Tập trung vào các điểm nóng
Hội nghị quy tụ bộ trưởng ngoại giao của các quốc gia thành viên ASEAN và các đối tác đối thoại quan trọng để thảo luận về các ưu tiên khu vực, tăng cường hợp tác và thúc đẩy việc thực hiện Tuyên bố "ASEAN 2045: Tương lai chung của chúng ta". Tuyên bố được thông qua vào tháng 5-2025 tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 46, đánh dấu cột mốc quan trọng trong cam kết của khối nhằm xây dựng một cộng đồng khu vực kiên cường, sáng tạo và năng động hơn, lấy con người làm trung tâm.
Theo trang Philippine Information Agency trực thuộc Văn phòng Tổng thống Phlippines, trong chuỗi hội nghị diễn ra từ ngày 21 đến 24-7, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và các đối tác quan trọng cũng sẽ dành thời gian thảo luận sâu rộng về những vấn đề cấp bách như xung đột ở Trung Đông, tình hình Myanmar và Biển Đông.
Đối với vấn đề Myanmar, ASEAN tiếp tục giữ vững lập trường giải quyết thông qua tìm kiếm các giải pháp bền vững bằng đối thoại chính trị bao trùm. Về Biển Đông, với vai trò nước chủ nhà, Philippines đẩy mạnh ưu tiên đàm phán nhằm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử (COC) thực chất và hiệu quả, đồng thời nhấn mạnh việc tuân thủ pháp luật quốc tế và UNCLOS năm 1982 để duy trì hòa bình, ổn định khu vực.
Xung đột giữa Mỹ và Iran là một trong những mối quan tâm hàng đầu của ASEAN, khi các hành động quân sự giữa hai bên lan sang các nước ở Trung Đông, gây lo ngại về một cuộc chiến toàn diện. Gián đoạn vận tải hàng hải tại eo biển Hormuz đe dọa nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, khiến khu vực Đông Nam Á đối mặt với các cú sốc về giá và nguồn cung năng lượng. Dự kiến, các bộ trưởng ASEAN sẽ ra tuyên bố chung kêu gọi các bên nối lại đàm phán.
Vai trò trung tâm của ASEAN
Các chuyên gia và giới quan sát quốc tế đã có những đánh giá lạc quan về sự chủ động của Philippines trong vai trò Chủ tịch ASEAN năm nay. Việc tập trung vào các trụ cột cốt lõi như chủ quyền và an ninh, hành lang thịnh vượng và trao quyền cho người dân được xem là bước đi chiến lược, khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đầy cạnh tranh.
Ngày 20-7, Tổng Thư ký ASEAN, Tiến sĩ Kao Kim Hourn, đã tham dự cuộc gặp gỡ giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với đại diện của Ủy ban Nhân quyền Liên chính phủ ASEAN (AICHR) và tham dự cuộc họp của Ủy ban về Khu vực phi vũ khí hạt nhân Đông Nam Á (SEANWFZ), được tổ chức bên lề AMM lần thứ 59.
Trên trang web của mình, Bộ Ngoại giao Singapore nhận định AMM lần thứ 59 sẽ tái khẳng định cam kết của các Bộ trưởng đối với sự thống nhất về vai trò trung tâm của ASEAN, cũng như thảo luận các cách thức thúc đẩy hội nhập ASEAN và các sáng kiến xây dựng cộng đồng theo chủ đề “Cùng nhau định hướng tương lai” của Philippines trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN.
Bên cạnh những điểm nóng an ninh, các Bộ trưởng cũng sẽ thảo luận việc tăng cường thương mại khu vực, bảo đảm an ninh lương thực và năng lượng, đẩy nhanh chuyển đổi xanh, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực tăng trưởng mới như kinh tế số. ASEAN dự kiến đối thoại với các đối tác Australia, Canada, Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zealand, Hàn Quốc, Nga, Vương quốc Anh và Mỹ, đồng thời rà soát các hoạt động hợp tác đang triển khai.
