Thắp lại niềm tin cho người lầm lỗi

Những cuộc “giải cứu” thầm lặng

Những năm 2018, tại khu phố Chánh Nghĩa 7 (nay thuộc phường Thủ Dầu Một), chị L.T.T (sinh năm 1972) từng là cái tên khiến nhiều người ái ngại. Những cuộc vui thâu đêm suốt sáng, những lần trở về trong trạng thái rệu rã của người nghiện khiến gia đình chị rơi vào tuyệt vọng. “Nàng tiên nâu” không chỉ bào mòn sức khỏe mà còn đẩy chị xa dần với người thân, hàng xóm.

Nhưng rồi, những người lính năm xưa, nay là hội viên cựu chiến binh đã xuất hiện đúng lúc. Không áp đặt, không gay gắt, họ chọn cách gần gũi: khi ly cà phê, khi là bữa ăn, lúc lại là chuyến đi chơi xa. Từng chút một, họ kiên trì trò chuyện, chia sẻ, gỡ dần những nút thắt trong lòng người phụ nữ từng lầm lỡ. Phải mất gần 2 năm, chị T. mới thực sự thay đổi. Sau những nỗ lực của những cựu chiến binh, chị từ bỏ ma túy, gây dựng lại cuộc sống, trở thành chủ một cơ sở sản xuất có tiếng tại địa phương.

Câu chuyện của chị T. không phải là cá biệt. Anh N.V.A (sinh năm 1989) cũng từng chìm trong những ngày tháng ăn chơi, nghiện ngập, nay đã trở thành chủ một quán cơm nhỏ, tự nuôi sống bản thân và gia đình. Hay anh P.T.N (sinh năm 1984), từ một người nghiện, nay chăm chỉ mưu sinh hàng ngày tại chợ Thủ Dầu Một, vun vén hạnh phúc giản dị... Những cuộc “giải cứu” ấy không ồn ào, nhưng đầy cam go và đúng lúc, đúng thời điểm. Đối đầu với họ không phải kẻ thù hữu hình, mà là sự lệ thuộc, cám dỗ và cả những góc khuất tâm lý của người nghiện.

Kiên trì gỡ nút thắt

Mô hình “3 trên 1” của Hội Cựu chiến binh phường Chánh Nghĩa (nay là phường Thủ Dầu Một) không chỉ là cách làm sáng tạo trong công tác đảm bảo an ninh trật tự, mà còn là điểm tựa nhân văn giúp người lầm lỗi tìm lại chính mình.

Với cách tiếp cận mềm dẻo, lấy tình cảm và uy tín làm nền tảng, các hội viên cựu chiến binh kiên trì đồng hành từng trường hợp, từ việc động viên tinh thần đến hỗ trợ tìm việc làm, ổn định cuộc sống.

Điểm đặc biệt của mô hình là sự phối hợp chặt chẽ giữa cựu chiến binh, công an địa phương, ban điều hành khu phố và gia đình. Chính sự gắn kết này tạo nên “vòng tay cộng đồng” vững chắc, giúp người từng lầm lỡ không cảm thấy bị bỏ rơi. Không ít trường hợp sau khi hoàn lương đã trở thành tấm gương tích cực, tiếp tục hỗ trợ, lan tỏa tinh thần vượt khó đến những người khác. Qua thời gian, mô hình ngày càng khẳng định hiệu quả, góp phần xây dựng địa bàn an toàn, nghĩa tình và phát triển bền vững.

Theo ông Lê Tiến Sơn, Trưởng ban Kiểm tra, Hội Cựu chiến binh phường Thủ Dầu Một, mô hình “3 trên 1”, tức 3 hội viên cựu chiến binh giúp đỡ, cảm hóa 1 người lầm lỗi không thể thành công nếu thiếu sự kiên nhẫn và phối hợp chặt chẽ từ lực lượng cựu chiến binh đến công an, khu phố và đặc biệt là gia đình những người nghiện. Mỗi trường hợp phải theo dõi, vận động từ 1-2 năm, thậm chí lâu hơn. Phải hiểu họ, gần họ và quan trọng là không bỏ cuộc giữa chừng. Mỗi người hoàn lương là thêm một gia đình hạnh phúc, thêm một công dân tốt cho xã hội.

Ông Lê Tiến Sơn, nguyên Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Chánh Nghĩa (trước đây), hiện là Trưởng ban Kiểm tra Hội Cựu chiến binh phường Thủ Dầu Một, là một trong những thành viên cốt cán của mô hình “3 trên 1”. Với sự tận tâm và những đóng góp bền bỉ cho công tác này, ông Sơn đã được Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương tặng bằng khen năm 2023 và Bộ trưởng Bộ Công an trao tặng bằng khen năm 2024.

Quy trình được triển khai bài bản: từ xây dựng kế hoạch, phối hợp công an lựa chọn đối tượng, phân công hội viên phù hợp đến kiên trì tiếp cận, giám sát, hỗ trợ. Trong đó, vai trò của gia đình là đặc biệt quan trọng khi vừa là chỗ dựa, vừa là “cánh tay nối dài” trong quá trình cảm hóa.

Thực tế cho thấy, hành trình cai nghiện không hề dễ dàng. Những cơn “khát” ma túy, những lời rủ rê từ bạn bè cũ... luôn rình rập. Nhưng cũng chính lúc ấy, những cựu chiến binh lại xuất hiện khi đứng trước cổng nhà, lúc gọi điện hỏi thăm... như một lời nhắc nhở âm thầm nhưng đủ sức tiếp thêm sức mạnh để họ chiến đấu với “nàng tiên nâu”. Từ năm 2018 đến 2025, mô hình đã cảm hóa thành công 5 trường hợp nghiện ma túy trên địa bàn. Những con số khiêm tốn nhưng là cả một quá trình kéo dài trong nhiều năm. Mỗi trường hợp là một cuộc đời được cứu vớt, một gia đình được hàn gắn, thuận hòa.

Không dừng lại đó, mô hình còn góp phần kéo giảm tội phạm, giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương. Từ thí điểm tại khu phố 7, mô hình đã được nhân rộng ra nhiều chi hội, trở thành điểm sáng trong phong trào “Cựu chiến binh gương mẫu”.

Đằng sau thành công của những “ca” cảm hóa các đối tượng nghiện ma túy là sự tận tâm của những người lính năm xưa, nay tiếp tục “chiến đấu” trên mặt trận cảm hóa con người. Và có lẽ, giá trị lớn nhất của mô hình “3 trên 1” không chỉ nằm ở những con số, mà ở niềm tin được thắp lại: dù từng lầm lỗi, con người vẫn có thể quay đầu, nếu có người đủ kiên nhẫn nắm lấy tay họ, dẫn dắt họ trở về.