Thú chơi cổ ngoạn

Gìn vàng giữ ngọc

Có trong tay 181 bằng sắc phong của các triều vua Việt Nam, TS Sử học Nguyễn Mạnh Hùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Bàng, được xem là nhà nghiên cứu duy nhất tại Việt Nam có được kho tư liệu quý giá về lịch sử tín ngưỡng Thành hoàng làng xã Việt Nam xưa.

  • Từ một thú chơi tao nhã

TS Nguyễn Mạnh Hùng và bằng sắc phong thời vua Tự Đức.

Việc ông trở thành TS nghiên cứu sử học cũng như  chuyện ông sở hữu một kho báu quý giá với 181 bằng sắc phong của các triều vua Việt Nam giống như  duyên tiền định. Ông kể: Ngày đó, tôi có niềm đam mê là sưu tầm sách báo cũ. Bận học thì thôi, những lúc rảnh, tôi lại tìm đến những tiệm sách báo cũ để tìm đọc.

Một hôm, trong một quán sách cũ trên đường Công Lý (nay là đường Nguyễn Văn Trỗi), ông được người chủ quán cho xem một tấm lụa hình chữ nhật có thếp vàng đã cũ kỹ với những dòng chữ  Nho rất đẹp. Ông đọc và xác định đây là sắc phong – hay còn gọi là sắc thần - thời vua Thành Thái, nên xin mua lại sắc phong đó. Từ bằng sắc phong đầu tiên này, ông bắt đầu nghĩ đến việc đi tìm các bằng sắc phong khác như một thú tiêu khiển của những kẻ sĩ.

Có một điều lạ là, các sắc thần vua ban thường được xem là những báu vật của làng xã và thường được cất giấu rất kỹ nhưng việc sưu tầm trong suốt thời sinh viên của ông khá thuận lợi dù lúc đó ông chỉ là chàng sinh viên rất nghèo. Một số sắc phong ông phải đổi bằng những quyển sách quý, hoặc nhiều khi phải nhịn ăn nhiều ngày để dành tiền mua nhưng cũng có không ít bằng sắc phong ông được những người bạn tri âm tặng lại.

Nhờ thế, trong suốt thời sinh viên ông đã sưu tầm được gần 50 sắc phong quý giá của các đời vua Thành Thái, Tự Đức… Đọc càng nhiều bản sắc phong, những nét văn hóa Việt ngày càng hiện ra rõ nét trong ông và vì thế, cuộc sưu tầm sắc phong ngày càng có sức hút lớn hơn với ông như lần mua được 30 sắc phong thời Tự Đức cách đây hai năm.

Ông Hùng còn nhớ rất rõ “cơ may” này: “Lúc đó khoảng 10 giờ đêm, tôi được đánh thức bởi một cú điện thoại đường dài từ ngoài Bắc gọi vào. Một người bạn cho biết, có một người đang chuẩn bị bán 30 sắc phong qua Singapore và cho tôi số điện thoại của người trung gian. Tôi lật đật gọi ngay cho người trung gian đó xin mua lại nhưng khi nghe giá bán là 500 – 1.000 USD/bản thì tôi thật sự lúng túng vì thực sự ngay lúc ấy tôi không thể gom đủ số tiền đó. Suy nghĩ vài giây, tôi quyết định đàm phán, thuyết phục họ bằng chân tâm của mình và đề nghị họ nhượng lại cho tôi bằng nửa giá đó. Cứ thế, suốt từ 10 giờ đêm đến 3 giờ sáng, cuộc đàm phán mới thành công”.

  • Đến việc đi tìm nét văn hóa Việt

Cuộc sưu tầm các bản sắc phong còn đem đến cho ông Hùng nhiều người bạn tri âm. Năm 1990, một vị lãnh đạo ở Xuhabasa cũ, dù chưa từng gặp mặt nhưng  khi biết tiếng ông là người quý trọng sắc phong đã mời ông ra Hà Nội để tặng lại hai bản sắc phong hiện được xem là sắc phong cổ nhất, đó là hai bản sắc phong của vua Quang Trung. Đây cũng là hai sắc phong quý nhất trong bộ sưu tập của ông Hùng, cả hai còn mới nguyên, để trong hai ống tre chạm khắc rất đẹp. Theo ông Hùng, hai bản này không chỉ quý vì giá trị cổ của nó mà còn vì vua Quang Trung rất ít ban sắc phong mà bản này vua lại phong tặng cho một nhân vật huyền thoại rất nổi tiếng trong lịch sử nước nhà: Lý Ông Trọng.

Cuộc chơi trong thế giới sách cũ không chỉ đem lại cho ông Hùng kho tư liệu quý giá với những tấm bằng sắc phong mà còn mang lại cho ông bộ sưu tập có ý nghĩa rất lớn với lịch sử ngành mỹ thuật Việt Nam: 4.577 bức ký họa về văn hóa dân gian Việt Nam những năm 1908- 1909 của tác giả người Pháp Henri Oger – cựu sinh viên trường Sorbonne (Paris).

Bộ ký họa này có đủ các loại hình lễ hội văn hóa dân gian, có chân dung Lý toét, Xã xệ… được ghi chú toàn bộ bằng chữ nôm. Đây là pho tư liệu lịch sử vô cùng quý giá, chẳng vậy mà năm 1992 khi ông trình bày đề tài này để bảo vệ luận án tiến sĩ Ngôn ngữ, khoa Sử, ĐH Tổng hợp Hà Nội đã đề nghị ông chuyển từ chuyên ngành Pháp văn qua sử học và đề nghị bảo vệ đề tài này bên ngành sử học. Sau 3 năm nghiên cứu và “nạp” thêm những kiến thức về sử học, ông đã bảo vệ thành công đề tài này với đánh giá khá cao của Hội đồng khoa học.

Với những đóng góp này, ông Hùng không còn là “kẻ rong chơi nhởn nhơ” như ông tự nhận mà đã trở thành người lưu giữ hồn dân tộc đáng trân trọng.

KIM LIÊN


 

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM: Cân nhắc phương án thi tuyển kết hợp xét tuyển

Dịch Covid-19 diễn biến phức tạp khiến kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2021-2022 không thể diễn ra vào cuối tháng 7 như kế hoạch. Sở GD-ĐT TPHCM đề xuất 2 phương án: Xét tuyển và thi tuyển kết hợp xét tuyển đối với tuyển sinh lớp 10. Đâu là giải pháp phù hợp trong tình hình hiện tại?

Giáo dục hội nhập

Bồi dưỡng giáo viên theo đề án tin học quốc tế

 Sở GD-ĐT TPHCM vừa có văn bản gửi Phòng GD-ĐT TP Thủ Đức và các quận huyện, hiệu trưởng trường THPT và trường phổ thông nhiều cấp học về việc bồi dưỡng giáo viên tin học, thực hiện đề án tin học theo chuẩn quốc tế.

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản 2020: Những cống hiến trong sự nghiệp “trồng người”

Ghi nhận 4 trong số 50 gương nhà giáo là cán bộ, giáo viên được trao giải thưởng Võ Trường Toản 2020, chúng tôi nhận thấy các thầy cô là những giáo viên nhiệt huyết, say mê với nghề, có nhiều đóng góp trong công tác giáo dục, lan tỏa các sáng kiến hay về đổi mới phương pháp quản lý và tổ chức giảng dạy, được đồng nghiệp tin yêu, phụ huynh và học sinh kính trọng.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Mong ước của người truyền lửa

Buổi sáng cuối tuần, các bác sĩ trẻ, sinh viên ngành y dược từng được nhận học bổng Nguyễn Văn Hưởng đã hẹn nhau đến thăm gia đình bác sĩ Tạ Trung Quấc, mạnh thường quân ủng hộ tài chính giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập, thực hiện ước mơ khoác áo blouse trắng, trong hơn 10 năm qua. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục