Sáng 13-4, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, đồng chí Lê Minh Trí, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương đã trình bày chuyên đề “Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới” (Nghị quyết 04).
Ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả
Tại hội nghị, Trưởng Ban Nội chính Trung ương dẫn chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đó là: chúng ta kiên quyết chống tham nhũng nhưng không "bó cứng" đến mức cán bộ không dám làm; phải vừa chống được tham nhũng nhưng vừa phải kiến tạo phát triển, khuyến khích đổi mới sáng tạo; chống tham nhũng phải nâng cao hiệu quả đầu tư, tăng niềm tin thị trường, cải thiện môi trường kinh doanh. Theo đồng chí, cách tiếp cận, cách làm này nhằm đạt được yêu cầu cho đa số người dân, doanh nghiệp an tâm, phấn khởi, muốn làm để đóng góp cho sự phát triển của đất nước; người không ngay ngắn, kẻ gian phải biết sợ, không dám sai phạm.
Về quan điểm, nguyên tắc xử lý sai phạm, một nội hàm mới trong Nghị quyết 04 là quan điểm xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp; ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả.
Theo đồng chí Lê Minh Trí, việc xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp là nhằm bảo vệ người đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, khuyến khích kiến tạo phát triển.
Xử lý sai phạm theo mức độ từ thấp đến cao
Bên cạnh đó là thúc đẩy ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thu hút, khuyến khích, động viên để phát huy nguồn lực kinh tế tư nhân cho nhiệm vụ phát triển kinh tế đất nước hiện nay. Tuy nhiên, ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao, nên trong xử lý sai phạm cần có quan điểm, chế tài phù hợp, vừa bảo vệ, chia sẻ rủi ro, khoan dung với thất bại, vừa phải xử lý nghiêm minh các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Vì vậy, Nghị quyết 04 đề ra nhiệm vụ sửa đổi Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật có liên quan để loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì lợi ích chung; xem xét giảm trách nhiệm hình sự, hình phạt đối với các sai phạm không có động cơ vụ lợi, chủ động, tự giác nộp lại tài sản, khắc phục hậu quả, thiệt hại, góp phần có hiệu quả vào việc điều tra, phát hiện tội phạm.
Đồng thời, Nghị quyết 04 xác định rõ quan điểm xử lý sai phạm theo mức độ từ thấp đến cao, ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính, tổ chức; trường hợp đến mức phải xử lý hình sự thì cho phép chủ động áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước, nhưng có thời hạn thực hiện cụ thể và là căn cứ quan trọng để xem xét biện pháp xử lý tiếp theo.
“Đây là những quan điểm nguyên tắc xử lý để thúc đẩy ứng dụng khoa học - công nghệ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thu hút khuyến khích, động viên phát huy nguồn lực kinh tế tư nhân cho nhiệm vụ phát triển kinh tế đất nước trong thời gian tới”, đồng chí Lê Minh Trí nêu rõ.
Để thể chế hóa đầy đủ, kịp thời những chủ trương này, đảm bảo hành lang pháp lý cho các quan điểm, chủ trương mới của Đảng hiện nay đi vào thực tiễn cuộc sống, Nghị quyết 04 yêu cầu ban hành nghị quyết đặc thù của Quốc hội khóa XVI để thể chế hóa kịp thời các nghị quyết, kết luận của Đảng về xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai, vi phạm liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và trong ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong khi chưa sửa đổi các quy định pháp luật có liên quan. Điều này góp phần mạnh mẽ cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế "2 con số" liên tục trong những năm tới.
Về các giải pháp phòng ngừa, đồng chí Lê Minh Trí cho biết, thực hiện chủ trương chuyển mạnh từ “chống” là chủ yếu sang “phòng ngừa từ gốc là căn bản”... Nghị quyết đề ra các nhiệm vụ, giải pháp để “không muốn” tham nhũng bằng giáo dục, xây dựng văn hóa liêm chính; “không thể” tham nhũng bằng cơ chế chặt chẽ, minh bạch; “không dám” tham nhũng bằng kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm minh; “không cần” tham nhũng bằng chính sách đãi ngộ hợp lý.
Đồng chí Lê Minh Trí nhấn mạnh, Nghị quyết số 04 là “tuyên ngôn” của Đảng tiếp tục kiên quyết, kiên trì đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống “giặc nội xâm” trong giai đoạn mới, góp phần xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, thực sự liêm chính, phục vụ nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phát triển đất nước...
