Hỏi: Vợ chồng tôi có nhiều mâu thuẫn nên tạm thời ly thân (chúng tôi đã có một đứa con 8 tuổi). Tôi và con đã thuê nhà ở riêng nhưng hộ khẩu vẫn chung với chồng. Chúng tôi thỏa thuận chia toàn bộ số tiền hiện có, tôi 6 phần, chồng 4 phần. Các tài sản khác chồng tôi lấy. Nếu chưa ly hôn với chồng thì tôi có thể xin tách hộ khẩu riêng của mẹ con tôi được không? Tôi muốn mua nhà, đất thì tôi có thể đứng tên một mình? Sau này khi ly dị tôi có bị chia cho chồng tôi không? Xuất cảnh sang Mỹ, sau vài năm trở về Việt Nam, tôi có được sở hữu tiếp tục miếng đất mà tôi đã mua?
Một bạn đọc
- Trả lời: Mỗi hộ gia đình có một sổ hộ khẩu, có thể có một hoặc nhiều người. Trong một nhà có thể đăng ký hộ khẩu theo nhiều hộ gia đình (Điều 8 Nghị định 51/CP ngày 10-5-1997 của Chính phủ; Điều 5.2 Mục I thông tư 11/2005/TT – BCA ngày 7-10-2005 của Bộ Công an).
Do đó nếu bà được tòa án quyết định cho ly hôn và nuôi con thì bà hoàn toàn có thể xin tách hộ để lập sổ hộ khẩu riêng. Trường hợp chưa ly hôn nhưng vợ chồng thỏa thuận phân chia tài sản chung, chồng bà đồng ý để bà và con tách hộ thì bà có thể liên hệ công an phường, quận xin xem xét việc lập hộ khẩu riêng.
Bà có quyền sử dụng phần tài sản được chia để mua nhà, đất và đứng tên của mình trên giấy tờ sở hữu nhà hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tài sản đó là thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng riêng của bà (Điều 30, Điều 32 Luật HN&GĐ) ngay cả nếu sau này vợ chồng bà ly hôn.
Cần lưu ý rằng các quyền nêu trên được công nhận nếu văn bản chia tài sản được công chứng, vì về nguyên tắc tài sản tạo lập được trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung của vợ chồng. Việc mua nhà, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất (tài sản phải đăng ký quyền sở hữu) yêu cầu phải đứng tên cả hai vợ chồng.
Trường hợp chỉ đứng tên một người trên giấy chứng nhận, thì khi chuyển nhượng lại cho người khác, bà cũng sẽ phải chứng minh rằng đó là tài sản riêng của bà.
Trường hợp sau này bà xuất cảnh hợp pháp ra nước ngoài, bà có thể chuyển nhượng hoặc ủy quyền cho người khác thay mặt bà trông coi, quản lý nhà đất. Khi trở về Việt Nam sinh sống thì nhà đất đó vẫn thuộc chủ quyền của bà.
Luật sư PHẠM QUANG HIỆP
(Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh)
