Dự và chỉ đạo hội thảo có đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Chủ trì hội thảo có các đồng chí: PGS-TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương; GS-TS Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Võ Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TPHCM; Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội.
Dự tại điểm cầu TPHCM có các đồng chí: Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ tịch HĐND TPHCM; Huỳnh Thanh Nhân, Phó Chủ tịch HĐND TPHCM.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh, sau thời gian vận hành thực tiễn, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã bước đầu phát huy những ưu điểm. Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng đặt ra những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, tổng kết, đánh giá khách quan, khoa học và toàn diện. Nhất là hoàn thiện thể chế, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, điều kiện đảm bảo hạ tầng số, dữ liệu, quy trình nghiệp vụ và cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành.
Hội thảo là dịp để các cơ quan trung ương, các địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học và những người trực tiếp tham gia lãnh đạo, quản lý tổ chức thực hiện cùng trao đổi, làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực tiễn vận hành, nhận diện đúng những khó khăn, vướng mắc, các vấn đề đặt ra. Đồng thời, xác định đúng những nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian tới.
Phát biểu đề dẫn hội thảo, GS-TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương gợi mở và đề nghị các đồng chí lãnh đạo, nhà khoa học, chuyên gia, các đại biểu trao đổi, làm rõ các nội dung về kết quả bước đầu, những khó khăn, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ thực tiễn của Hà Nội và TPHCM.
Trong đó, cần nhìn sâu vào những vấn đề phát sinh mới về tổ chức bộ máy, phân cấp phân quyền, trao quyền, công tác cán bộ, công tác chuyển đổi số, quản trị địa phương, kiểm soát quyền lực và dân chủ ở cơ sở. Đồng thời, thẳng thắn chia sẻ những cách làm hay, mô hình tốt, kinh nghiệm sáng tạo, đồng thời chỉ ra những cản trở trong quá trình vận hành. Một bài học rất quan trọng cần được hội thảo thảo luận là chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển; đặc biệt những chỉ đạo sâu sát của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
GS-TS Nguyễn Xuân Thắng cũng đề nghị các đại biểu phân tích các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy, cơ chế vận hành và nền tảng công nghệ của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; kiến nghị về chủ trương, chính sách và những quyết sách, giải pháp lớn cần triển khai trong thời gian tới. Song song đó, làm rõ hơn cách thức bảo đảm quyền hạn được giao rõ ràng, trách nhiệm được xác định minh bạch, quy trình được chuẩn hóa và thẩm quyền được phân định rành mạch. Trong đó, phân cấp phân quyền phải đi đôi với trao quyền, phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi và thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực.
Theo GS-TS Nguyễn Xuân Thắng, để hoạt động, không thể giao công việc mà không đồng thời giao đủ điều kiện, công cụ, nhân lực, dữ liệu và cơ chế bảo vệ. Một yêu cầu rất quan trọng trong phân cấp phân quyền là bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung, bảo đảm nguyên tắc giao quyền thực chất, kiểm soát minh bạch, đánh giá bằng kết quả, bảo vệ người làm đúng và xử lý nghiêm người làm sai. “Quyền lực giao đến đâu cũng phải kiểm soát đến đó, phân cấp phân quyền mạnh phải đi liền kỷ luật kỷ cương mạnh và giám sát kết quả”, GS-TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh.
GS-TS Nguyễn Xuân Thắng tin tưởng hội thảo sẽ góp phần rất quan trọng vào tổng kết thực tiễn, hoàn thiện lý luận, nhận diện trúng các vấn đề mới và đề xuất những giải pháp khả thi nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Qua đó đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, tăng trưởng 2 con số, vươn mình trong kỷ nguyên mới.