Thời gian gần đây, tại TPHCM xảy ra nhiều vụ tai nạn thương tâm liên quan đến xe buýt, khiến phương tiện này bị cho là hung thần, hiểm họa… Tuy nhiên, đổ hết trách nhiệm cho tài xế xe buýt gây ra các vụ tai nạn có lẽ chưa thực sự khách quan và hợp lý.
Trước hết, cần xem xét trách nhiệm của các nhà quản lý đã thể hiện đầy đủ hay chưa trong việc sắp xếp loại xe buýt, mật độ xe buýt (tần suất chuyến, số lượng xe) trong mối tương quan với diện tích mặt đường, mật độ lưu thông của các loại phương tiện khác, số trạm phải dừng ghé…
Chẳng hạn, tại một trạm dừng ở đường có nhiều tuyến xe buýt thì việc dừng đón trả khách của xe các tuyến được tổ chức thế nào để thuận lợi cho các xe buýt và không ảnh hưởng đến các phương tiện giao thông khác? Ở những tuyến đường có 3 làn xe, trong đó có làn trong cùng bên phải dành cho xe máy, làn ở giữa dành cho xe máy và ô tô và làn còn lại dành cho ô tô thì xe buýt nên chạy làn nào để đảm bảo an toàn nhất?
Hay ở một số con đường tuy nhỏ (chỉ có 2 làn xe cho 2 chiều lưu thông) nhưng bố trí loại xe buýt lớn thì việc lưu thông và dừng đón trả khách chắc chắn sẽ khác với ở những tuyến đường nhiều làn xe hơn, vậy việc giám sát, khắc phục, xử lý để đảm bảo an toàn được thực hiện như thế nào? Từ đó, rà soát lại tổng thể việc tổ chức lưu thông, sắp xếp tuyến, xây dựng các trạm dừng của toàn bộ xe buýt để khắc phục các hạn chế, bất cập.
Thực tế do mặt đường hẹp, ý thức của người tham gia giao thông chưa cao, thậm chí có nơi, việc phân làn phân tuyến chưa thực sự hợp lý, việc lưu thông chưa đảm bảo các quy định về tốc độ, báo rẽ, dừng đỗ… nên nhiều phương tiện tự gây nguy hiểm cho mình, nhất là xe máy. Ở nhiều con đường, dù được dành 2 làn đường, nhưng không ít người vẫn cho xe máy lưu thông vào làn đường dành riêng cho ô tô, khi rẽ thì không báo tín hiệu hoặc rẽ đột ngột (kể cả cúp đầu phương tiện khác).
Do đó, mỗi người tham gia giao thông cần ý thức tự bảo vệ mình, tuyệt đối tránh suy nghĩ “xe lớn phải nhường xe nhỏ”, “có va chạm thì xe lớn có lỗi”; khi lưu thông cần đảm bảo khoảng cách an toàn, có tín hiệu báo rẽ hoặc dừng đỗ một cách hợp lý, chọn phần đường lưu thông và tốc độ lưu thông sao cho an toàn (chứ không chỉ đúng quy định)…
Ngoài ra, việc sửa chữa đường, lắp đặt hay sửa chữa hệ thống điện, nước có liên quan đến việc làm thay đổi mặt đường hoặc diện tích đường cũng cần phải được tổ chức một cách hợp lý, khoa học, an toàn. Những nơi đang đào đường phải có biển báo, có rào chắn, phân luồng lưu thông lại hợp lý… Những người tham gia giao thông cần tự bảo vệ mình và tôn trọng những người tham gia giao thông khác mới có thể cùng nhau đảm bảo an toàn cho mọi người.
Dĩ nhiên, hơn ai hết, bản thân lực lượng xe buýt cần nghiêm túc chấn chỉnh các hạn chế, bất cập của mình. Trong đó, cần giáo dục ý thức trách nhiệm, tinh thần chấp hành luật giao thông, kể cả đạo đức của người lái xe để đảm bảo lái xe an toàn, vừa phục vụ tốt cho hành khách vừa không gây bất an cho những người đi đường khác. Các doanh nghiệp xe buýt cần tránh đặt áp lực quá mức về thời gian thực hiện mỗi chuyến, số chuyến, doanh thu… để tránh tạo ra tâm lý “chạy đua” của các tài xế.
TRỊNH MINH GIANG (Thủ Đức, TPHCM)
