Thiếu quy định cụ thể chế tài hành vi quấy rối tình dục

SGGP
Nạn quấy rối tình dục (QRTD) diễn ra ngày càng phổ biến, nhưng việc chế tài lại áp dụng một nghị định đã được ban hành từ năm 2013 với các điều khoản quy định chung chung, mơ hồ về hành vi, mức phạt thấp. 

Thuật ngữ QRTD lần đầu tiên xuất hiện trong Điều 8 Bộ luật Lao động 2012 về các hành vi nghiêm cấm, được xác định là căn cứ để người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Tuy nhiên, trong bộ luật này không có bất cứ chế tài nào khác để xử lý người có hành vi QRTD.

Năm 2015, được sự giúp đỡ của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), Bộ LĐTB-XH đã phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam công bố Bộ quy tắc ứng xử về QRTD tại nơi làm việc, trong đó định nghĩa: “QRTD là hành vi có tính chất tình dục gây ảnh hưởng đến tâm lý của nữ giới, nam giới. Đây là hành vi không được chấp thuận, không mong muốn và không hợp lý, xúc phạm đối với người nhận, tạo môi trường bất ổn, đáng sợ và thù địch”. Đồng thời, bộ quy tắc ứng xử này liệt kê các hình thức QRTD, có thể là bằng sự va chạm thân thể, bằng lời nói hoặc bằng hành vi phi lời nói (ngôn ngữ cơ thể không đúng đắn, phơi bày tài liệu khiêu dâm).

Hiện nay, vì không có quy định cụ thể về hành vi QRTD, nên hành vi có tính chất tương tự thường được sử dụng để thay thế là “xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác”. Khi gặp hành vi này, nạn nhân có quyền và nghĩa vụ chủ động thu thập, cung cấp, giao nộp tài liệu chứng cứ cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền và chứng minh yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp. Tuy nhiên, trên thực tế hành vi này không dễ chứng minh. Và cho dù có chứng cứ cũng khó có thể áp dụng quy định pháp luật để xử lý.

Pháp luật dân sự chủ yếu áp dụng nguyên tắc tôn trọng sự tự nguyện, thỏa thuận của các bên và hạn chế việc xung đột với quy định của pháp luật thuộc lĩnh vực khác, nên hầu như các quy định thường có nội dung “người thực hiện hành vi trên phải bồi thường thiệt hại cho nạn nhân theo thỏa thuận hoặc theo pháp luật hiện hành”. Pháp luật hình sự quy định về tội “làm nhục người khác” và định nghĩa hành vi này là xúc phạm nghiêm trọng đến nhân phẩm, danh dự của người khác, nhưng thế nào là “nghiêm trọng” thì chưa được pháp luật hình sự quy định và hướng dẫn chi tiết. Trong khi đó, pháp luật hành chính lại quy định quá nhẹ cho việc xử lý hành vi này, chỉ phạt tiền từ 100.000 - 300.000 đồng.

Đơn cử như vụ việc xảy ra trong thang máy chung cư Golden Palm (phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội). Công an quận Thanh Xuân đã xử lý vi phạm hành chính đối với người có hành vi cưỡng bức để hôn, sàm sỡ phụ nữ trong thang máy chung cư này với chứng cứ là camera giám sát tại hiện trường. Đơn vị này đã áp dụng điểm a khoản 1 Điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt về hành vi có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác để xử phạt đối tượng Đỗ Mạnh Hùng với số tiền 200.000 đồng. Đồng thời, Công an quận Thanh Xuân cũng tiến hành lập biên bản yêu cầu Đỗ Mạnh Hùng cam kết không tái phạm hành vi tương tự. Vụ việc diễn ra tại thủ đô của Việt Nam, nơi có nền văn minh phát triển, dân trí cao, thế nhưng mức phạt chỉ dừng lại ở 200.000 đồng. Mức phạt thấp đến… vô lý, nhưng vẫn phải áp dụng, vì không trái với quy định của pháp luật hiện hành. Nhưng thử hỏi liệu mức phạt như vậy đã đủ để răn đe những kẻ dự định gây ra hành vi tương tự  và có xoa dịu tinh thần của nạn nhân? 

Để hạn chế nạn QRTD, cần xem xét quy định rõ thế nào là mức độ “nghiêm trọng” trong pháp luật hình sự để có cơ sở áp dụng, đồng thời nâng mức xử lý vi phạm hành chính. Sau đó, tích cực tuyên truyền hơn nữa các quy định pháp luật liên quan đến những hành vi vi phạm, kêu gọi người dân tuân thủ quy định pháp luật. Việc tuyên truyền cũng cần được thực hiện rộng rãi đến cả vùng sâu vùng xa.

Luật sư NGUYỄN TRUNG TRỰC (Văn phòng luật sư Phan Law Vietnam)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nợ chồng chất, vẫn chào bán cổ phần giá “trên trời”

Nợ chồng chất, vẫn chào bán cổ phần giá “trên trời”

Mới đây, bà Đỗ Thị Thu Vân, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Vạn Đạt (gọi tắt là Công ty Vạn Đạt, có trụ sở tại lô II-1, đường Số 1, Khu công nghiệp Tân Bình, TPHCM) có đơn kêu cứu gửi đến Báo SGGP, phản ánh hành vi chiếm giữ trái phép tài sản của Công ty CP Bao bì nhựa Sài Gòn (Saplastic; trụ sở tại Khu công nghiệp Tân Bình). 

Bạn đọc viết

Cẩn thận khi mua sản phẩm lọc không khí, chống bụi

Trước tình trạng chất lượng không khí tại Hà Nội, TPHCM và một số thành phố khác đang bị ô nhiễm nghiêm trọng với nồng độ bụi mịn PM 2.5 tăng cao gây ảnh hưởng tới sức khỏe, rất nhiều người dân ở Hà Nội đã tìm mua các loại máy lọc không khí và khẩu trang chuyên dụng chống bụi để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình. 

Cơ quan trả lời

Có chính sách đối với mẹ vợ liệt sĩ không?

* Xin hỏi, mẹ vợ của liệt sĩ có được hưởng chế độ tử tuất không? Nếu được, thì cần làm thủ tục gì? Nhà nước có chính sách hỗ trợ gia đình liệt sĩ mua nhà ở xã hội, hay vay vốn ưu đãi mua nhà ở hay không? - Một bạn đọc ở quận 4 (TPHCM)

Từ thư bạn đọc

Quyết định cưỡng chế, có như không

Ở xã Phước Đồng (TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) có hàng chục nhà hàng, cửa hàng xây dựng sai phép, trái phép. UBND tỉnh Khánh Hòa đã có quyết định cưỡng chế buộc tự tháo dỡ từ hơn một năm, nhưng đến nay vẫn hoạt động đón du khách.

Ý kiến

Tôn trọng tối đa các chuẩn mực đạo đức

Tại nước ta, mặc dù Chính phủ đã có nhiều nỗ lực đảm bảo an sinh xã hội cho người dân, nhưng riêng trong lĩnh vực sức khỏe và bệnh tật, người dân đang phải chi đến 43% tổng chi phí y tế từ tiền túi của mình.