Giáo sư Bruce Weigl: Tâm sự người trở về

Giáo sư Bruce Weigl được biết đến như một hiện tượng của thi ca Mỹ. Ông từng tham chiến ở chiến trường Quảng Trị từ năm 1967 đến năm 1968, đã chứng kiến những sự thật kinh hoàng của cuộc chiến tranh Việt Nam. Trong lịch trình 10 ngày trở lại Việt Nam từ 10-12, nhà thơ, giáo sư Bruce Weigl có dịp giao lưu, hội ngộ với bạn bè, những người yêu thơ, yêu hòa bình.

  • Sau mưa thôi nã đạn

Nhà thơ - Giáo sư Bruce Weigl.

Câu chuyện khởi đầu từ cuộc gặp gỡ đặc biệt bên lề Hội thảo văn học Việt - Mỹ tháng 6-2010, tại đó Bruce Weigl đã ký tặng Nguyễn Phan Quế Mai tập thơ nổi tiếng “Bài hát bom na-pan”. Không chỉ chú ý đến tập thơ này, suốt 6 tháng qua Quế Mai thao thức với cả 6 tác phẩm được tặng của Bruce Weigl để biên soạn và chuyển ngữ cho ra cuốn sách “Sau mưa thôi nã đạn”.

Dịch giả Nguyễn Phan Quế Mai tâm sự: “Mặc dù từng căm ghét những người lính xâm lược, nhưng bài thơ đã cứa vào lòng tôi những giọt nước mắt. Người đàn ông to lớn hơn 60 tuổi kia chưa bao giờ ngừng hối hận, ngừng đau đớn vì những điều khủng khiếp mà chính phủ và quân đội của ông đã từng gây ra trên một đất nước yêu hòa bình”.

Qua những bài thơ này có thể thấy thế giới thơ của Bruce Weigl tràn đầy ánh sáng của yêu thương. Ông viết cho Nguyễn Thị Hạnh Weigl như “Con gái của bố”, “Lý thuyết hai sự thật”, “Lời thơ tặng mẹ Nguyễn Thị Vẻ”. Những bài thơ đau đớn hay chan chứa yêu thương của Bruce Weigl đã làm nức nở bao trái tim bạn đọc Mỹ.

Có lẽ chính sự đồng cảm này đã giúp Quế Mai thực hiện nhanh cuốn sách song ngữ Anh - Việt có tựa đề “Sau mưa thôi nã đạn”, gồm 36 bài thơ và 6 bài viết hồi ký liên quan đến các trải nghiệm về Việt Nam của ông.

  • Viết bằng sự ám ảnh

Nhà thơ, giáo sư Bruce Weigl không còn xa lạ với Việt Nam trong các hoạt động giao lưu văn học và dịch thuật giữa hai nước Việt - Mỹ, song ít người biết rằng, người cựu chiến binh nguyên là Chủ tịch chương trình viết văn quốc gia, Chủ tịch Hội đồng thẩm định thơ của giải thưởng văn học quốc gia Mỹ. Ông đã nhận được nhiều giải thưởng văn học lớn của Mỹ. Sau tập thơ đầu tay “Một mối tình” (1979), ông là tác giả của 13 tập thơ riêng và quyển hồi ký nổi tiếng mang tên “Vòng tròn của Hạnh”. Và đặc biệt, tập thơ “Bài hát bom na-pan” viết về chiến tranh Việt Nam của ông cũng đã được đề cử cho giải thưởng Pulitzer.

Nhận xét về các tác phẩm của ông, nhà văn Russell Banks (Mỹ) đã không ngần ngại thốt lên rằng: “Những bài thơ đẹp khắc khoải và đau đớn. Bruce Weigl có lẽ đã viết một tiểu thuyết thơ về chiến tranh Việt Nam hay nhất từ trước đến nay”.

Còn theo nhà thơ Trần Đăng Khoa, thơ của Bruce Weigl viết bằng sự ám ảnh. Nhà thơ Trần Đăng Khoa đã viết: “Đọc thơ của ông ta chập chờn trong cơn mê sảng, lại sống lại những khoảnh khắc hào hùng và đau thương. Ta được ngắm chính ta bằng con mắt của một người lính ở bên kia chiến tuyến, ta cũng cảm thông hơn với số phận của những người bị đẩy vào cuộc chiến tranh tàn khốc. Bằng những bài thơ của mình, Bruce Weigl đã tạo dựng được một bảo tàng chiến tranh Việt - Mỹ”.

Trong chuyến trở lại Việt Nam lần này, Bruce Weigl đã đi thăm Nghĩa trang Trường Sơn, thăm một số gia đình cựu binh ở Quảng Trị và giao lưu với bạn bè, những người yêu thơ, yêu hòa bình. Đặc biệt, tối 16-12, tại Hà Nội ông sẽ tham dự đêm thơ và giới thiệu sách song ngữ “Sau mưa thôi nã đạn” - tập sách đầu tiên của ông được biên soạn và chuyển ngữ tiếng Việt Nam. 

VĨNH XUÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Đạo diễn Trần Ngọc Phong: Tôi dành nhiều tâm huyết cho "Cơn giông"

Là tác phẩm điện ảnh được Nhà nước đặt hàng, bộ phim Cơn giông, chuyển thể từ tiểu thuyết nổi tiếng của cố nhà văn Lê Văn Thảo, do đạo diễn Trần Ngọc Phong thực hiện đã xong phần hình ảnh, đang vào giai đoạn hậu kỳ. Đạo diễn Trần Ngọc Phong cho biết, anh mong muốn được thực hiện tác phẩm này từ nhiều năm trước.

Âm nhạc

“Bẫy” hào quang từ những bản cover

Cover (hát lại) các ca khúc mới hay cũ là việc thường thấy trong dòng chảy phát triển âm nhạc. Tuy nhiên, chuyện “chơi cover lắm có ngày đứt tay” cùng những vấn đề liên quan đến bản quyền ca khúc, mới đây lại trở thành chủ đề tranh luận. 

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Ghi chép về cách yêu đời toàn thời gian của cô gái trẻ có lối sống tích cực

Sau cuốn sách truyền cảm hứng sống tích cực Sống xanh rồi mới sống nhanh vào năm ngoái, cô gái trẻ Nguyễn Hữu Quỳnh Hương (bút danh Mình là Hũ) vừa ra mắt cuốn sách thứ hai - Thở giữa rừng người (WaveBooks và NXB Thế giới). Sách là ghi chép về những rung cảm với cuộc sống, những bài học cô nhận được trong quá trình tương tác với gia đình, bạn bè, với thiên nhiên và với chính mình. 

Sáng tác

Vườn quê

Ồn ào
Vượt ra ngoài
Ồn ào
Bình yên
Vượt ra ngoài
Bình yên

Mỹ thuật

Triển lãm tranh của danh họa Mai Trung Thứ tại Pháp

Theo thông tin từ website và fanpage Bảo tàng Cernuschi, từ ngày 16-6 đến ngày 24-10, bảo tàng này hợp tác cùng Bảo tàng Ursuline (Mâcon, Pháp) tổ chức triển lãm tranh của danh họa Mai Trung Thứ. Triển lãm diễn ra tại Bảo tàng Ursuline, có sự tham gia và hỗ trợ của bà Mai Lan Phương, con gái của danh họa Mai Trung Thứ.