Chiều 7-8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Đại biểu (ĐB) Hoàng Quốc Khánh (Lai Châu) bày tỏ tán thành với quy định giao người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương chịu trách nhiệm toàn diện trong việc đánh giá hiệu quả và giám sát khắc phục hậu quả vi phạm, song đề nghị bổ sung cơ chế hỗ trợ cụ thể.
ĐB đề nghị bổ sung quy định cho phép người đứng đầu yêu cầu cơ quan chuyên môn, tổ chức tư vấn hoặc giám định độc lập đủ điều kiện pháp lý tham gia xác định, thẩm định kết quả đánh giá. ĐB Hoàng Quốc Khánh nhận định, nhiều nội dung như hiệu quả kinh tế - xã hội, tác động quốc phòng - an ninh có tính chuyên môn sâu, phức tạp, trong khi hiệu quả dự án còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan.
ĐB cũng chỉ ra việc chỉ giới hạn trách nhiệm đối với “cán bộ, công chức” có thể tạo khoảng trống pháp lý trong phòng ngừa tham nhũng, trục lợi, bởi quá trình thực hiện nghị quyết còn liên quan đến nhiều chủ thể khác. Vì vậy, ĐB kiến nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh, xử lý nghiêm hành vi tham nhũng, tiêu cực, trục lợi, nhũng nhiễu của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
ĐB Sùng A Lềnh (Lào Cai) nhất trí sự cần thiết ban hành nghị quyết, đồng thời đề nghị công khai quá trình áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù và quy định rõ trách nhiệm giải trình của cơ quan, người có thẩm quyền. ĐB cũng nhấn mạnh cần xây dựng bộ tiêu chí, quy trình đánh giá khoa học để phân biệt rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm với hành vi vi phạm do lỗi chủ quan hoặc thiếu trách nhiệm.
Đánh giá dự thảo nghị quyết là công cụ quan trọng để tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy phát triển kinh tế nhà nước và tư nhân, ĐB Trần Hoàng Ngân (TPHCM) nhận định mục tiêu đạt 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 là thách thức lớn, khi số doanh nghiệp thành lập mới và rút lui khỏi thị trường hiện ở mức tương đương.
“Nếu không có những nghị quyết hỗ trợ kịp thời để doanh nhân mạnh dạn đầu tư, chúng ta sẽ khó đạt các mục tiêu xa hơn như có ít nhất 50 doanh nghiệp lọt tốp 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và 1-3 doanh nghiệp vào tốp 500 thế giới”, ĐB nhấn mạnh.
Ủng hộ mạnh mẽ việc loại trừ trách nhiệm hình sự đối với những trường hợp gặp rủi ro, gây thiệt hại trong quá trình ứng dụng công nghệ mới, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vì lợi ích chung, ĐB Trần Hoàng Ngân đề xuất nguyên tắc xử lý vi phạm trong kinh tế là ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế và hành chính trước.
"Trong trường hợp có thể lựa chọn giữa xử lý hình sự và không xử lý hình sự, đề nghị kiên quyết không áp dụng biện pháp hình sự", ĐB Trần Hoàng Ngân (TPHCM) phát biểu.
Ngay cả khi đến mức phải xử lý hình sự, theo ĐB, vẫn nên ưu tiên các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước để làm căn cứ xem xét các bước xử lý tiếp theo, nhằm bảo vệ nguồn lực và đà tăng trưởng của doanh nghiệp.
