Đặng Thùy Trâm (trái) trong bộ quân phục trước khi ra chiến trường. Ảnh: T.L.
Năm Con Gà 2005 đã khép lại. Nhưng sự kiện xuất hiện “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” vẫn còn đang lan tỏa, gây ấn tượng không thể nhạt nhòa trong tâm thức người Việt Nam và với cả thế giới.
“Đến nay sau gần bốn thập niên, nhật ký của cô đã trở thành một tác phẩm lay động lòng người ở cả nước Mỹ và Việt Nam, quê hương cô” như lời Giáo sư Jim Reckner, Giám đốc Viện Lưu trữ về Việt Nam ở Lubbock, Texas, Hoa Kỳ – nơi lưu trữ Nhật ký Đặng Thùy Trâm (viện này được thành lập năm 1989). Và vẫn như ông nói: “Đây là loại tài liệu độc nhất vô nhị. Cuốn nhật ký được xếp vào loại sách quý hiếm…”.
Nhật ký Đặng Thùy Trâm gồm hai quyển. Quyển một được ghi từ ngày 8-4-1968 đến hết năm 1969. Quyển hai ghi tiếp từ đầu năm 1970 đến lần ghi cuối cùng trước khi chị hy sinh hai ngày tức là ngày 20-6-1970 (ngày bác sĩ Đặng Thùy Trâm hy sinh là 22-6-1970 lúc chị được kết nạp vào Đảng Cộng sản VN được gần 2 năm).
Bấy nhiêu thời gian, Đặng Thùy Trâm đã có tổng cộng 255 lần đặt bút ghi nhật ký. Tại quyển một, lần ghi nhật ký thứ 88 là ngày đầu tiên, tháng đầu tiên của năm mới 1969, người đảng viên cộng sản ghi với dòng chữ thật trân trọng, nắn nót, đầy vẻ thư thái, tự tin dù đang sống ở ngay chiến trường ngày đêm nóng bỏng bom đạn quân thù:
Ngày 1-1-69,
Một năm mới bắt đầu! Hồ Chủ tịch đã chúc Tết:
“Năm qua thắng lợi vẻ vang
Năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to
Vì độc lập – Vì tự do
Đánh cho Mỹ cút đánh cho ngụy nhào…”.
Hai trăm năm mươi lăm lần ghi nhật ký là bằng ấy lần tâm trạng khác nhau, những kỷ niệm vui buồn khác nhau. Thế nhưng chỉ có niềm tin là điều duy nhất mà Đặng Thùy Trâm suốt quãng đời phục vụ của mình luôn mang theo. Đó là nhân dân Việt Nam sẽ chiến thắng trong trận chiến đầy cam go này.
Niềm tin mãnh liệt cháy bỏng ấy lại được hồn thơ thép chúc Tết của Bác Hồ lấp lánh chân lý soi đường, vút lên giai tầng tột đỉnh của ý chí độc lập tự do. Có một ngọn lửa luôn luôn hừng hực sức nóng và đầy mùa xuân, đó chính là thơ chúc Tết của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Đánh cho Mỹ cút đánh cho ngụy nhào / Tiến lên chiến sĩ đồng bào…”.
Còn đối với nhân dân yêu chuộng hòa bình và lẽ phải thì thơ chúc Tết của Người lại như bức thông điệp hào hùng, khẳng định quyết tâm nhất định chiến thắng đế quốc Mỹ của nhân dân Việt Nam.
NGUYỄN THẾ KỶ
