Hiệu quả từ chuyển đổi
Kể về câu chuyện thực hiện dự án nhà máy thông minh, ông Jeong Jong Yeon, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH thực phẩm Orion Vina, cho biết, công ty triển khai thực hiện dự án với việc áp dụng quy trình sản xuất theo hướng chuyển đổi số gắn với sản xuất xanh, sản xuất thông minh tại nhà máy ở Khu công nghiệp (KCN) Mỹ Phước 2, phường Bến Cát. Dự án nhà máy thông minh được chia thành 3 giai đoạn (bắt đầu từ tháng 4-2024 đến tháng 3-2026). Các giải pháp được Orion Vina ứng dụng gồm: xây dựng phòng quản lý tập trung Intelligent Operation Center (IOC), công nghệ tự động hóa (robot), công nghệ Industrial IoT...
“Sau khoảng 8 tháng triển khai giai đoạn 1, dự án nhà máy thông minh đã mang lại những lợi ích rõ nét cho Orion Vina trên nhiều phương diện, từ hiệu suất vận hành, tiết giảm chi phí đến định hướng sản xuất bền vững và hiện đại hóa quản trị”, ông Jeong Jong Yeon chia sẻ. Cụ thể, về hiệu suất, hệ thống nhà máy thông minh giúp tăng 30% công suất sản xuất và giảm 68% thời gian dừng máy nhờ khả năng giám sát theo thời gian thực, dự báo sự cố và tối ưu quy trình. Về kinh tế, dự án mang lại hiệu quả ước tính khoảng 19 triệu USD chỉ trong giai đoạn đầu triển khai. Chi phí kiểm tra giảm 50%, đồng thời chi phí năng lượng và vận hành được kiểm soát tốt hơn.
Cũng là một trong những doanh nghiệp đang tăng tốc cho tự động hóa trong nhà máy sản xuất, ông Vũ Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc cấp cao Công ty CP chăn nuôi C.P Việt Nam, cho biết, nhà máy tại Hải Dương (một trong những nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi có quy mô lớn nhất của C.P Việt Nam tại miền Bắc) toàn bộ dây chuyền sản xuất được đầu tư đồng bộ tự nghiền, trộn, ép viên, làm nguội, đóng gói, tích hợp robot bốc xếp thành phẩm và hệ thống kiểm soát tự động. Trung tâm điều khiển (Control Room) giám sát theo thời gian thực, giúp duy trì năng suất ổn định 800-850 tấn/ca, giảm lao động thủ công, tăng an toàn và hiệu quả vận hành. Cùng với đó, nhà máy sở hữu phòng thí nghiệm Feed Technology và hệ thống lấy mẫu, mã hóa, đối chiếu chất lượng nhằm đảm bảo tính khách quan, chất lượng cho từng lô hàng.
Chia sẻ tại hội thảo Smart Factory 2025 hồi cuối tháng 10 vừa qua tại TPHCM, ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean, cho hay nhà máy được xây dựng trên nền tảng chuỗi cung ứng thông minh từ nguyên liệu, thiết kế, sản xuất đến phân phối. Tất cả đều kết nối bằng dữ liệu. Công ty đã ứng dụng thiết kế 3D, cắt tự động, kho thông minh và hệ thống máy hiện đại để hình thành dây chuyền sản xuất liền mạch. Việc ứng dụng công nghệ, kết nối dữ liệu giúp doanh nghiệp linh hoạt đáp ứng đơn hàng lớn nhỏ, đạt tiêu chuẩn khí thải khắt khe của thị trường châu Âu.
Vượt rào cản trong ứng dụng AI
Hiệu quả từ việc đẩy mạnh tự động hóa và ứng dụng AI vào sản xuất đã từng bước được chứng minh. Tuy nhiên đến nay, theo khảo sát thì tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam, ứng dụng AI hiện chỉ khoảng 18% thấp hơn đáng kể so với Thái Lan (25%) và Singapore (40%). Theo các chuyên gia, con người và dữ liệu chính là rào cản lớn nhất để đưa AI vào sản xuất. Phó Giáo sư Ali Al-Dulaimi, Trưởng khoa Khoa học máy tính và công nghệ, Đại học Anh quốc Việt Nam, cho rằng, xây dựng hạ tầng cơ sở dữ liệu là yếu tố quan trọng để mang đến thành công khi ứng dụng AI vào sản xuất.
Chia sẻ cụ thể hướng đi cho các doanh nghiệp, TS Dương Hồng Loan, cố vấn Chiến lược cấp cao Đại học Anh Quốc Việt Nam, Viện trưởng Viện sáng kiến Việt Nam, cho rằng đối với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, chiến lược triển khai AI nên định hướng tập trung vào các giải pháp thực tiễn, tối ưu chi phí như ứng dụng AI Chatbot trong chăm sóc khách hàng, quản lý kho hàng dự báo nhu cầu và phân tích dữ liệu hỗ trợ ra quyết định. Đối với các doanh nghiệp quy mô lớn, chiến lược cần hướng tới mô hình tự động hóa toàn diện, kiểm soát chất lượng thông minh, xử lý dữ liệu thời gian thực và quản trị rủi ro tài chính, từ đó xây dựng chiến lược quản trị tổng thể dựa trên dữ liệu.
Cũng cần nói thêm rằng, khi nhắc về rào cản con người thì không chỉ đến từ các lãnh đạo với suy nghĩ “doanh nghiệp nhỏ khó ứng dụng AI” mà ngay trong đội ngũ cán bộ, công nhân viên cũng còn những suy nghĩ “gây hiểu nhầm” rằng AI sẽ lấy hết việc. Nhưng thực tế, AI không thay thế con người mà con người chỉ bị thay thế bởi những người dùng AI tốt. Đó là lý do mà việc nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực để làm chủ công nghệ cũng là một trong những yếu tố mang tới thành công khi ứng dụng AI trong sản xuất.
Trở lại với thực tế của doanh nghiệp, khi được hỏi đâu là thách thức trong quá trình triển khai dự án nhà máy thông minh, Phó Tổng giám đốc Orion Vina cho hay, khó khăn lớn nhất đến từ việc nâng cấp một nhà máy đã vận hành gần 30 năm lên mô hình nhà máy thông minh, đồng thời thay đổi tư duy và cách làm việc của đội ngũ nhân sự từ vận hành thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu.
