Lá bài mặc cả hạt nhân

SGGP
Ngày 5-1, Liên hiệp quốc (LHQ) kêu gọi Iran và các bên liên quan lập tức tuân thủ Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA), một thỏa thuận hạt nhân mà Iran đã ký kết năm 2015 với Nhóm P5+1 (gồm 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ và Đức). Trước đó, quốc gia Hồi giáo này tuyên bố khôi phục hoạt động làm giàu urani với độ tinh khiết 20% - vượt xa ngưỡng cam kết trong JCPOA. 

Liên hiệp quốc kêu gọi Iran và các bên liên quan lập tức tuân thủ Kế hoạch Hành động chung toàn diện sau khi Iran uyên bố khôi phục hoạt động làm giàu urani với độ tinh khiết 20%. Nguồn: Tehran Times

Liên hiệp quốc kêu gọi Iran và các bên liên quan lập tức tuân thủ Kế hoạch Hành động chung toàn diện sau khi Iran uyên bố khôi phục hoạt động làm giàu urani với độ tinh khiết 20%. Nguồn: Tehran Times

Căng thẳng liên quan JCPOA bắt đầu từ tháng 5-2018, khi Tổng thống Donald Trump đơn phương rút Mỹ ra khỏi JCPOA và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm buộc Tehran đàm phán lại về thỏa thuận này. Đáp trả lại, Iran đã giảm một số cam kết trong thỏa thuận, đồng thời tăng mức làm giàu urani dần kể từ đó cho đến nay. Phản ứng của Iran lần này được xem là đòn “ra mặt” gay gắt nhất trong bối cảnh Tehran bị Mỹ và đồng minh bủa vây trên mọi mặt trận. 

Sau 2 vụ ám sát chỉ huy quân sự Iran, Tướng Qassem Soleimani tại Iraq (1-2020) và nhà khoa học hạt nhân hàng đầu Mohsen Fakhrizadeh (11-2020), Mỹ liên tiếp có nhiều động thái quân sự được cho là răn đe nhằm vào Iran. Trong tháng 12 -2020, Mỹ đã điều 2 máy bay B-52, tàu khu trục tới Trung Đông. Thời gian qua, Mỹ luôn giữ thái độ chèn ép Iran, trong khi nỗ lực cứu vãn JCPOA của các nước còn lại trong thỏa thuận lại rất miễn cưỡng. Nền kinh tế Iran dường như không trụ được dưới sức ép và các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Lá bài mặc cả hạt nhân được Iran tung ra trước thềm Hội nghị thượng đỉnh thường niên các nước vùng Vịnh diễn ra tại Saudi Arabia, theo đó dự kiến 4 nước Arab (do Saudi Arabia dẫn đầu) sẽ chấm dứt phong tỏa Qatar. Nếu được như vậy, chính phủ của Tổng thống Donald Trump coi như đã xây dựng thành công một mặt trận thống nhất chống lại Iran, dưới chiêu bài các thỏa thuận hòa bình Trung Đông do Washington làm trung gian.

Việc các nước trong khu vực liên kết với nhau cùng với Mỹ, Israel để chống Iran chắc chắn sẽ làm khu vực Trung Đông “nóng” trở lại trong năm 2021. Các nước lớn có thể gây sức ép bằng hành động quân sự, hoặc tấn công vào các mục tiêu vệ tinh bên ngoài lãnh thổ Iran. Trung Quốc và Nga đã kêu gọi các bên bình tĩnh và kềm chế, tránh “bi kịch hóa” vấn đề và đưa ra những bước đi có thể khiến căng thẳng trầm trọng hơn. Bản thân Iran, mặc dù đã tung lá bài hạt nhân ra mặc cả, nhưng trên thực tế, Tehran cũng rất muốn hồi sinh JCPOA năm 2015.

Trên trang mạng Twitter ngày 4-1, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif “để ngỏ”, nước này hoàn toàn có thể thay đổi nếu tất cả các nước thành viên khác tuân thủ đầy đủ JCPOA .

HẠNH CHI

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phụ nữ trên đường phố tại Ghazni, Afghanistan. Ảnh: AFP/TTXVN

Tình trạng đáng ngại

Một nhóm chuyên gia Liên hiệp quốc (LHQ) cho rằng cách lực lượng Taliban đối xử với phụ nữ và trẻ em gái tại Afghanistan - bao gồm việc cấm họ đến công viên, phòng tập cũng như trường học - có thể cấu thành tội ác chống lại loài người.

Hồ sơ - tư liệu

Xung đột tiềm tàng từ tài nguyên nước

Theo báo Le Figaro của Pháp, dân số tăng mạnh, nhu cầu sử dụng nước tăng không chỉ trong đời sống hàng ngày mà cả trong nông nghiệp và các ngành công nghiệp, kèm theo đó là biến đổi khí hậu với các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt… khiến nguồn tài nguyên nước sụt giảm.

Chính trường thế giới

COP27: Cần chuyển từ lời nói sang hành động

Hội nghị Công ước khung của Liên hiệp quốc (LHQ) về biến đổi khí hậu lần thứ 27 (COP27) sẽ diễn ra tại TP Sharm El-Sheikh, Ai Cập, từ ngày 6 đến 18-11 với sự tham dự của hơn 35.000 đại biểu đến từ gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Chuyện đó đây

Ai Cập phát hiện nhiều xác ướp có lưỡi vàng

Một phái đoàn khảo cổ Ai Cập đã phát hiện những xác ướp có lưỡi vàng, tại địa điểm khảo cổ Quweisna ở tỉnh Menoufiya, cách thủ đô Cairo khoảng 90km về phía Bắc.