“Rừng” tài liệu sau giờ thi môn Sử trong kỳ thi tuyển sinh đại học năm 2007.
Bấy lâu nay, học sinh đã quen với giờ học Văn, học Sử, vẫn là thầy đọc “thao thao bất tuyệt”, trò miệt mài, cặm cụi ghi chép. Giờ trả bài, kiểm tra 15 phút, kiểm tra một tiết và ngay cả thi học kỳ chỉ cần học sinh trình bày đầy đủ ý tứ mà thầy cô đã giảng, cho ghi, thì điểm số đã đủ qua và trên mức trung bình.
Thậm chí có một số giáo viên bảo thủ, không tiếp nhận bất kỳ ý kiến, cảm nhận mới nào của các trò, đặc biệt là môn Văn. Điều này vô tình đã thủ tiêu khả năng tư duy, sáng tạo và quyền tự do bày tỏ cảm nhận, ý kiến riêng tư của trò.
Thực tế này cũng lý giải vì sao những học sinh say mê tìm tòi và sáng tạo, bày tỏ cảm nhận vào bài viết của mình thường bị điểm thấp. Trong khi đó, nhiều học sinh chỉ cần “ngoan ngoãn” chép và đọc lại đầy đủ ý của thầy cô cho ghi là điểm số đạt cao? Dần dần học sinh có quan niệm rằng các môn xã hội chỉ là môn phụ, không quan trọng và chẳng cần phải đầu tư nhiều thời gian, công sức. Học một cách chán nản và cho đó là những môn “gây mê”; học chỉ để đối phó với thi cử và không bị khống chế học sinh giỏi.
Tuy nhiên, vẫn có những giáo viên nhiệt tình, giàu tâm huyết muốn truyền đạt cho các trò hiểu thật sâu sắc bài học. Những tiết học như vậy, các trò say sưa phát biểu, bày tỏ cảm nhận riêng, dám tranh luận với thầy để bảo vệ chính kiến của mình. Thế nhưng, muốn dạy cho các trò hiểu biết, nắm vững thật sâu vấn đề của bài học thì giáo viên phải mở rộng, nâng cao.
Và muốn như vậy thì các thầy lâm vào tình trạng “cháy giáo án” không theo kịp chương trình của Bộ GD-ĐT đề ra. Thế là, học sinh không thể đối phó với việc thi cử và buộc lòng những giáo viên này phải quay về với cách dạy “truyền thống” xưa nay. Lâu dần cách dạy thầy đọc, trò chép đã trở thành một căn bệnh kinh niên, một “khối u ác tính” khó lòng điều trị dứt điểm. Hệ quả của căn bệnh lưu cữu này là mỗi năm “đến hẹn lại lên”, kỳ thi tuyển sinh đại học năm nào dư luận cũng xôn xao về kết quả đáng buồn của các môn Văn, Sử, Địa.
Năm nào đọc báo cũng thấy “những bài văn cười ra nước mắt” của các sĩ tử, những cậu tú, cô tú chỉ nhớ Sử người mà quên Sử ta. Điểm trung bình môn Văn, Sử chỉ đếm trên đầu ngón tay, còn điểm dưới trung bình thì không sao kể xiết. Có năm, môn Sử có đến 15% bài thi bị điểm 0 và trong 1.000 bài thi môn Văn lại có đến hơn 2/3 bài thi viết sai chính tả. Nhiều kiểu làm văn tấu hài, rỗng tuếch kiến thức cơ bản một cách trầm trọng.
Những căn nguyên, gốc rễ của “khối u ác tính” này quá lớn và tồn tại quá lâu trong nền giáo dục nước ta. Bao giờ ngành giáo dục - đào tạo mới cải tiến để thầy và trò không còn ca thán về việc dạy và học môn xã hội trong nhà trường?
Hương Huyền - Hải Triều
Nên bắt đầu từ cách dạy Con số 80% học sinh cả nước không thích học môn Sử, điểm thi môn Sử trong các kỳ tuyển sinh hàng năm đều thấp lè tè… là điều đáng báo động hiện nay đối với ngành giáo dục nước nhà. Nguyên nhân dẫn đến việc học sinh ngày một “ớn học” và “yếu” môn Sử đã được phân tích khá rõ tại hội thảo “Thực trạng việc dạy và học môn Lịch sử trong trường phổ thông” mới đây. Theo tôi, để đặt lại vị trí cho môn Sử, để kéo học sinh về lại với môn Sử, trước tiên nên bắt đầu từ cách dạy. Sách giáo khoa dù có viết dài, khó hiểu, thậm chí là phiến diện đi chăng nữa thì ít ra trong nó cũng đã chứa đựng và bao gồm được tất cả các sự kiện lịch sử, mốc thời gian… Điều quan trọng là giáo viên dạy Sử phải biết cách “chuyển hóa” từ một “cuốn sách Sử khô khan” thành kiến thức hấp dẫn thông qua cách dạy và truyền đạt nội dung chương trình. Chẳng hạn, đối với bậc tiểu học khi dạy về Sử hãy thử nghiệm bằng cách phân vai cho các em đóng kịch thể hiện các thời kỳ lịch sử của dân tộc Việt Nam hoặc dạy những bài hát về những chiến công hiển hách của ông cha ta… Riêng đối với học sinh bậc THCS và THPT thì nên mở những buổi tọa đàm, thuyết trình hoặc hội thi… để các em có cơ hội nói lên chính kiến, cảm nhận của mình về lịch sử. Nói chung có rất nhiều cách dạy và truyền đạt để vực dậy môn Lịch sử trở về đúng vị thế của nó chứ không nên áp dụng kiểu cũ, xơ cứng như từng làm là “thầy đọc-trò chép”. Trên hết cần phải đưa ngay môn Sử vào môn học chính để thế hệ trẻ sau này không quên những mốc lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam. Huỳnh Thị Như Nhi Quan tâm đến đời sống giáo viên dạy môn xã hội Theo tôi còn một nguyên nhân khác dẫn đến thực tế học sinh không thích học môn Sử là do nền kinh tế thị trường đã làm cho cả người dạy và người học môn Lịch sử không hứng thú. Giáo viên dạy môn Lịch sử thường chỉ có thu nhập “ba cọc ba đồng”, trong khi giáo viên dạy các môn Toán, Lý, Hóa, ngoại ngữ có rất nhiều nguồn thu từ dạy thêm. Như vậy, liệu có khuyến khích được những người dạy môn Lịch sử tâm huyết với nghề? Một khi người thầy đã không tâm huyết với môn Lịch sử, làm sao trò thích học môn Lịch sử? Theo tôi để “dân ta biết sử ta”nên thay đổi cách dạy và giáo dục truyền thống lịch sử dân tộc, như xây dựng các bộ phim truyện lịch sử... (Trung Quốc đã rất thành công trong các phim Khang Hy vi hành, Tể tướng Lưu gù…) và sức hút từ những bộ phim này đã khiến dân ta hiểu sử Trung Quốc hơn sử ta. Song song đó, cũng cần đầu tư bảo tồn các di tích lịch sử để giáo dục và quảng bá lịch sử văn hóa Việt Nam… Nên cải tiến chế độ chính sách đối với những người dạy môn Lịch sử nói riêng và các môn dạy về xã hội nói chung nhằm khuyến khích người thầy an tâm đầu tư cho sự nghiệp trồng người mà họ đã chọn. Ngọc Bích (TPHCM) |
