản bị chiếm đoạt chưa đủ để cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, điều khoản trên của Bộ luật Hình sự cũng quy định thêm “hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm”: đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm; đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại. 

Còn nếu không thuộc các trường hợp phải chịu trách nhiệm hình sự nêu trên, thì theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 15 Nghị định 167/2013/NĐ-CP về xử phạt hành chính, chế tài áp dụng cho hành vi này chỉ là phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng.

Luật sư NGUYỄN ĐỨC HOÀNG (Văn phòng Luật sư Phan Law Vietnam)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hình ảnh nhóm đối tượng tạt sơn vào nhà cụ bà gần 90 tuổi ở quận Tân Bình được camera an ninh ghi lại

Tái diễn đòi nợ kiểu khủng bố tinh thần

Càng cận Tết Nguyên đán, các hoạt động giải quyết tranh chấp, cho vay, đòi nợ càng rầm rộ. Từ ngày 1-1, Luật Đầu tư 2020 chính thức có hiệu lực đã cấm tổ chức, cá nhân đầu tư kinh doanh ngành nghề “Kinh doanh dịch vụ đòi nợ”. Tuy nhiên, tình trạng đòi nợ theo kiểu xã hội đen vẫn tái diễn tại TPHCM.

Bạn đọc viết

Cẩn trọng chọn thực phẩm ngày tết

Thời điểm cuối năm, thị trường nhu yếu phẩm phục vụ Tết Nguyên đán tại TPHCM bắt đầu sôi động, nhộn nhịp từ chợ truyền thống cho đến các cửa hàng tạp hóa. Tình trạng các loại hàng hóa không nhãn mác, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm lại xuất hiện.

Cơ quan trả lời

Hưu trí vẫn đi làm thì có phải đóng BHXH không?

Mức trần của lương đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế có dự kiến sẽ tăng vào tháng 1-2021 không hay sẽ giữ đến tháng 7-2021 mới điều chỉnh theo lương tối thiểu chung? Vì dịch Covid-19 nên tháng 7-2020 đã không điều chỉnh và hiện tại mức lương tối thiểu chung vẫn chưa có thông báo điều chỉnh chính thức. (Công ty TNHH Mol Logistics Việt Nam, quận Tân Bình, TPHCM)

Từ thư bạn đọc

Thư đi - Tin lại

Tuần qua Báo SGGP đã chuyển 6 đơn thư của bạn đọc đến các cơ quan chức năng. 

Ý kiến

Cần thấu tình, đạt lý

Báo SGGP số ra ngày 14-1 có diễn đàn - thảo luận “Thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát: Xác định lộ trình và chính sách hỗ trợ”. Đây là chủ trương đúng đắn nhưng nếu không có quy định pháp lý đầy đủ và cơ chế phù hợp thì sẽ rất khó thực hiện.