Giải Cánh diều 2014 vừa kết thúc, chủ nhân của những ngôi vị cao quý cũng đã được xác định. Tuy nhiên, khi lễ trao giải khép lại, vẫn còn đó một câu hỏi lớn: Đến khi nào lễ trao giải Cánh diều mới thực sự chuyên nghiệp? Bao giờ sự tôn vinh nghệ sĩ và những tác phẩm điện ảnh được công chúng đón nhận nhiệt thành hơn?
Ba đoàn làm phim: Những đứa con của làng, Lạc giới và Hương ga nhận giải Cánh diều bạc. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG
Lúng túng trong tổ chức
Đã trải qua 13 năm tổ chức, song lễ trao giải Cánh diều năm nào cũng có vấn đề. Đêm trao giải Cánh diều 2014, tiếp tục vướng “sạn”, dù trước đó, diễn viên Quyền Linh - đạo diễn chương trình đêm trao giải, đã không giấu được lo lắng cảnh báo về những khó khăn mà chương trình thường xuyên gặp phải: địa điểm tổ chức, mời nghệ sĩ trao giải, tìm kiếm MC cho chương trình, âm thanh, ánh sáng sân khấu... Và tại lễ trao giải Cánh diều 2014, những sự cố ấy vẫn lặp lại.
Ngay tiết mục mở màn chương trình, ca sĩ Giang Hồng Ngọc mất nhiều thời gian với micro vì nó không phát ra tiếng. Việc chọn MC cũng chưa nhận được sự đồng tình cao, khi đặt để tiến sĩ tâm lý học Huỳnh Văn Sơn trong vai trò quan trọng này, bởi anh là “người ngoại đạo”. Việc sắp xếp chỗ ngồi cho các nghệ sĩ chưa hợp lý, vì thế khi chương trình đã bắt đầu, rất nhiều nghệ sĩ, diễn viên còn lúng túng chưa tìm được chỗ ngồi của mình. Vì thế mới xảy ra trường hợp, đoàn phim Chàng trai năm ấy vào hội trường mà không tìm được ghế ngồi lại phải trở ra ngoài, gây nên hiểu nhầm, rằng Sơn Tùng M-TP và đoàn phim đến Cánh diều nhưng lại ra về ngay. Rồi chuyện khi MC xướng tên nghệ sĩ lên trao giải, nhưng mãi sau mới thấy nghệ sĩ đó vội vàng, len lỏi vượt qua hàng ghế khán giả để ... chạy lên sân khấu. Những lỗi không đáng có này khiến đêm trao giải bớt vui.
Lại chuyện giải thưởng
Dù có đến 7 hạng mục giải thưởng khác nhau, nhưng năm nào, sự chú ý của công chúng cũng dồn về mảng phim truyện điện ảnh với nhiều Cánh diều được trao. Năm nay, có nhiều ý kiến cho rằng giải thưởng vẫn mang tính “cào bằng” khi có đến 3 Cánh diều bạc cùng trao cho Những đứa con của làng, Lạc giới và Hương ga. Theo lẽ thường, phim nào có số điểm bình chọn cao nhất, phim ấy sẽ được nhận Cánh diều vàng. PGS-TS Trần Luân Kim, Trưởng Ban giám khảo chuyên môn, nhìn nhận: “Phim đoạt giải Cánh diều vàng phải là một bộ phim hoàn chỉnh và hoàn thiện mọi mặt. Trong khi đó, phim nào cũng có nhược điểm. Lạc giới bị yếu tố giả nhiều; trong Hương ga yếu tố nhân văn không nhiều, yếu tố dân tộc không có; Những đứa con của làng không nhất quán lắm về đường dây, nhân vật già làng bị đẩy lên quá đà... Phim đáng vàng sẽ cho vàng, còn không đáng thì thôi. Không thể vì nhất định phải có vàng mà cố đẩy một trong những bộ phim chưa được ấy lên”.
Đạo diễn, NSND Đặng Xuân Hải, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam trong phần phát biểu mở màn đêm trao giải, nhấn mạnh: “Trong số 17 phim tham dự giải Cánh diều 2014, có 13 tác phẩm thuộc về điện ảnh tư nhân là con số đáng mừng. Đặc biệt khi những tác phẩm này thể hiện được sự đa dạng về các đề tài muôn màu muôn vẻ của cuộc sống”. Tuy nhiên, ông Hải cũng nhìn nhận rằng, Cánh diều năm nay thiếu vắng tác phẩm xuất sắc về con người Việt Nam trong thời kỳ đổi mới. Cũng có nhiều ý kiến chưa hoàn toàn đồng tình, xung quanh giải Diễn viên trẻ triển vọng, khi được trao cho 3 gương mặt mới toanh, lần đầu đến với điện ảnh: Sơn Tùng M-TP, Bình An và Ngọc Thanh Tâm.
Cũng như những năm trước đây, một câu hỏi được đặt ra là tại sao phải đợi đến đêm trao giải, cả người trong và ngoài giới mới biết chính xác danh sách đề cử ở các hạng mục? Điều này làm mất đi sự hồi hộp, những phỏng đoán và cả tranh luận cần thiết của giới chuyên môn lẫn khán giả. Nhiều hạng mục không có đề cử, mà được ban giám khảo chọn trước đó và trao trực tiếp. Trong khi đó, nhiều hạng mục như: Nam - Nữ diễn viên chính xuất sắc ở cả phim truyện điện ảnh và phim truyện truyền hình chỉ có 2 đến 3 đề cử. Con số này thực tế không thể thỏa mãn cả người làm nghề lẫn khán giả, nhất là đặt trong bối cảnh số lượng tác phẩm dự giải không phải là “nhân tài như lá mùa thu”.
Là giải thưởng thường niên của Hội Điện ảnh Việt Nam, giải Cánh diều thật sự cần thiết với những người làm nghề, bởi giải thưởng chính là sự tôn vinh, là nguồn động viên rất lớn sau một năm làm việc, cống hiến của anh chị em nghệ sĩ. Việc đồng tình hay phản ứng của người thắng giải và người không có giải, sau đó, cũng là việc bình thường. Vấn đề còn lại chính là làm sao để việc tổ chức trao giải tránh được những sai sót không đáng có, mà năm nào cũng lặp lại. Nhà báo Đinh Trọng Tuấn, Tổng biên tập Tạp chí Thế giới Điện ảnh, thành viên Ban chấp hành Hội Điện ảnh Việt Nam chia sẻ: “Về khâu tổ chức, ngay trong ban chấp hành hội cũng chia ra hai ý kiến: một bên cho rằng nên tổ chức gọn nhẹ, nhưng một bên có ý kiến, nếu chỉ tổ chức trao giải trong nội bộ sẽ mất đi tính đại chúng của điện ảnh. Bởi mỗi lần trao giải là một lần lan tỏa ra xã hội, quảng bá cho hội, cho điện ảnh Việt Nam và nghệ sĩ. Nhưng nếu cứ tổ chức thiếu chuyên nghiệp, luộm thuộm thì cũng nên gói gọn. Nói đến điện ảnh là nói đến sự sang trọng, nếu không sang trọng được thì nên gọn gàng”.
NHƯ HOA - VĂN TUẤN
