Tiền lương - trình độ - bộ máy

Cuộc rượt đuổi… vòng tròn!

Những vướng mắc trong tiền lương - trình độ - bộ máy sau gần 10 năm thực hiện CCHC, dường như vẫn chưa được tháo gỡ.

  • Việc cần, người chưa đủ trình độ!

Chủ tịch UBND quận Gò Vấp (TPHCM) Trần Kim Long bức xúc: “Cứ học sinh thi rớt đại học lại vào làm cán bộ xã - phường, sau một thời gian được đưa đi đào tạo nhằm hợp thức hóa bằng cấp rồi dần dần tiến lên quận, lên thành phố. “Đầu vào” như thế thì làm sao nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức được?!”.

Rút số thứ tự tự động, một cách giảm thiểu thủ tục hành chính tại bộ phận tiếp nhận và giao trả hồ sơ của UBND quận 1.

Còn ông Đỗ Phi Hùng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM thì cho biết, theo con số điều tra mới nhất về trình độ cán bộ của Tổ Quản lý đô thị cấp phường - xã, có đến 54% cán bộ trình độ cấp 2, 3; 28% trình độ trung cấp, cao đẳng và chỉ có 18% có trình độ đại học.

Trình độ như thế, trong khi công việc đòi hỏi chuyên môn cao, phải biết về thiết kế, bản vẽ… thì làm sao cán bộ đáp ứng được yêu cầu?

Tại hội nghị sơ kết công tác cải cách hành chính, lãnh đạo TPHCM cũng thừa nhận một trong những nguyên nhân gây phiền hà, nhũng nhiễu cho người dân là do trình độ cán bộ thấp, không chuyên môn nên việc giải thích, hướng dẫn cho dân thiếu rõ ràng, không thống nhất. Ngay ở quận - huyện cũng thế.

Ông Trần Kim Long cho biết, theo phân cấp, ủy quyền, thành phố cho phép chủ tịch quận - huyện được phê duyệt đề án xây dựng dưới 5 tỷ đồng.

Thế nhưng, quận không có kỹ sư, kiến trúc sư nào để thẩm định tham mưu thì làm sao chủ tịch ký được! Muốn làm, quận lại phải gởi đề án nhờ Sở Quy hoạch Kiến trúc TP thẩm định, vừa tốn thời gian vừa bất hợp lý, vì như thế chủ tịch chỉ ký - chịu trách nhiệm, trong khi việc thẩm định lại thuộc cơ quan khác.

Để đáp ứng yêu cầu công việc, thời gian qua các đơn vị đã “chữa cháy” bằng cách đưa cán bộ đi đào tạo mặc dù ai cũng biết công tác đào tạo bồi dưỡng chưa đạt hiệu quả cao lại ảnh hưởng đến hiệu suất công tác. Tình trạng dân đến, cán bộ vắng mặt với lý do “đi học” trở thành chuyện bình thường ở khắp nơi.

Còn việc đào tạo thì cứ cán bộ không có chuyên môn nghiệp vụ lại được cử đi đào tạo cử nhân quản lý, hành chính! Có lẽ đây cũng là một trong các lý do khiến sau gần 10 năm thực hiện cải cách hành chính mà mục tiêu “chuẩn hóa đội ngũ cán bộ” của TPHCM vẫn chưa thực hiện được.

  • Cán bộ “kêu” lương

Thành phố chấp nhận việc phải đào tạo, bồi dưỡng lại cán bộ là tạm chấp nhận yếu tố “lịch sử để lại”. Ấy vậy mà đến nay, một số cơ quan cấp xã - phường vẫn đang tiếp nhận cán bộ ở trình độ cấp 2, 3 - nguyên nhân vì sao? Lại một “điệp khúc” cũ là lương thấp, không thu hút được người có trình độ!

Ông Trần Kim Long cho biết, quận Gò Vấp muốn ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính Nhà nước nên cần kỹ sư tin học nhưng khi tuyển người, nghe nói mức lương xong họ... “chạy mất dép”! Cuối cùng phải dùng biện pháp tình thế là ngoài tiền lương, quận phụ cấp trên 500.000 đồng/người/tháng. Vậy mà phải vừa làm vừa năn nỉ mới giữ chân được cán bộ.

Một cán bộ ở huyện Củ Chi (xin giấu tên) không cho người con vừa tốt nghiệp đại học làm công chức tại địa phương với lý do: 4 năm học đại học, tiết kiệm lắm mỗi tháng cũng gần triệu đồng tiền ăn học, vậy mà khi ra trường với mức lương 500 - 600 ngàn đồng không nuôi nổi mình làm sao phụ giúp gia đình?!

Nhiều phụ huynh có con em đang học đại học được lãnh đạo vận động ra trường về công tác tại địa phương thì rất thích nhưng khi nghe đến mức lương đã thẳng thừng so sánh “còn thua lương công nhân lao động!”.

Nếu ngay từ bây giờ chúng ta không nhìn thẳng vào sự thật sẽ không giải được bài toán khó giữa tiền lương - nhân tài. Chúng ta không dám so sánh với Singapore, nhưng cách thu hút nhân tài ở đây buộc chúng ta phải suy nghĩ. Lương cán bộ luôn ở mức cao nhất, cao hơn lương doanh nghiệp và cứ 6 tháng một lần Nhà nước họp xem xét nâng lương cho phù hợp.

Vì thế, bộ máy chính quyền chỉ tuyển những sinh viên tốt nghiệp giỏi nhất và ai được vào làm trong bộ máy cũng hãnh diện. Nhưng quan trọng là khi lương cao, Nhà nước ban hành nhiều quy định ràng buộc để cán bộ chỉ phải chuyên tâm vào công việc, không muốn và cũng không thể tiêu cực.

Chính quyền nước này còn lý giải, dân tặng quà là tặng cho chức vụ, chứ chẳng ai tặng quà cho anh tài xế taxi cả, mà chức vụ là của Nhà nước giao nên khi nhận được quà của dân cán bộ phải mang quà ấy sung vào công quỹ.

  • Bộ máy không tương thích

Rõ ràng, nguồn nhân lực bộ máy chính quyền cấp cơ sở yếu nhưng thời gian qua, với nội dung phân cấp, mạnh ngành nào ngành ấy tạo “chân rết” và đổ dồn mọi việc về cơ sở gây bức xúc cho cán bộ. Trong khi đó, đồng lương cán bộ bán chuyên trách của xã - phường mỗi tháng chỉ 465.000 đồng, không thể thu hút người có trình độ vào làm việc.

Nhà nước muốn xây dựng bộ máy chính quy hiện đại nhưng các cơ sở pháp lý, quy chế làm việc không rõ ràng, cán bộ không có hoặc có chuyên môn nghiệp vụ yếu thì từ mong muốn đến hiện thực quả là quá xa. Các bộ ngành cứ xoành xoạch thay đổi, chỉnh sửa các quy định, hết giấy hồng đến giấy đỏ, lại thêm giấy xanh, địa phương khó mà… theo kịp! Đã đến lúc Thủ tướng Chính phủ phải chỉ đạo trực tiếp việc điều chỉnh, xây dựng cơ chế làm việc, phối hợp cho phù hợp.

Nếu không, cứ cấp trên thay đổi quy định, không thuận tiện cho dân, cán bộ cơ sở phải nghe dân than phiền. Và để xây dựng bộ máy vững mạnh, đến lúc phải có cơ chế “3 không”: chế tài chặt để cán bộ không dám làm sai; đảm bảo đồng lương cho cuộc sống để cán bộ không muốn tiêu cực; hệ thống pháp luật chặt chẽ để cán bộ không thể nhũng nhiễu.

Trong khả năng của mình, thành phố cần quan tâm rà soát lại các quy định, đề án cải cách hành chính, chấm dứt tình trạng đề án nằm trên giấy, triển khai nhưng không hậu kiểm dẫn đến các đơn vị thực hiện tùy tiện. Điều trước tiên mà người dân mong đợi là đề án thi tuyển cạnh tranh chức danh trưởng - phó phòng ban. Đã 3 năm thực hiện ý tưởng thu hút nhân tài được nhiều người ủng hộ, Nhà nước cũng bỏ ra bao tiền của nhưng đến giờ mọi chuyện vẫn chưa đâu vào đâu.

Hay chính sách hỗ trợ thu nhập cho cán bộ phường - xã - thị trấn 200.000 đồng/người/tháng đã được Thành ủy thông qua, gần một năm rồi mà cán bộ vẫn chờ mòn mỏi. Gần đây là tuyên bố của Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Nguyễn Thiện Nhân: cuối năm 2005 cả 100% cán bộ chủ chốt sẽ được phổ cập tin học, thế mà đến nay việc thực hiện vẫn chưa tới đâu. 

HÀN NI - VĨNH PHÚ

Ông Diệp Văn Sơn, Phó Vụ trưởng - CQTT Bộ Nội vụ:

  • Bỏ “phân cấp” cán bộ: phải thống nhất đầu vào

Việc tuyển chọn “đầu vào” cán bộ công chức ở các cơ quan, đơn vị hiện nay không thống nhất, không có cơ chế chung mà tùy thuộc vào thủ trưởng từng đơn vị. Nơi nào “mặn mà” với việc này thì chạy tìm người tài, thu hút nhân lực, nơi nào không quan tâm thì cũng chẳng có chế tài. Nguyên nhân bộ máy không “hút” người giỏi là không có đơn vị đứng ra tổ chức tuyển cán bộ công chức, bồi dưỡng nhân lực.

Trong khi có một thực tế là nhiều sinh viên ra trường ngại về làm ở cơ sở vì còn định kiến về bộ máy cấp cao, cấp thấp. Theo tôi, nên thống nhất giao đầu mối tuyển cán bộ công chức cho Sở Nội vụ.

Sau khi tuyển, mở lớp đào tạo, bồi dưỡng, căn cứ vào kết quả tuyển và đào tạo, Sở Nội vụ phân công cán bộ về từng đơn vị sở - ngành, quận - huyện, phường - xã. Như thế, những người cùng “đầu vào” sẽ cùng thang lương, khác chăng chỉ là phụ cấp, vì khi giao việc khác nhau thì mức phụ cấp khác nhau, từ đó xóa dần định kiến giữa cán bộ cơ sở với cấp trên.

Ông Lâm Quốc Tuấn, chuyên viên cải cách hành chính TP:

  • Cần xóa “độc quyền” trong đào tạo

Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức (CBCC) như hiện nay không đáp ứng yêu cầu công việc tại chỗ, dẫn đến tình trạng thủ trưởng cơ quan đơn vị không muốn cho CBCC của mình đi học. Nguyên nhân là do công tác đào tạo, bồi dưỡng CBCC đang chìm trong “bao cấp”.

Nhà nước chỉ giao công tác đào tạo, bồi dưỡng CBCC cho 2 “ông”: Trường Cán bộ TP và Học viện Hành chính Quốc gia TPHCM. Do đó, công tác đào tạo của chúng ta không có tính cạnh tranh, ngành đào tạo thì hạn hẹp, giáo trình không cải tiến kịp thời, gây nhàm chán. Vì thế, đã đến lúc chúng ta xóa “bao cấp” trong đào tạo, bồi dưỡng CBCC. Đó là việc làm không mới, chẳng hạn như ở Thụy Điển, họ đã thực hiện cổ phần hóa trường đào tạo công chức để nâng cao tính cạnh tranh, xóa đào tạo theo kiểu bao cấp không hiệu quả trong một thời gian dài.

Chúng ta, cũng cần đặt ra yêu cầu đào tạo phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của công việc ở từng đơn vị. Nếu nơi nào cần nâng cao trình độ kiến thức, đào tạo chuyên môn CBCC ở ngành nào thì được phép chọn lựa trường, ngành học thích hợp, sau đó Nhà nước chuyển tiền học phí đến trường đó, bất kể là trường công hay tư. Cần đặt ra quy định là người được đào tạo về phải cải tiến, nâng chất công việc tại chỗ. Như thế, việc đào tạo mới hiệu quả, các trường muốn “sống” được thì phải cạnh tranh.

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Xung quanh sai phạm quản lý đất công ở Bình Dương - Bài 1: Đất công... không ai xót

Xung quanh sai phạm quản lý đất công ở Bình Dương - Bài 1: Đất công... không ai xót

Do thiếu năng lực về tài chính, kinh nghiệm cùng sự thiếu kiểm tra, giám sát của cơ quan chủ quản nên Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương - TNHH Một thành viên (viết tắt là TCT Bình Dương) trực thuộc Tỉnh ủy Bình Dương quản lý  đã liên tiếp mắc sai phạm nghiêm trọng đến mức Bộ Công an phải vào cuộc và kéo theo một loạt lãnh đạo chủ chốt của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bình Dương rơi vào vòng xoáy pháp lý.

Bút Sài Gòn

Nhanh như điện

- Nhiều người tiêu dùng mua hàng online thường không thoải mái, vì hiện giờ phí vận chuyển khá mắc. Mua món đồ giá 100 ngàn đồng, phải trả phí vận chuyển thêm tới 25%-30% giá trị. Giải pháp mua thêm để giảm phí nhiều lúc bất tiện, vì số hàng mua dư không xài sẽ uổng.

Giao thông - Đô thị

Quy hoạch

Tin buồn