|
Trong khi cả nước đang quan tâm đến vệ tinh viễn thông VINASAT-1 chuẩn bị phóng lên không gian vào ngày 19-4, thì các nhà khoa học ở Viện Công nghệ Vũ trụ (thuộc Viện KH-CN Việt Nam) cũng đang gấp rút nghiên cứu chế tạo vệ tinh viễn thám loại nhỏ (Pico) để có thể đưa vào hoạt động vào năm 2010.
Sáng 17-4, tại Trung tâm vũ trụ quốc tế của châu Âu tại Kourou (French Guyana) các chuyên gia đã hoàn tất quá trình đánh giá tình trạng và phê chuẩn sự sẵn sàng phóng của tên lửa đẩy Ariane-5, vệ tinh VINASAT-1 và Star One C2 (của Brazil), cơ sở hạ tầng phóng vệ tinh tại bãi phóng và mạng lưới các trạm theo dõi đường đi của tên lửa.
Trong tối hôm qua, toàn bộ khối tên lửa Ariane 5 mang theo 2 quả vệ tinh VINASAT-1 và Star One C2 (cao hơn 50m) đã được vận chuyển ra bãi phóng ngoài trời với ký hiệu ELA-3 bằng một hệ thống đường ray đặc biệt. Mọi công tác chuẩn bị đã được hoàn tất, sẵn sàng cho quá trình đếm ngược thời gian để phóng tên lửa mang theo vệ tinh. Đến thời điểm này, tên lửa đẩy Ariane 5 cũng đã sẵn sàng rời bệ phóng để mang theo 2 vệ tinh VINASAT-1 và Star One C2 lên quỹ đạo vào lúc 5 giờ 16 phút sáng 19-4 (giờ Việt Nam).
Tiếp theo sẽ là vệ tinh nhỏ Pico do Việt Nam chế tạo
 |
|
Khối tên lửa Ariane 5 với 2 vệ tinh chứa bên trong (nặng khoảng 800 tấn) đã hoàn tất mọi quy trình kiểm tra, chuẩn bị chuyển ra bệ phóng trong ngày 17-4 (Nguồn: Arianespace/VNPT). |
Trao đổi với PV Báo SGGP vào hôm qua, TS Phạm Anh Tuấn - Phó Viện trưởng Viện Công nghệ vũ trụ cho biết: Hiện nay, viện đang chuẩn bị thực hiện dự án vệ tinh nhỏ quan sát trái đất, đây là một dự án chuyển giao công nghệ và có thể đưa nhanh vào ứng dụng phục vụ kinh tế xã hội.
Dự án nghiên cứu và sản xuất vệ tinh viễn thám Pico là dự án hợp tác quốc tế giữa Viện KH-CN Việt Nam và Ủy ban Vũ trụ Nhật Bản (JAXA). Theo Chiến lược nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, chúng ta cần nắm bắt được công nghệ chế tạo vệ tinh nhỏ để dần từng bước chế tạo được vệ tinh nhỏ.
Trong chiến lược này, trước mắt, Việt Nam chỉ tập trung phát triển vệ tinh nhỏ viễn thám, như: vệ tinh Pico (là loại dưới 1kg) phục vụ mục đích đào tạo, vệ tinh Nano (là loại dưới 10kg), Micro (là loại dưới 100kg), vệ tinh nhỏ (là loại dưới 500kg)... Trong tương lai sẽ chọn loại vệ tinh từ 100kg - 200kg, có khả năng thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ cần thiết.
Theo TS Tuấn, khác với VINASAT-1 là vệ tinh địa tĩnh và vệ tinh viễn thám bay ở tầng thấp quay xung quanh trái đất, loại cụ thể mà Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đang quan tâm là khoảng 600 - 800 km, trong vòng 1 - 2 ngày bay qua Việt Nam, tùy thuộc loại vệ tinh. Nhiệm vụ của vệ tinh viễn thám là chụp ảnh. Ở độ cao xa cách trái đất như vậy, nếu dùng vệ tinh như vệ tinh viễn thông thì ảnh chụp không rõ, độ chính xác không cao.
Do bay ở tầng thấp nên vệ tinh viễn thám có thể chụp ảnh và cho hình ảnh rõ nét hơn. Ứng dụng chính của vệ tinh viễn thám là bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường, quan trắc trái đất: phục vụ dự báo thời tiết chính xác hơn, giám sát vùng và tài nguyên biển, kiểm soát cháy rừng... TS Tuấn cho biết, theo kế hoạch, trong năm 2008 sẽ chế tạo xong vệ tinh viễn thám Pico, năm 2009 thử nghiệm trên mặt đất và dự kiến vệ tinh Pico sẽ được phóng vào năm 2010.
Vệ tinh Pico sẽ hoạt động trên vũ trụ với tuổi thọ tối thiểu khoảng 6 tháng, khi hết thời hạn hoạt động sẽ thành rác trên vũ trụ. Hiện trên vũ trụ có rất nhiều rác của các vệ tinh hỏng, trong quá trình lưu không trên vũ trụ, gặp phải trái đất hay khí quyển, nó sẽ bốc cháy...
Xung quanh việc thực hiện Chiến lược nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ, Thứ trưởng Bộ KH-CN Trần Quốc Thắng - thành viên Ban Chỉ đạo quốc gia VINASAT cho biết, tổng kinh phí cho việc thực hiện chiến lược này ước tính vào khoảng 2 tỷ USD. “Việc VINASAT-1 phóng lên vũ trụ vào ngày 19-4 sẽ mở ra kỷ nguyên mới, triển vọng mới và chính thức khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên quỹ đạo. Nói nôm na là chúng ta đã sở hữu “đất” trên quỹ đạo mà “láng giềng” là những nước có nền công nghệ vũ trụ tiên tiến như Nhật Bản, Nga... Nó đánh đấu bước đi quan trọng trong việc nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ của Việt Nam” – Thứ trưởng Thắng nói.
Chiều 17-4, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Trần Đức Lai, thành viên Ban Chỉ đạo Dự án Vệ tinh quốc gia Vinasat 1 đã kiểm tra tại Trạm điều khiển vệ tinh mặt đất ở Quế Dương - Hà Tây, và khẳng định: Trạm đã sẵn sàng kết nối với Vệ tinh Vinasat 1 ngay sau khi quả vệ tinh đầu tiên của Việt Nam được phóng lên quỹ đạo thành công.
L. Tiêu - T. Bình - Tr. Ng.
|
Các mốc quan trọng của Dự án VINASAT
- Ngày 12-7-1995: Tổng cục Bưu điện (sau này là Bộ BC-VT và nay là Bộ TT-TT) thành lập Tiểu ban đăng ký vị trí quỹ đạo vệ tinh cho Việt Nam.
- Ngày 1-8-1995, Tổng cục Bưu điện trình Thủ tướng Chính phủ xin xây dựng dự án tiền khả thi phóng vệ tinh thông tin cho Việt Nam.
- Ngày 1-7-1996, Tổng cục Bưu điện gửi bản khai AP4 xin đăng ký với Liên minh Viễn thông quốc tế về vị trí quỹ đạo của vệ tinh Việt Nam.
- Ngày 24-9-1998: Thủ tướng Chính phủ phê duyệt báo cáo tiền khả thi của Tổng cục Bưu điện.
- Ngày 3-5-1999: Thành lập Ban chỉ đạo Quốc gia dự án VINASAT.
- Ngày 9-10-2002: Chính phủ thông qua các nội dung cơ bản nghiên cứu khả thi dự án VINASAT của Tổng công ty BC-VT Việt Nam (VNPT).
- Ngày 17-10-2005: Chính phủ phê duyệt đầu tư Dự án VINASAT với tổng kinh phí là 300 triệu USD.
- Ngày 30-11-2005: Bộ BC-VT hoàn thành phối hợp đăng ký vị trí quỹ đạo của vệ tinh là 132 độ Đông.
- Ngày 19-1-2006: VNPT mời thầu gói thầu quả vệ tinh và các trạm điều khiển.
- Ngày 12-5-2006: VNPT ký kết hợp đồng cung cấp vệ tinh, dịch vụ phóng và các trạm điều khiển với Tập đoàn Lockheed Martin.
- Ngày 6-3-2008: Vệ tinh VINASAT-1 (trị giá trên 200 triệu USD) được nhà sản xuất Lockheed Martin (Mỹ) cho xuất xưởng và tiến hành vận chuyển tới bãi phóng ở Trung tâm vũ trụ quốc tế của châu Âu tại Kourou (French Guyana).
- Ngày 17-4-2008: Vệ tinh VINASAT-1 hoàn tất việc đo kiểm, gắn vào phần đầu tên lửa đẩy Ariane 5 và chuyển ra bệ phóng ngoài trời.
- Vào lúc 5 giờ 16 phút ngày 19-4-2008: Arianespace tiến hành phóng vệ tinh VINASAT-1 lên quỹ đạo 132 độ Đông, cách bề mặt Trái đất 35.768km
- Đầu tháng 6-2008: Sau khi đo kiểm trên không gian xong, Lockheed Martin sẽ bàn giao vệ tinh cho VNPT để chính thức đi vào khai thác. | | 
