Nhớ nữ sĩ Anh Thơ

"Bà em không qua khỏi rồi!”. Chị Hoàng Yến (bút danh Nguyễn Khoa, PV báo SGGP) báo cho chúng tôi hung tin này trong tiếng nấc nghẹn ngào! Từ trong Tết, chị vẫn thường nhắc đến bà mình, nữ sĩ Anh Thơ. Vừa rồi chị ra Hà Nội thăm bà và tỏ ra lo lắng: “Bà em yếu lắm rồi. Giọng bà không còn rõ nữa. Nhưng bà vẫn đọc thơ”.

Như vậy là gần đây, cùng với Đoàn Văn Cừ, Huy Cận nay là Anh Thơ, những nhà thơ “vang bóng một thời”, đã lần lượt ra đi! Nữ  sĩ Anh Thơ, một trong những cây đại thụ của thơ mới Việt Nam đã qua đời sáng 14-3, thọ 86 xuân.

Nữ sĩ Anh Thơ.

Nữ sĩ Anh Thơ tên thật là Vương Kiều Ân (Vương là họ cha, Kiều là họ mẹ).  Chỉ trong thời gian học tiểu học, bà đã phải qua các tỉnh Hải Dương, Thái Bình, Bắc Giang. Năm 6 tuổi, bà đã biết làm thơ để “cha vừa giận, vừa thương”. Thích và có khiếu làm thơ, Anh Thơ lại có máu giang hồ sơn thủy nên lớn lên… mê thi sĩ Nguyễn Bính thì âu cũng là lẽ thường tình. Năm 1939, Anh Thơ nổi tiếng với giải khuyến khích thơ của Tự Lực Văn Đoàn. Năm 1941, bà xuất bản tập thơ đầu tay “Bức tranh quê”, tạo dấu ấn trên văn đàn Việt Nam.

Trong bộ sách “Thi nhân Việt Nam” (năm 1942), Hoài Chân-Hoài Thanh có nhận xét: “Cứ xem văn của Anh Thơ ai cũng phải bảo là người có học... Thế mà cái lối viết rõ ràng chắc chắn ấy, Anh Thơ không từng học được trong tiếng Pháp. Càng kính phục người ta càng mừng cho nền quốc văn. Quốc vận ta ngày một thêm phong phú và hiện tại đã có thể làm lợi khí đào luyện tinh thần cho một người như Anh Thơ”. Hàm ý nhận xét của Hoài Chân - Hoài Thanh là hết lời khen tặng cái khẩu khí và tài thơ của nữ sĩ nước Việt ta vậy!

Cảnh trong thơ Anh Thơ là những bức tranh quê bằng thuốc nước, tranh lụa. Ấy là: “Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng.Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời” (Chiều xuân). Hay: “Hoa lưu nở đầy một vườn đỏ nắng. Lũ bướm vàng lơ đãng lướt bay qua” (Trưa hè). Hay: “Ngoài đường lội họa hoằn người đến chợ. Thúng đội đầu như đội cả trời mưa” (Bên đò).

“Thi Nhân Việt Nam” có 6 nữ thi sĩ được tôn vinh, và Anh Thơ là người được nói nhiều nhất. Cùng với Đoàn Văn Cừ, Nguyễn Bính…, Anh Thơ tạo nên vẻ đẹp chân quê Việt Nam mà Hoài Chân - Hoài Thanh tâm đắc nhất trong thơ mới. Đó là một cách nhìn nhận vừa dân tộc truyền thống vừa hiện đại. Điều đó ngày nay càng được xem trọng và cần thiết.

Anh Thơ là một nhà thơ sống khỏe và viết khỏe. Ngoài “Bức tranh quê”, còn có “Xưa” (cùng Bàng Bá Lân) bà còn viết tiểu thuyết “Rừng đen” và hàng ngàn bài thơ về các vùng quê hương Việt Nam. Bà là người thủy chung với bạn bè và thích người tâm giao. Sau giải phóng, bà vào TPHCM sống ở đường Trần Hữu Trang, phường 11, Q.Phú Nhuận cũng là để thăm hỏi bạn bè xưa. Bà lặn lội xuống Hà Tiên thăm Mộng Tuyết nữ sĩ. Bà lên Cao Bằng thăm Bàn Tài Đoàn. Bà thích trò chuyện và muốn người nghe bà tâm sự, nghe thơ. Bà viết thơ nhiều và cũng rất nhiều nhà văn nhà báo viết về bà.

Bà là cộng tác viên thân thiết của Báo SGGP. Bà rất thích trồng hoa và ngắm hoa.
 … “Hoa mướp rụng từng đóa vàng rải rác. Lũ chuồn chuồn nhớ nắng ngẩn ngơ bay”.

Nhớ Đại hội Hội Nhà văn Việt Nam khóa V, tại thủ đô Hà Nội. Gặp đoàn nhà văn TPHCM, bà vui vẻ, tíu tít hỏi chuyện như gặp người nhà. Khi chúng tôi chụp ảnh bà, bà ghé tai nói nhỏ: “Nhớ là, khi chị cười thật tươi vui, hãy chụp nhé”. Bà hồn nhiên giản dị trước cuộc đời. Cái vẻ hồn nhiên dễ thương , dễ cảm và đáng nể phục dường nào.

Kính viếng nữ sĩ Anh Thơ, người chị Cả trong làng thơ Việt Nam!

ĐÔN THUẬN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trình diễn nghệ thuật tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, quận 1. Ảnh: THÚY BÌNH

Kiến tạo không gian văn hóa TPHCM

Hơn 19 giờ, nhóm bạn trẻ kết nối nhau qua sở thích chụp ảnh đường phố hào hứng tới Công viên Lam Sơn (phía trước Nhà hát Thành phố, quận 1), chọn góc và liên tục bấm máy. Trần Ngọc Minh (28 tuổi, nhân viên văn phòng, ngụ quận 10) chia sẻ: “Những không gian trong thành phố như công viên, phố đi bộ là nơi để các nhóm bạn trẻ vui chơi vào cuối tuần. Trước đây, tôi hay đi săn ảnh ban đêm, gặp nhiều nhóm du khách, họ rất thích tìm hiểu văn hóa, đời sống của người dân địa phương”.

Phim

Âm nhạc

Hồng Hải - “Người đàn bà hát” nồng nàn, da diết với nhạc Trịnh

Hơn 60 năm qua, đã có biết bao nhiêu người hát nhạc Trịnh. Mỗi người đến với Trịnh và hát Trịnh theo một cách khác nhau. Hồng Hải - người được yêu mến đặt cho cái tên "Người đàn bà hát" sau 20 năm đắm mình với nhạc xưa đã ra album đầu tay gồm 12 ca khúc được Trịnh Công Sơn viết trong 10 năm 1962 - 1972. Chặng đường mở ra bằng Hành hương trên đồi cao (1962) và khép lại bằng Vẫn nhớ cuộc đời (1972), đó cũng là một hành trình người nghệ sĩ đi tìm bản thể của mình.

Sân khấu

Làm mới truyền thuyết xưa trên sân khấu cải lương

Vở cải lương Truyền tích Cổ Loa xưa (tác giả: Mai Hương - Nguyên Phương, đạo diễn: NSƯT Nguyên Đạt, cố vấn nghệ thuật: NSND Trần Ngọc Giàu) do Hội Sân khấu TPHCM đầu tư dàn dựng, vừa tham gia Liên hoan Sân khấu Thủ Đô lần thứ 4 - năm 2020 tại Hà Nội. Vở đoạt HCB, 4 HCV, HCB cá nhân. Tham gia biểu diễn có: NSƯT Tô Châu, NSƯT Xuân Hồng, các nghệ sĩ Điền Trung, Lệ Trinh, Bảo Trí, Hoàng Quốc Thanh, Thanh Sơn, nghệ sĩ xiếc, diễn viên múa… 

Sách và cuộc sống

“Gửi bố mẹ thân yêu”: Mạnh dạn bày tỏ tình cảm với bố mẹ

Trong khuôn khổ chương trình giao lưu ra mắt sách Gửi bố mẹ thân yêu vào chiều 18-10 tại Đường sách TPHCM, tác giả Tuấn Đức cùng ca sĩ Phạm Quỳnh Anh đã có những chia sẻ hữu ích và thú vị trong việc bày tỏ tình cảm với bố mẹ - vốn là một việc tưởng đơn giản nhưng lại không dễ dàng.

Sáng tác

Mùa lũ

Tôi không sinh ra và lớn lên ở miền Trung, nơi hàng năm phải oằn mình gánh chịu bao nhiêu trận bão lũ. Nhưng, ký ức tuổi thơ tôi về một trận lụt duy nhất năm ấy đến nay chưa khi nào thôi ám ảnh. 

Mỹ thuật