Thực hiện Chỉ thị số 20/2007/CT-TTg của Thủ tướng ngày 24-8-2007 về việc trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước, từ ngày 1-1-2008, các cơ quan Trung ương và tại một số tỉnh, TP, thị xã, khu chế xuất, khu công nghiệp bắt đầu tiến hành việc trả lương qua tài khoản ATM. Tiếp theo, từ ngày 1-1-2009, sẽ mở rộng việc trả lương qua tài khoản cho các đối tượng ở những đơn vị chưa triển khai trên phạm vi toàn quốc.
Như vậy đã tròn 2 năm thực hiện chỉ thị này, bên cạnh những hiệu quả đạt được thì còn những vấn đề đáng nói xung quanh chiếc thẻ ATM.
Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 6-2009, có 8.800 máy ATM, hơn 17 triệu thẻ ATM lưu hành và có trên 1,132 triệu người nhận lương qua tài khoản. Một trong những mục tiêu lớn của việc trả lương qua tài khoản ATM là hạn chế việc thanh toán tiền mặt.
Song mục tiêu này, đến nay, có vẻ như vẫn còn xa vời, bởi hầu như những người nhận lương qua thẻ ATM vẫn chỉ sử dụng một chức năng duy nhất là rút tiền mặt để sử dụng. Việc này đã dẫn đến tình trạng vào những ngày đầu tháng khi có lương, hàng trăm người phải chen chúc đứng trước các máy ATM chờ đến phiên mình được rút tiền.
Điều này cũng dẫn đến chất lượng phục vụ của các ngân hàng không được đảm bảo như máy ATM bị hết tiền hoặc hỏng hóc...Có thể nói việc thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam chủ yếu thực hiện ở khu vực công và các khoản thanh toán lớn của doanh nghiệp, còn trong dân cư, tiền mặt vẫn là phương thức thanh toán chủ yếu.
Nguyên nhân chính của vấn đề là do chất lượng, tiện ích của thẻ ATM chưa được triển khai mạnh. Các dịch vụ thanh toán trực tuyến như mobile banking, Internet banking, ví điện tử… mới chỉ dừng ở quy mô nhỏ hẹp, chưa triển khai trên diện rộng để đáp ứng nhu cầu thanh toán nhỏ lẻ của khách hàng.
Vì vậy để thực hiện trả lương qua tài khoản và hạn chế sử dụng tiền mặt, đòi hỏi không riêng gì ngành ngân hàng mà các ngành, các doanh nghiệp khác cần phải tăng cường trang bị các thiết bị thanh toán khi mua hàng, chi trả qua tài khoản thẻ.
Khi đó người nhận lương khi đi chợ, cửa hàng, siêu thị hoặc thanh toán tiền điện, nước, điện thoại... sẽ không còn cần dùng đến tiền mặt. Có như vậy, mới xóa dần cảnh xếp hàng nhận tiền mặt từ máy ATM và thẻ ATM sẽ trở thành công cụ tiện ích trong giao dịch.
Văn Thy Hoàng (Hội An, Quảng Nam)
