Kích hoạt áp lực kinh tế
Kế hoạch mang tên Cấu trúc tự do hàng hải (MFC) được mô tả trong một bức điện nội bộ do Bộ Ngoại giao Mỹ gửi tới các đại sứ quán ngày 28-4, kêu gọi các nhà ngoại giao vận động chính phủ sở tại tham gia liên minh do Mỹ dẫn dắt. Theo bức điện, MFC sẽ là nỗ lực phối hợp giữa Bộ Ngoại giao Mỹ và Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Bộ Ngoại giao phụ trách điều phối ngoại giao, trong khi CENTCOM cung cấp nhận thức tình huống hàng hải theo thời gian thực, hỗ trợ tàu thương mại và kết nối chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng quân sự đối tác.
Song song với nỗ lực ngoại giao, WSJ cho biết Mỹ đang cân nhắc các phương án quân sự nhằm tăng sức răn đe trong khu vực, trong đó có khả năng triển khai hệ thống tên lửa siêu vượt âm Dark Eagle tới Trung Đông. CENTCOM đã đề xuất sử dụng hệ thống này để tấn công các bệ phóng tên lửa đạn đạo nằm sâu trong lãnh thổ Iran, ngoài tầm bắn của tên lửa PrSM hiện nay.
Truyền thông Mỹ ngày 30-4 dẫn các nguồn thạo tin cho biết Bộ Chỉ huy CENTCOM đang hoàn tất kế hoạch tiến hành một đợt không kích “ngắn và mạnh” nhằm vào Iran, trong đó có thể bao gồm các mục tiêu hạ tầng quan trọng. Theo kế hoạch, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ được Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, báo cáo chi tiết. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, cũng tham dự cuộc họp này. Nguồn tin cho biết ngoài phương án không kích, một kịch bản khác đang được xem xét là việc sử dụng lực lượng bộ binh, cho thấy mức độ can dự quân sự sâu hơn nếu được thông qua. Một phương án khác cũng có thể được đưa ra thảo luận là chiến dịch đặc nhiệm nhằm kiểm soát kho dự trữ uranium làm giàu ở mức cao của Iran.
Tehran cảnh báo đáp trả
Phía Iran phản ứng mạnh mẽ trước các động thái trên. Tư lệnh Hải quân Iran, Chuẩn đô đốc Shahram Irani, cho biết nước này đã đóng cửa eo biển Hormuz từ biển Arab, đồng thời cảnh báo nếu đối phương tiến sát hơn, Iran sẽ lập tức có hành động quân sự.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho rằng các biện pháp của Mỹ, trong đó có ý tưởng phong tỏa hàng hải, nhằm gây chia rẽ nội bộ và làm suy yếu nước Cộng hòa Hồi giáo từ bên trong. Ông Ghalibaf cảnh báo Iran đang đối mặt một giai đoạn mới, trong đó đối phương kết hợp sức ép kinh tế, truyền thông và các biện pháp trên biển để làm suy yếu nước này. Trước tình hình đó, ông kêu gọi duy trì đoàn kết nội bộ như biện pháp đối phó then chốt. Những phát biểu này phản ánh quan điểm nhất quán của Tehran cho rằng các sáng kiến an ninh hàng hải do Mỹ dẫn dắt là một phần trong chiến lược gây sức ép toàn diện.
Trong thông điệp nhân Ngày Quốc khánh vùng Vịnh 30-4, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian coi tuyến đường thủy chiến lược này là một phần không thể tách rời của bản sắc dân tộc Iran và là biểu tượng chủ quyền của Cộng hòa Hồi giáo Iran.
