Bản vẽ là một thủ tục không thể thiếu trong các hồ sơ nhà đất, từ việc mua bán, chuyển nhượng đến hợp thức hóa, xin cấp giấy chứng nhận, cấp phép xây dựng và cả kê khai công trình xây dựng trái phép trước 1-7-2004. Vì thế, nhu cầu về bản vẽ luôn lên “cơn sốt”. Trong khi người dân ở các quận huyện rất khổ khi phải đi lại nhiều lần, tốn kém tiền bạc vì bản vẽ của các đơn vị tư vấn không đúng quy định thì ở huyện Nhà Bè và quận Bình Tân, người dân rất nhẹ nhàng với thủ tục này. Vì sao?
Cán bộ “gánh” luôn cho dân
Bản vẽ nhà đất - nỗi ám ảnh không chỉ của người dân mà của cả quận huyện.
So với trước đây thì bản vẽ của ông Hồ Anh Kiệt, ngụ 399 đường Kinh Dương Vương, khu phố 6, phường An Lạc, quận Bình Tân có thể bị trả để thể hiện lại, vì vi phạm lộ giới mà công ty đo vẽ vẫn ghi là đã được chứng nhận. Nhưng những sai sót đó đã được cán bộ Phòng TN-MT quận Bình Tân trực tiếp chỉnh sửa giúp luôn.
Còn đối với trường hợp ông Nguyễn Quy Huyết, ngụ 38 đường số 26, phường Bình Trị Đông B, thì bản vẽ hoàn toàn sai mẫu do Sở Xây dựng TPHCM quy định: quy cách mẫu sai, kết cấu nhà sai, không thể hiện được chỉ giới xây dựng ở khu dân cư… Nhưng khi ông nộp thì cũng được cán bộ Phòng TN-MT quận tiếp nhận và chỉnh sửa luôn.
Bà Nguyễn Thanh Nga, Phó Trưởng phòng TN-MT quận Bình Tân cho biết, với những trường hợp bản vẽ sai sót nhiều do các đơn vị nơi khác thực hiện thì quận liên hệ các công ty đo vẽ đóng trên địa bàn hỗ trợ, chỉnh sửa, thậm chí vẽ lại cho người dân mà không thu tiền. Cũng theo bà Nga, bắt đầu từ cuối tháng 11, quận sẽ rút ngắn công đoạn kiểm tra bản vẽ nhà đất còn 5 ngày (quy định chung là 10 ngày). “Như vậy, hồ sơ sau khi thụ lý sẽ trả cho người dân sớm 5 ngày so với quy định chung là 50 ngày”, bà Nga cho biết.
Riêng huyện Nhà Bè chọn cách “chế tài” chặt chẽ các công ty đo vẽ trên địa bàn. Ông Nguyễn Văn Bé Thanh, Phó Giám đốc Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất huyện, cho biết gần như 100% bản vẽ đưa vào đều được nhận, nếu có sai sót nhỏ thì cán bộ sẽ trực tiếp chỉnh sửa luôn, người dân không cần phải đi lại nhiều lần vì bản vẽ nữa.
Khi các công ty này thực hiện xong bản vẽ, sẽ đưa sang Phòng TN-MT huyện kiểm tra lại, nếu phát hiện còn sai sót thì công ty phải chỉnh sửa hoặc thực hiện lại cho đến khi hoàn chỉnh, có ký xác nhận của cán bộ Phòng TN-MT, sau đó mới được phát hành và thu tiền khách hàng.
Có thể nhân rộng?
Hiện nay tỷ lệ cấp giấy chứng nhận trễ hẹn ở các quận huyện đang gia tăng nhanh chóng. Trong một cuộc họp mới đây với Ban Chỉ đạo cải cách hành chính (CCHC) TP, các quận huyện cho biết những con số “giật mình”: trong 9 tháng, tổng số giấy chứng nhận trễ hẹn lên đến 8.122 hồ sơ, trong đó quá hạn chiếm tỷ lệ khá cao (3.773 hồ sơ).
Các quận huyện có tỷ lệ cao như quận 1 (1.572 hồ sơ trễ và quá hạn), Gò Vấp (trên 2.000 hồ sơ trễ và quá hẹn), huyện Cần Giờ (hơn 3.000 hồ sơ trễ và quá hẹn)… Một trong những nguyên nhân chính là do khâu kiểm tra bản vẽ kéo dài quá lâu hoặc bản vẽ không đạt yêu cầu phải bổ sung nhiều lần.
Phản ánh với Ban Chỉ đạo CCHC TP, nhiều quận huyện cho biết gần như 100% bản vẽ của các công ty đo vẽ đều phải chỉnh sửa, không có đơn vị nào thể hiện bản vẽ một lần mà đạt yêu cầu. Một cán bộ Phòng TN-MT quận Gò Vấp cho biết, thậm chí có đơn vị không thèm đi thực tế, ngồi nhà vẫn thực hiện được bản vẽ. Có nơi thì căn cứ vào bản đồ địa chính, hỏi thêm khách hàng, thế là “sáng tác” ngay ra bản vẽ (!?).
Có nơi, dù đã được quận huyện phổ biến nhưng vẫn chưa nắm được cách thể hiện bản vẽ theo quy định mới, không nắm thông tin quy hoạch… Chưa kể một số công ty còn hoạt động với danh nghĩa “bán thầu” mà không nắm hết các công trình xây dựng do công ty ký. Nghịch lý là tất cả những công ty tư vấn này đều do Sở Kế hoạch – Đầu tư cấp phép hoạt động. Trong khi đó, biện pháp chế tài cấm các công ty này hoạt động trong 2 năm vẫn chưa phải là biện pháp hữu hiệu, vì một số công ty sau khi đóng cửa đã đăng ký thành lập công ty mới, tiếp tục hoạt động…
Ông Phạm Gia Hòa, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Tài nguyên - Môi trường và đăng ký nhà đất cho rằng, tồn tại lớn nhất của các quận huyện hiện nay là khâu kiểm tra bản vẽ của Phòng TN-MT, Phòng Quản lý đô thị quá chậm, phải chỉnh sửa nhiều lần. Nguyên nhân chính là do quy hoạch chi tiết 1/2.000 của TP hiện vẫn chưa đầy đủ.
Các quận huyện có trong tay bản đồ địa chính, ranh giới thửa đất nhưng khi “áp” quy hoạch vô thì chưa được. Hiện cách “gỡ” của quận Bình Tân và huyện Nhà Bè vẫn là mô hình tốt nhất. Mặc dù ở các quận huyện khác có nhân sự, hồ sơ, địa hình… khác nhau, nhưng cũng là cách hay để các địa phương tham khảo, hạn chế đến mức tối đa việc yêu cầu người dân đi lại nhiều lần, đồng thời công việc của cán bộ cũng được thuận lợi hơn.
Hồng Hiệp
