Báo SGGP nhận được thắc mắc của một số bạn đọc về việc không được giải quyết mua nhà thuộc sở hữu nhà nước theo Nghị định 61/CP (ngày 5-7-1994) chỉ vì thời điểm họ được thuê nhà sau ngày 27-11-1992 – ngày Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 118/TTg! Được biết, tại TPHCM hiện còn khoảng 1.500 trường hợp cán bộ công nhân viên chức không được mua nhà theo NĐ 61/CP do nguyên nhân trên.
Một chung cư ở quận 1 TPHCM đã được hóa giá nhà theo NĐ 61/CP. Ảnh: M.Y
Dùng “nhỏ” điều chỉnh “lớn”?
Theo công văn số 2527/BXD-VP do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam ký ngày 18-12-2008, hướng dẫn về công tác quản lý nhà thuộc sở hữu nhà nước thì “nhà ở thuộc sở hữu nhà nước mà được bố trí sử dụng sau ngày Quyết định số 118/TTg ngày 27-11-1992 của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực thì không thuộc diện bán theo quy định tại Nghị định số 61/CP…”. Cơ sở pháp lý nào để Bộ Xây dựng xác định mốc thời gian là ngày 27-11-1992? Chúng tôi đã tìm hiểu các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến vấn đề này.
Quyết định số 118/TTg của Thủ tướng là văn bản quy định về giá cho thuê nhà ở và đưa tiền nhà ở vào tiền lương, thay cho Quyết định số 150/CP (ngày 10-6-1977 của Hội đồng Chính phủ) quy định về tiêu chuẩn phân phối diện tích nhà ở. Còn NĐ 61/CP của Chính phủ ban hành sau đó 2 năm thì quy định về việc mua bán và kinh doanh nhà ở; trong đó, Chương II quy định về việc bán nhà ở thuộc quyền sở hữu nhà nước cho người đang thuê.
Điều 5 khẳng định “Nhà nước thực hiện bán nhà thuộc sở hữu nhà nước cho người đang thuê phần diện tích đang được thuê để người mua nhà ở có điều kiện cải thiện chỗ ở” và quy định 3 loại nhà không được bán theo Nghị định 61/CP là: nhà ở thuộc khu vực quy hoạch xây dựng các công trình khác hoặc cải tạo thành nhà ở mới; nhà chuyên dùng đang bố trí tạm làm nhà ở; biệt thự các loại có kế hoạch dùng làm công thự hoặc dùng vào các mục đích khác.
Trong toàn bộ 7 điều của Chương II (từ Điều 5 đến Điều 11) không hề có quy định về thời điểm nào thì được mua hoặc không được mua nhà theo Nghị định 61/CP và cũng không giao trách nhiệm cho Bộ Xây dựng quy định vấn đề này.
Theo nguyên tắc áp dụng các văn bản quy phạm pháp luật, nghị định có giá trị pháp lý cao hơn quyết định. Hơn thế, NĐ 61/CP ban hành sau Quyết định 118/TTg và quy định về một vấn đề hoàn toàn khác. Không hiểu vì sao Bộ Xây dựng lại dùng một văn bản có giá trị pháp lý thấp hơn để điều chỉnh NĐ 61/CP?
“Râu ông nọ cắm cằm bà kia!”
Liên quan đến việc bán nhà thuộc sở hữu nhà nước cho người đang thuê theo NĐ 61/CP, Chính phủ đã ban hành thêm 2 nghị quyết (số 23 ngày 7-9-2006 và số 48 ngày 30-8-2007) quy định các giải pháp và điều chỉnh một số nội dung chính sách. Tại Nghị quyết số 48, mục 1 có đề cập đến mốc thời gian ban hành Quyết định 118/TTg ngày 27-11-1992, nhưng chỉ áp dụng đối với những nhà không có nguồn gốc là nhà ở mà đã được các cơ quan, đơn vị bố trí làm nhà ở. Cụ thể:
a) Trường hợp bố trí làm nhà ở trước ngày ban hành Quyết định 118/TTg mà khu đất đã bố trí làm nhà ở là một khuôn viên độc lập hoặc có thể tách biệt khỏi khuôn viên trụ sở, cơ quan; có lối đi riêng, không che chắn mặt tiền trụ sở, cơ quan; không ảnh hưởng đến không gian, cảnh quan xung quanh; cơ quan, đơn vị không có nhu cầu sử dụng và phù hợp với quy hoạch sử dụng đất ở tại địa phương đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì thực hiện chuyển giao cho UBND cấp tỉnh (nơi có nhà đó) quản lý; UBND cấp tỉnh thực hiện bán nhà đó cho người đang thuê theo quy định tại NĐ 61/CP.
b) Trường hợp bố trí làm nhà ở sau ngày ban hành Quyết định 118/TTg hoặc bố trí làm nhà ở trước ngày ban hành Quyết định 118/TTg nhưng nhà đó không có đủ các điều kiện nêu tại điểm a thì thực hiện quản lý nhà đó theo quy định hiện hành về sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước.
Câu chữ rất rõ ràng, Nhà nước chỉ không bán nhà theo NĐ 61/CP đối với những nhà không có nguồn gốc là nhà ở (kho, xưởng, trụ sở v.v…) mà các cơ quan, đơn vị lại bố trí làm nhà ở cho cán bộ, công nhân viên sau ngày ban hành Quyết định 118/TTg. Chính phủ không cấm nhưng bộ lại không cho!
Việc Bộ Xây dựng “gom” cả dạng nhà ở thuộc sở hữu nhà nước bố trí cho thuê sau ngày 27-11-1992 không thuộc diện bán theo NĐ 61/CP là cách vận dụng theo kiểu “râu ông nọ cắm cằm bà kia”, gây thiệt hại đến quyền lợi thụ hưởng chính sách nhà đất của Nhà nước đối với cán bộ, công nhân viên chức và người lao động.
Phong Lan
