Kiểm soát chặt chất lượng bữa ăn học đường

Giám sát bằng công nghệ

Trước đây, Trường Mầm non Phú Mỹ (phường Tân Mỹ, TPHCM) cần 5 người tham gia giám sát việc chuẩn bị bữa ăn bán trú mỗi ngày. Các cô giáo thay phiên có mặt từ sớm, cùng nhân viên cấp dưỡng, y tế theo sát các khâu nhận thực phẩm, chế biến, lưu mẫu.

Một tháng qua, kể từ khi thí điểm mô hình “Tick xanh trách nhiệm”, mỗi suất ăn tại trường được gắn mã QR để truy xuất thông tin về nguồn nguyên liệu, quá trình vận chuyển, phân phối và chế biến. Nhờ sự hỗ trợ của công nghệ, nhà trường chỉ cần bố trí 2 người giám sát bữa ăn, giúp giáo viên có thêm thời gian tập trung cho công tác chuyên môn.

Tương tự, thông tin về bữa ăn bán trú của học sinh Trường Mầm non Tân Phú (phường Tân Mỹ, TPHCM) cũng được tích hợp trong mã QR, giúp phụ huynh dễ dàng theo dõi bữa ăn của con. Phường Tân Mỹ là một trong những địa phương tiên phong tại TPHCM đưa “Tick xanh trách nhiệm” vào trường học từ tháng 7-2026.

Theo ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Mỹ, chương trình đang được thí điểm với 3 nhóm thực phẩm gồm thịt heo, gia cầm và trứng. Đầu tháng 9, mô hình sẽ triển khai tại các trường công lập trên địa bàn, đồng thời vận động các cơ sở giáo dục khác tham gia.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý bữa ăn học đường đang trở thành xu hướng. Với 21 trường học trên địa bàn, UBND phường An Lạc (TPHCM) đang phối hợp xây dựng phần mềm quản lý suất ăn bán trú đối với cả hai loại hình bếp ăn tại trường và suất ăn công nghiệp. Yêu cầu thực tiễn cũng thúc đẩy các doanh nghiệp thay đổi cách tổ chức cung ứng.

Công ty TNHH suất ăn công nghiệp T.A. (phường Bình Tân, TPHCM), hiện cung cấp khoảng 50.000 suất ăn/ngày cho học sinh, công nhân tại TPHCM, đang chuyển dần từ cung cấp suất ăn sẵn sang xây dựng bếp ăn tại chỗ nhằm giảm nguy cơ mất ATTP trong quá trình vận chuyển. Cùng với đó, suất ăn được gắn mã QR để tra cứu thực đơn, nguồn gốc nguyên liệu, thời gian sản xuất và lưu mẫu.

Tăng tập huấn, nâng trách nhiệm

Bên cạnh ATTP, dinh dưỡng và chất lượng bữa ăn học đường cũng là mối quan tâm của phụ huynh. Tại Trường Mầm non Trúc Xanh (phường Rạch Dừa, TPHCM), phần mềm dinh dưỡng được sử dụng để tính toán, xây dựng thực đơn bữa ăn bán trú, cân đối năng lượng và các thành phần dinh dưỡng.

Cô Trần Thị Tương Giao, Hiệu trưởng Trường Mầm non Trúc Xanh, chia sẻ, phần mềm giúp việc tính toán chính xác hơn nhiều so với cách làm thủ công. Nhà trường vẫn duy trì giám sát trực tiếp và khuyến khích phụ huynh cùng tham gia theo dõi bữa ăn của trẻ. Chất lượng bữa ăn còn được đánh giá qua biểu hiện của các bé như hứng thú, vui vẻ, ăn ngon và hết suất.

Tuy vậy, nỗi lo ATTP đối với bữa ăn học đường vẫn còn. Trong tháng 4 và 5-2026, Sở ATTP TPHCM thành lập 20 đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về ATTP tại 317 cơ sở cung cấp suất ăn, thực phẩm phục vụ bữa ăn trong trường học. Thực tế, các đoàn kiểm tra được 220 cơ sở, đạt 69,4%.

Ông Lê Minh Hải, Phó Giám đốc Sở ATTP TPHCM, lý giải, nhiều cơ sở không còn hoạt động, tạm ngưng, sang nhượng, đổi pháp nhân hoặc không đúng địa chỉ, gây khó cho công tác kiểm tra. Kết quả kiểm tra 24 mẫu thực phẩm cũng phát hiện 2 mẫu nước đá không đạt chỉ tiêu vi sinh.

Lãnh đạo Sở ATTP TPHCM nhận định, các nguyên liệu chính phục vụ bữa ăn bán trú như thịt, trứng, rau củ quả... phần lớn được cung cấp từ các đầu mối có kiểm soát và chế biến theo quy trình. Tuy nhiên, các món ăn phụ, nước đá... vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất ATTP.

Trước đó, trong tháng 7-2026, Sở ATTP TPHCM phối hợp Sở GD-ĐT TPHCM tổ chức các lớp tập huấn về ATTP và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong trường học. Theo Sở ATTP TPHCM, giáo viên, nhân viên y tế và những người trực tiếp chăm lo bữa ăn cho học sinh là tuyến đầu trong phòng ngừa sự cố thực phẩm tại trường học. Sự chủ động, trách nhiệm của mỗi cá nhân góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, bảo đảm sức khỏe của học sinh.