Thành Điện Hải được Thủ tướng công nhận là di tích quốc gia đặc biệt

SGGPO
Chiều 26-12, ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng cho biết, ngày 25-12-2017, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 2082/QĐ-TTg xếp hạng di tích Thành Điện Hải (quận Hải Châu, TP Đà Nẵng) là di tích quốc gia đặc biệt.

Tin liên quan

Thành Điện Hải được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc công nhận là di tích quốc gia đặc biệt

Thành Điện Hải được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc công nhận là di tích quốc gia đặc biệt

Thành Điện Hải là di tích hiếm hoi còn lại từ buổi đầu chống thực dân Pháp xâm lược nước ta giữa thế kỉ XIX, là biểu tượng về lòng yêu nước, đức hy sinh của người dân Đà Nẵng.

Trong một thời gian dài, di tích này bị xâm hại nặng nề, xuống cấp nghiêm trọng. Thấy được giá trị lịch sử to lớn của di tích Thành Điện Hải đối với lịch sử dân tộc, UBND TP Đà Nẵng phê duyệt Quy hoạch tổng thể và giao cho ngành văn hóa quản lý, bảo vệ, nghiên cứu các giải pháp bảo tồn, phục hồi, tôn tạo di tích, nhằm phát huy giá trị của di tích trong việc giáo dục truyền thống yêu nước, nghiên cứu khoa học, phục vụ khách tham quan, du lịch trong và ngoài  nước.

Thủ tướng Chính phủ công nhận Thành Điện Hải là di tích quốc gia đặc biệt  ảnh 1 Một đoạn hào, thành Điện Hải 
Thành Điện Hải trước là đồn Điện Hải, được khởi công xây dựng từ năm Gia Long thứ 12 (1813) gần phía biển để kiểm soát tàu thuyền vào ra và trấn giữ Đà Nẵng. Nhưng lúc bấy giờ, đồn xây dựng với vật liệu kém, lại gần cửa biển nên dễ bị hư hại, vì thế đến năm Minh Mạng thứ 4 (1823), đồn được dời vào trong (chỗ di tích hiện nay) để đảm bảo an toàn, và phân công Thái Tương Nguyễn Văn Thành phụ trách việc xây dựng.
Đồn Điện Hải lần này được xây dựng kiên cố hơn, theo đồ án thiết kế kiểu thành Vauban châu Âu và được xây hoàn toàn bằng gạch, có chu vi 139 trượng (556m), chung quanh có hào sâu 7m, cao 1 trượng 2 thước (gần 5m), có 2 cửa: một cửa hướng về phía đông, nhìn xuống sông Hàn, một cửa hướng về phía nam (cửa chính).
Trong thành có hành cung, kỳ đài, có các cơ sở chứa lương thực, đạn dược, thuốc súng. Thành hình vuông có 4 góc lồi, được trang bị 30 súng đại bác cỡ lớn. Trong thời kỳ này, Thành Điện Hải là một trong những công trình phòng thủ quan trọng nhất ở Đà Nẵng cùng với đồn An Hải bên kia tả ngạn sông Hàn, kiểm soát tàu thuyền vào ra ở  cửa biển Đà Nẵng.
Thủ tướng Chính phủ công nhận Thành Điện Hải là di tích quốc gia đặc biệt  ảnh 2 Thành Điện Hải bị lấn chiếm 
Ngày 31-8-1858 Liên quân Pháp và Tây Ban Nha do Đô đốc Rigault de Genouilly chỉ huy tiến đánh cửa biển Đà Nẵng. Kế hoạch của địch là nhanh chóng đánh chiếm Đà Nẵng, từ đó làm bàn đạp mở rộng xâm lược ra hai miền Nam Bắc của đất nước, nhưng trước hết là tiến thẳng ra Huế để bắt triều đình đầu hàng. Nhưng ngay từ đầu, chúng đã bị quân và dân ta kháng cự một cách mãnh liệt.
Thành Điện Hải ngay từ buổi đầu đã cùng với các thành lũy khác dọc hai bờ sông Hàn đã tỏ ra là những căn cứ đồn lũy quan trọng, góp phần đánh lui những cuộc tấn công của địch, nhưng về sau, do lực lượng của địch quá mạnh, Thành An Hải, Điện Hải và các thành lũy khác đều rơi vào tay giặc. Quân ta bấy giờ do Nguyễn Tri Phương chỉ huy lui về lập phòng tuyến trước huyện Hòa Vang để ngăn không cho địch vào sâu nội địa, đồng thời vây hãm địch, triệt hạ các con đường tiếp tế lương thực. Địch lâm vào thế bị động, lại thêm phong thổ khí hậu khắc nghiệt, phần lớn quân địch đã chết vì đói, vì bệnh tật, nên cuối cùng thực dân Pháp buộc phải rút khỏi Đà Nẵng vào ngày 23/3/1860, để lại dưới chân núi Sơn Trà một nghĩa địa chôn cất nhiều sĩ quan và binh lính Pháp - Tây Ban Nha.
Thủ tướng Chính phủ công nhận Thành Điện Hải là di tích quốc gia đặc biệt  ảnh 3 Sơ đồ Thành Điện Hải do Pháp vẽ 
Thành Điện Hải đã trải qua nhiều thăng trầm, nhất là sau khi Đà Nẵng thành nhượng địa của Pháp. Thực dân Pháp đã lấy thành để xây dựng bệnh viên quân y vào năm 1895, nhằm chữa bệnh cho sĩ quan và binh lính. Trong quá trình xây dựng Bệnh viện Quân y, người Pháp đã phá hủy hoàn toàn các kiến trúc cổ bên trong của thành. Năm 1900, tướng Pháp là Borgnis Desdordes (Tổng chỉ huy quân đội Pháp ở Đông Dương)  đã cho bệnh viên xây dựng một nhà Nguyện với chiếc tháp nhọn và cao ở góc trái, phía trước của bệnh viện. Nhà Nguyện này nằm trên góc lồi phía đông bắc của thành, nhưng đến năm 1998 đã bị phá bỏ.
Thủ tướng Chính phủ công nhận Thành Điện Hải là di tích quốc gia đặc biệt  ảnh 4 Thành Điện Hải được in trên bưu thiếp những năm đầu thế kỷ XX 
Sau năm 1975, Xí nghiệp Dược Trung ương V đã sử dụng Thành làm nhà xưởng chế biến thuốc tân dược. Năm 1988, Thành Điện Hải được công nhận là di tích cấp quốc gia, nhưng di tích vẫn chưa nhận được sự quan tâm bảo tồn, gìn giữ, nên nhiều đoạn tường và hào rãnh phía Bắc và phía Tây Nam đã bị đập phá để mở đường vận chuyển thuốc và xây nhà kho…

Năm 2004, chính quyền thành phố Đà Nẵng quyết định chuyển Xí nghiệp Dược Trung ương V đi nơi khác, rồi cho trùng tu, tôn tạo bước đầu. Đến năm 2007, UBND thành phố đã cho xây dựng Bảo tàng Đà Nẵng trên Thành Điện Hải, đập bỏ các dãy nhà kho của Xí nghiệp Dược Trung ương V. Từ một di tích quan trọng, Thành Điện Hải có nguy cơ trở thành một phế tích…

Từ năm 2016, để bảo tồn, phát huy giá trị của di tích, Sở Văn hóa và Thể thao TP Đà Nẵng đã đề nghị lãnh đạo thành phố xem xét lại giá trị lịch sử của Thành Điện Hải, nhằm có giải pháp quản lý bảo vệ di tích có một không hai này.

Đầu năm 2017, lãnh đạo thành phố chủ trương giải tỏa, di dời 80 hộ dân sống xung quanh bờ tường phía Tây, dừng hẳn công trình xây dựng Trung tâm lưu trữ ở phía Bắc, và phê duyệt Luận chứng kinh tế - kỹ thuật trùng tu, tôn tạo và phục hồi thành Điện Hải gồm 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1 (2017 - 2019) là giải phóng mặt bằng, di dời toàn bộ số hộ dân ra khỏi thành Điện Hải, tháo dỡ các yếu tố kiến trúc không nguyên gốc, phục hồi kè, hào như nguyên trạng, xây dựng công viên, cây xanh, bãi đỗ xe… tạo không gian đệm cho di tích.

Giai đoạn 2 (2019 - 2021) là di dời Bảo tàng Đà Nẵng ra khỏi Thành Điện Hải và tiến hành tôn tạo, phục hồi các yếu tố gốc trong khu vực nội thành gồm những công trình đã có ở thành trong lịch sử như nhà kho, kho thuốc súng, kỳ đài, vọng lâu… và nghiên cứu xây dựng không gian tưởng niệm các anh hùng, nghĩa sĩ đã hy sinh, xây dựng các khu phụ trợ phục vụ cho việc phát huy giá trị di tích.

Danh sách các di tích Thủ tướng Chính phủ ký quyết định xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt trong năm 2017

1. Di tích lịch sử Đền Cửa Ông (thành phố Cẩm Phả và huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh).

2. Di tích lịch sử Văn miếu Mao Điền (huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương).

3. Di tích lịch sử Địa điểm về cuộc khởi nghĩa Ba Tơ (huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi).

4. Di tích lịch sử Địa điểm Chiến thắng Biên giới năm 1950 (huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng).

5. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Chùa Đọi Sơn (Chùa Long Đọi Sơn) (huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam).

6. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Đền Xưa - Chùa Giám - Đền Bia (huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương).

7. Di tích lịch sử Thành Điện Hải (quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng).

8. Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Quần thể Hương Sơn (chùa Hương) (huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội).

9. Di tích kiến trúc nghệ thuật Đình Hoành Sơn (huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An).

10. Di tích kiến trúc nghệ thuật Đình Chèm (quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội).

Tính đến thời điểm hiện tại, đã có 95 di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

NGUYÊN KHÔI

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thực hư việc sẽ dừng chương trình Gặp nhau cuối năm

Thực hư việc sẽ dừng chương trình Gặp nhau cuối năm

Sau chương trình Gặp nhau cuối năm 2018, nhiều thông tin đồn đoán rằng đó sẽ là chương trình gặp nhau cuối năm cuối cùng, tuy nhiên đạo diễn Đỗ Thanh Hải vừa chính thức xác nhận không có chuyện dừng mà sẽ tiếp tục sản xuất Táo quân 2019.

Điện ảnh

Khi văn học và điện ảnh kết giao

Một lần nữa, mối quan hệ giữa văn học và điện ảnh lại được nhắc đến trong buổi giao lưu với nhà văn người Pháp David Foenkinos, tổ chức mới đây tại TPHCM. Dù hiệu quả đến đâu cũng không thể phủ nhận văn học trước hết vẫn là chất liệu quý giá cho các bộ phim. 

Âm nhạc

Cặp đôi âm nhạc Hàn Quốc Haha và Byul cùng biểu diễn tại Việt Nam

Ngày 20-11, trong buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu về Lễ hội văn hóa và ẩm thực Việt Nam - Hàn Quốc 2018 do Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam phối hợp với nhiều đơn vị và doanh nghiệp tổ chức tại Hà Nội sẽ có sự xuất hiện của cặp đôi làng giải trí Hàn Quốc và Haha và vợ anh Byul - giọng ca ballad nữ được yêu thích.

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Một người thầy tri ân những bậc thầy nhân Ngày 20-11

Hồi ức tuổi tám mươi - Hành trình từ điện tử đến vi mạch, tác giả Đặng Lương Mô, NXB Tổng hợp TPHCM xuất bản - là tập tự truyện về cuộc đời của vị giáo sư, tiến sĩ, nhà khoa học người Việt có uy tín trong lĩnh vực vi mạch trên thế giới. 

Sáng tác

Niềm vui giặt tã

Các nàng tiên phai dần trong trí nhớ
bây giờ anh quay lại cõi đời
với om, xoong, niêu, nồi
với mỗi ngày niềm vui giặt tã

Mỹ thuật

Di sản mỹ thuật của Lê Thị Lựu trở về cố hương

Lần đầu tiên, những bức tranh quý của họa sĩ Lê Thị Lựu  (ảnh) đã chính thức trở về quê hương - đó là tin vui nức lòng cho giới mỹ thuật và những người yêu thích mỹ thuật nước nhà, đặc biệt là đối với những nghệ sĩ tiên phong của nền mỹ thuật Việt Nam.