Bớt giấy tờ, giảm rủi ro
Cầm trên tay bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mảnh đất có ý định mua, ông Nguyễn Thanh Hải (phường Tam Long, TPHCM) kiểm tra khá kỹ các thông tin quan trọng như: người đứng tên, diện tích, mục đích sử dụng, tình trạng thế chấp, biến động liên quan đến thửa đất, quy hoạch... Việc kiểm tra mất thời gian do chủ yếu dựa vào giấy tờ bản giấy và phải đối chiếu thông tin.
“Nếu số hóa dữ liệu đất đai sẽ đỡ bất tiện hơn nhiều. Khi làm thủ tục, thông tin về tài sản có thể được xác nhận trên hệ thống, thay vì người dân phải đi tìm, sao chụp và mang theo từng loại giấy tờ”, ông Hải bày tỏ.
Mong muốn của ông Nguyễn Thanh Hải cũng là kỳ vọng của nhiều người dân khi thực hiện các thủ tục về đất đai. Khi dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” vừa giúp cơ quan nhà nước quản lý tốt hơn, vừa giúp người dân giảm thời gian đi lại, giảm chi phí hồ sơ, hạn chế tình trạng phải bổ sung giấy tờ nhiều lần. Với những giao dịch có giá trị lớn như mua bán nhà đất, dữ liệu được xác thực còn là “hàng rào” quan trọng để giảm rủi ro.
Theo ông Võ Văn Thường, Giám đốc Công ty TNHH bất động sản và xây dựng Gia Phát, dữ liệu đất đai đầy đủ, chính xác và được cập nhật thường xuyên sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian kiểm tra pháp lý trước mỗi giao dịch, đồng thời có thêm cơ sở để đánh giá rủi ro. Khi các thông tin dữ liệu được đối chiếu chuẩn xác về chủ sở hữu, diện tích, tình trạng thửa đất... giúp người dân có thêm cơ sở tin tưởng để đưa ra quyết định giao dịch.
Theo Sở NN-MT TPHCM, thành phố đang đẩy nhanh tiến độ số hóa dữ liệu đất đai. Hiện đã có hơn 54.600 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được đồng bộ qua VNeID. Bà Lê Thị Xuân (phường Hòa Hưng, TPHCM) vừa nhận được thông báo xác minh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên VNeID, chia sẻ, sau khi kiểm tra các thông tin đã chính xác liền bấm xác nhận. “Thông tin và bản chụp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã hiển thị trên VNeID mức độ 2. Giờ làm thủ tục gì liên quan không cần phải mang bản giấy đi, lại bớt nỗi lo bị làm giả”, bà Xuân cho biết.
Kết nối, liên thông dữ liệu
Tại Văn phòng Đăng ký đất đai TPHCM, mỗi ngày trung bình có khoảng 4.000 hồ sơ đất đai được số hóa. Các hồ sơ tiếp nhận hàng ngày gồm hồ sơ đăng ký cấp lần đầu của UBND cấp xã; hồ sơ đăng ký biến động chưa đầy đủ thông tin; kết hợp rà soát các thửa đất đã có thông tin trong cơ sở dữ liệu nhưng chưa có hồ sơ số hóa để quét bổ sung...
Theo ông Nguyễn Xuân Tiến, Trưởng phòng Kỹ thuật địa chính và lưu trữ, Văn phòng Đăng ký đất đai TPHCM, thành phố đang kết hợp quét số hóa hồ sơ bổ sung, gồm giấy chứng nhận đã cấp và hồ sơ pháp lý; chỉnh lý bản đồ địa chính; chuẩn hóa thông tin và cập nhật, xác thực thông tin người sử dụng đất đối với các thửa đất đã có trong cơ sở dữ liệu nhưng chưa đạt tiêu chí nhóm 1 (nhóm đã có cơ sở dữ liệu đang được sử dụng và đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”) theo hướng dẫn của Cục Quản lý đất đai.
“Khâu khó nhất là xử lý các giấy chứng nhận được cấp trên tài liệu cũ trước đây, phải đối soát, quy đổi về tờ thửa theo bản đồ địa chính hiện tại", ông Nguyễn Xuân Tiến nhấn mạnh.
Để thuận tiện trong giao dịch, thực hiện thủ tục hành chính, hiện cơ sở dữ liệu đất đai tại TPHCM đã kết nối với ngành thuế và một số ngành khác theo hình thức điện tử. Người dân, doanh nghiệp khi thực hiện một số thủ tục về đất đai sẽ từng bước không phải đến trực tiếp trung tâm phục vụ hành chính công, mà có thể thực hiện qua hệ thống dịch vụ công, thanh toán trực tuyến và nhận kết quả theo yêu cầu.
Khi dữ liệu đất đai được số hóa, giấy chứng nhận điện tử thay thế cho giấy chứng nhận bản giấy và các thể chế pháp luật được ban hành, việc thực hiện quyền của người sử dụng đất sẽ được thực hiện nhanh chóng và minh bạch hơn.
Các hiện tượng về cung cấp thông tin giả mạo, lừa đảo trong chuyển quyền bất động sản sẽ dần bị triệt tiêu; thủ tục hành chính về đất đai sẽ đơn giản hơn bởi thực hiện trực tuyến toàn trình, người sử dụng đất có thể ở bất kỳ đâu để yêu cầu thực hiện thủ tục đất đai theo nhu cầu.
Theo Sở NN-MT TPHCM, thành phố còn hơn 400.000 thửa đất cần số hóa và đang tập trung nguồn lực, phấn đấu đến cuối năm 2026 đạt ít nhất 95% tổng số hồ sơ.
Đối với công tác bồi thường giải phóng mặt bằng phục vụ đầu tư công thông qua cơ sở dữ liệu đất đai, cơ quan chức năng xác định được các thửa đất nào đã được cấp giấy chứng nhận, diện tích của từng loại đất, khai thác bản quét giấy chứng nhận đã ký số trong cơ sở dữ liệu đối chiếu với phương án bồi thường.
Qua đó giúp bồi thường đúng, giảm thời gian phải xác minh, rút ngắn thời gian thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, nâng cao năng lực quản trị đô thị của thành phố.
