Khi một ngày không còn đủ 24 giờ

SGGP
“Tình yêu anh dành cho em không còn đủ đầy như trước. Không phải vì tình cảm của anh mà là do Trái đất” là một trong rất nhiều status dí dỏm của các netizen xung quanh sự kiện Trái đất tự quay nhanh hơn đang làm xôn xao cộng đồng mạng.

Tin liên quan

Không bất thường

Những năm gần đây, Trái đất tự quay nhanh hơn và một ngày dần ngắn lại. Sự thay đổi này diễn ra rất nhỏ khiến chúng ta không thể cảm nhận. Năm 2020, có 28 ngày phá kỷ lục ngày ngắn nhất, trong đó, ngày 19-7-2020 là ngày ngắn nhất bởi Trái đất quay xong một vòng nhanh hơn 1,4602 mili giây (1 mili giây = 1/1.000 giây) so với mức bình thường. Năm 2021 vẫn sẽ tiếp tục duy trì xu hướng tăng này, trở thành năm ngắn hơn bao giờ hết. Một ngày trung bình trong năm nay sẽ trôi nhanh hơn 0,5 mili giây so với thông thường. Đó chính là nguyên nhân khiến người ta “than thở” bởi chỉ còn 23 giờ 59 phút và 59,9998927 giây như hôm 3-1 vừa qua… để yêu.

Trên thực tế, đây không phải hiện tượng bất thường, vì vòng quay Trái đất luôn thay đổi một chút do hoạt động của áp suất khí quyển, gió, dòng hải lưu và chuyển động của lõi Trái đất.

Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2015 được công bố trên Science Advances cho thấy, sự nóng lên toàn cầu có thể là lý do đằng sau vòng quay nhanh hơn của Trái đất. Khi các sông băng tan chảy, sự phân bố lại khối lượng khiến Trái đất dịch chuyển và quay nhanh hơn trên trục của nó.

Khi một ngày không còn đủ 24 giờ ảnh 1 Trái đất tự quay nhanh hơn không có gì đáng báo động
Năm 2020 được xem là một năm cực đoan đối với nhiệt độ Trái đất. El Niño là hiện tượng ấm lên tự nhiên theo chu kỳ của vùng biển nhiệt đới Thái Bình Dương, trong khi La Niña, được quan sát vào cuối năm 2020, là hiện tượng làm nguội đi tự nhiên của cùng một khu vực ở Thái Bình Dương. Trong khi El Niño làm giảm tốc độ quay của Trái đất, thì La Niña có xu hướng gây tác động ngược lại.

Những thay đổi về độ dài của một ngày tiêu chuẩn chỉ được phát hiện sau khi con người phát minh ra các đồng hồ nguyên tử siêu chính xác trong những năm 60 của thế kỷ trước.

Các nhà khoa học tại Cơ quan quan sát Trái đất quay (IERS) đo thời điểm chính xác một ngôi sao cố định đi qua một vị trí trên bầu trời. Họ biểu thị phép đo này là giờ quốc tế, sau đó so sánh với giờ nguyên tử, một thang đo thời gian được tính bằng đồng hồ nguyên tử siêu chính xác. Từ đó, người ta có thể biết tốc độ quay Trái đất đang lệch bao nhiêu so với chuẩn. Những năm trước đây, tốc độ quay Trái đất chậm lại khiến cứ mỗi 1,5 năm, các nhà khoa học lại điều chỉnh giờ phối hợp quốc tế (UTC) tăng thêm 1 giây nhuận. Từ thập niên 1970 đến nay, đã có 27 giây nhuận được thêm vào. Tuy nhiên, tháng 7-2020, IERS thông báo không có giây nhuận nào được thêm vào bởi Trái đất đã quay nhanh hơn.

Tranh cãi giây nhuận âm

Trong năm 2021, đồng hồ nguyên tử bị lệch đi 19 mili giây do Trái đất quay nhanh hơn. Do đó, nhà khoa học đang cân nhắc có nên thêm 1 giây nhuận âm, tức trừ 1 giây thay vì cộng vào. Nhà vật lý Peter Whibberley thuộc Phòng thí nghiệm vật lý quốc gia Anh cho rằng, việc thêm vào giây nhuận âm là cần thiết nếu Trái đất tiếp tục quay nhanh. Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để nói liệu điều này có thể xảy ra hay không.

Một số ý kiến cho rằng, giây nhuận có cả ưu lẫn khuyết điểm. Chúng giúp đảm bảo các quan sát thiên văn được đồng bộ hóa với thời gian trên đồng hồ, nhưng giây nhuận cũng có thể gây rắc rối cho một số ứng dụng định vị và cơ sở hạ tầng viễn thông.

Năm 2012, sau khi một giây nhuận được thêm vào, các phần mềm, trang web như Mozilla, Reddit, LinkedIn… đều báo cáo các sự cố sập mạng. Hệ điều hành Linux gặp rất nhiều vấn đề, trong khi các chương trình vi tính viết bằng ngôn ngữ lập trình Java đều trục trặc.

Một số nhà khoa học tại IERS gợi ý, để khoảng cách giữa thời gian thiên văn và thời gian nguyên tử lệch đến khi cần 1 giờ nhuận, điều này giảm thiểu sự gián đoạn cho các cơ sở hạ tầng viễn thông.

Hãng tin Sputnik dẫn quan điểm của các nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu khoa học toàn Nga về đo lường kỹ thuật vật lý và kỹ thuật vô tuyến kết luận rằng, hiện tượng Trái đất quay nhanh hơn không phải là cái gì đó đáng sợ và đáng báo động. Chỉ là hiện tượng này ảnh hưởng đến công việc của các nhà chấm công quốc tế, những người sử dụng đồng hồ nguyên tử siêu chính xác để đo UTC.

MINH CHÂU

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phụ nữ trên đường phố tại Ghazni, Afghanistan. Ảnh: AFP/TTXVN

Tình trạng đáng ngại

Một nhóm chuyên gia Liên hiệp quốc (LHQ) cho rằng cách lực lượng Taliban đối xử với phụ nữ và trẻ em gái tại Afghanistan - bao gồm việc cấm họ đến công viên, phòng tập cũng như trường học - có thể cấu thành tội ác chống lại loài người.

Hồ sơ - tư liệu

Xung đột tiềm tàng từ tài nguyên nước

Theo báo Le Figaro của Pháp, dân số tăng mạnh, nhu cầu sử dụng nước tăng không chỉ trong đời sống hàng ngày mà cả trong nông nghiệp và các ngành công nghiệp, kèm theo đó là biến đổi khí hậu với các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt… khiến nguồn tài nguyên nước sụt giảm.

Chính trường thế giới

COP27: Cần chuyển từ lời nói sang hành động

Hội nghị Công ước khung của Liên hiệp quốc (LHQ) về biến đổi khí hậu lần thứ 27 (COP27) sẽ diễn ra tại TP Sharm El-Sheikh, Ai Cập, từ ngày 6 đến 18-11 với sự tham dự của hơn 35.000 đại biểu đến từ gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Chuyện đó đây

Ai Cập phát hiện nhiều xác ướp có lưỡi vàng

Một phái đoàn khảo cổ Ai Cập đã phát hiện những xác ướp có lưỡi vàng, tại địa điểm khảo cổ Quweisna ở tỉnh Menoufiya, cách thủ đô Cairo khoảng 90km về phía Bắc.