Phát biểu tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, bối cảnh thế giới đang biến đổi nhanh, phức tạp và khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, tái cấu trúc chuỗi cung ứng, các làn sóng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các thách thức an ninh phi truyền thống đang tạo ra các cơ hội và thách thức mới đối với công tác đối ngoại.
Trong bối cảnh đó, các cơ quan đại diện phải chuyển từ tham mưu phản ứng sang tham mưu chiến lược và dự báo sớm. Mỗi cơ quan đại diện cần thực sự trở thành "bộ cảm biến" chiến lược của đất nước; chủ động phát hiện xu hướng, nhận diện cơ hội và cảnh báo sớm rủi ro tác động tới lợi ích quốc gia.
Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường khẳng định, đổi mới hoạt động hệ thống cơ quan đại diện không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, mà còn giúp nâng cao năng lực hành động đối ngoại của đất nước. Mỗi cơ quan đại diện phải thực sự là một "tiền đồn" tin cậy trên mặt trận đối ngoại của Đảng, Nhà nước trên từng địa bàn; là trung tâm tham mưu chiến lược, kết nối nguồn lực, bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp vươn tầm quốc tế.
Phát biểu tại phiên họp, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng cho rằng, công tác phối hợp giữa các cơ quan đại diện và lực lượng quốc phòng cần tiếp tục tăng cường, với các nội dung trọng tâm: nghiên cứu, dự báo chiến lược; thúc đẩy ngoại giao kinh tế, khoa học - công nghệ; thông tin đối ngoại; triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có.
Từ góc độ an ninh, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an đề xuất hai nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tăng cường sự phối hợp giữa Bộ Công an và Bộ Ngoại giao, gồm: tăng cường phối hợp liên ngành trong triển khai đối ngoại và hội nhập quốc tế về an ninh; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan đại diện ở nước ngoài với lực lượng công an, rà soát và khắc phục các sơ hở về an ninh, tăng cường kỷ luật và kỷ cương trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia.
Trong khi đó, Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình đề xuất chuyển đổi phương thức tham mưu theo hướng dự báo và kiến tạo chính sách; đổi mới công tác nghiên cứu theo cách tiếp cận liên ngành, gắn với yêu cầu phát triển; xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu và kết nối mạng lưới tham mưu trong toàn ngành. Về ngoại giao kinh tế, Đại sứ Phạm Thanh Bình kiến nghị chủ động đón đầu xu hướng dịch chuyển đầu tư và chuỗi cung ứng; tăng cường đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp thông qua cơ chế đối thoại và cảnh báo sớm; thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành trong triển khai các dự án hợp tác.
Ngoài ra, các đại sứ, đại diện các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài cũng đề nghị xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao kinh tế có tư duy liên ngành, năng lực thực tiễn; đồng thời phát huy hiệu quả nguồn lực doanh nhân, chuyên gia và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển đất nước.
Phát biểu chỉ đạo phiên họp, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của hệ thống cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, khẳng định đây là lực lượng nòng cốt của nền ngoại giao Việt Nam, giữ vai trò quyết định đối với hiệu quả triển khai đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.
Cùng với sự lớn mạnh về vị thế và tiềm lực của đất nước, hệ thống cơ quan đại diện ngày càng được mở rộng, phản ánh sự phát triển của quan hệ đối ngoại cũng như khả năng đóng góp ngày càng lớn vào các mục tiêu phát triển và hội nhập quốc tế. Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan đại diện là một trong những nội dung trọng tâm trong quá trình tham mưu hoàn thiện các chủ trương, định hướng đối ngoại.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, công tác đối ngoại đang đứng trước ba yêu cầu mới gồm: hoạt động đối ngoại phải tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế ngày càng cao của đất nước; Việt Nam chủ động, tích cực và có trách nhiệm hơn trong việc tham gia giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế; đối ngoại không chỉ dừng ở việc tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế, mà phải từng bước tham gia định hình các luật chơi, sáng kiến và cấu trúc khu vực, quốc tế. Điều này đòi hỏi công tác đối ngoại phải vượt ra khỏi những nhiệm vụ truyền thống để phục vụ trực tiếp mô hình phát triển mới của đất nước, trong đó ngoại giao kinh tế giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
