Kỷ niệm 100 năm ngày sinh đồng chí Trần Bạch Đằng (15-7-1926 - 15-7-2026): Tấm gương sống và cống hiến hết mình

Đồng chí Trần Bạch Đằng là nhà lãnh đạo tài năng và uy tín, đồng thời là nhà báo dám nhìn thẳng vào sự thật, nói đúng sự thật với một tình cảm, một tấm lòng đầy trách nhiệm.

Rất bình dị, cởi mở và chân thành

Mới đó mà đã 19 năm đồng chí Trần Bạch Đằng đi xa. Sinh thời, ông luôn là một người năng động, sôi nổi, đầy sáng tạo trong tư duy và hành động; rất bình dị, cởi mở, chân thành. Cùng với tấm gương sống và cống hiến hết mình, ông luôn được mọi người yêu quý, một nhà lãnh đạo luôn có những trăn trở, nghĩ suy, những dự cảm, những khát khao đổi mới mang tính đột phá.

P6c.jpg
Đồng chí Trần Bạch Đằng (thứ hai bên trái) dự hội thảo kinh tế "Việt Nam học" năm 1998 (Ảnh: Tư liệu)

Những gì tôi biết, tôi cảm nhận được về ông từ khi còn ở căn cứ Ban Tuyên huấn Trung ương Cục, cũng như sau này về thành phố, ở Thủ đô Hà Nội, sinh hoạt cùng chi bộ với ông, đó là một người tận tâm với công việc, tận tình với anh em, đồng chí, hết sức, hết lòng vì sự nghiệp chung. Có những lúc được ngồi cùng ông nhâm nhi dăm ba ly rượu, dù nói chuyện cổ kim Đông Tây, trên trời dưới đất gì rồi ông cũng quay về với đề tài thế sự, chuyện của dân, của Đảng, của đất nước.

Với cuộc đời hoạt động cách mạng hơn 66 năm, vào sống ra chết, gian khổ ác liệt, đồng chí Trần Bạch Đằng là tấm gương sáng để chúng ta noi theo.

Tôi luôn được nghe những lời gan ruột của ông: Làm thế nào để đất nước tiếp tục đi nhanh hơn trên con đường đổi mới? Làm thế nào để cán bộ, đảng viên luôn gần dân, được dân tin dân mến?... Đó là những vấn đề, những công việc đeo bám ông suốt đêm ngày và đã được ông gieo trồng trong từng con chữ. Nhất là vào những thời điểm quan trọng của đất nước, những dịp Đại hội Đảng, ông đều có những bài viết, những đóng góp đầy trí tuệ, tâm huyết cho Đảng, cho đất nước.

Một cây bút chính luận hàng đầu

Khi đương giữ những trọng trách trong Đảng, ông không ngại tới những nơi đầu sóng ngọn gió, đạn bom ác liệt. Ông rốt ráo lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, quyết làm cho bằng được, cho thành công, thắng lợi mới thôi. Đến khi ông thôi giữ các chức vụ trong Đảng, với tài năng, nhiệt huyết luôn chứa đầy trong tim, với cái nghề mà ông coi là “tay trái”, mọi người càng cảm nhận rõ hơn sự mạnh mẽ, quyết liệt của ông với tư cách là người trong cuộc. Ông không ngại lên tiếng bênh vực, bảo vệ chân lý, lẽ phải; dám nói những lời phê bình mạnh mẽ. Ngoài đức tính trung thực, khẳng khái, ông là người luôn tin vào lẽ phải, vào chân lý, vào sự công bằng, sáng suốt trong sự nhìn nhận, đánh giá của nhân dân và là người cộng sản kiên định lý tưởng.

Với tư cách là một nhà báo chân chính, một nhà báo cách mạng, tràn đầy tính chiến đấu, ông luôn cổ vũ nồng nhiệt cho cái mới, cái tiến bộ, cho sự nghiệp chính nghĩa, cao cả của Đảng, đất nước và nhân dân. Và chỉ một lĩnh vực ấy thôi, lĩnh vực mà có lần ông nói với tôi đó là “nghề tay trái”, hoặc như trong hồi ký của mình, ông “chưa bao giờ tự coi mình là nhà báo chuyên nghiệp”, nhưng trong làng báo Việt Nam, mọi người luôn coi ông là một nhà báo lão thành, một cây bút chính luận hàng đầu của đất nước.

Đồng chí Trần Bạch Đằng là một con người dồi dào năng lực cống hiến, năng lực sáng tạo; vô cùng nhạy cảm trước cuộc sống, nhất là trước những cái mới. Cuộc đời hoạt động cách mạng của ông đã để lại những dấu ấn sâu đậm trên nhiều lĩnh vực, không chỉ là báo chí và văn học nghệ thuật. Trên hết, ông là một người Cộng sản đích thực đã hiến dâng tất cả sức lực, tài năng và trí tuệ cho sự nghiệp độc lập dân tộc, hạnh phúc của nhân dân, trong đó báo chí chỉ là một trong những lĩnh vực, những hoạt động mà ông đã cống hiến thông qua ngòi bút thật sự là tài năng của ông.

Người thầy của thế hệ thanh niên

“Hầu như ai ở đây cũng là học trò của chú Tư (tên gọi thân mật của đồng chí Trần Bạch Đằng), đều học được từ chú một điều gì đó”. Đó là chia sẻ của TS Quách Thu Nguyệt trong Chương trình giao lưu Trăm năm Trần Bạch Đằng - Một thế kỷ dấn thân của kẻ sĩ Nam bộ, được tổ chức sáng 15-7 tại Đường sách TPHCM.

Chương trình giao lưu Trăm năm Trần Bạch Đằng - Một thế kỷ dấn thân của kẻ sĩ Nam bộ nằm trong chuỗi sự kiện Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà chính trị, nhà nghiên cứu, nhà báo, nhà văn Trần Bạch Đằng (15-7-1926 - 15-7-2026) do Câu lạc bộ Truyền thống Thành đoàn TPHCM, Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM và Thư viện số Nguyễn An Ninh - chuyên đề Nam bộ phối hợp Công ty TNHH Đường sách TPHCM và Nhà xuất bản Trẻ tổ chức. Đây cũng được xem như cuộc hội ngộ của những người yêu quý, từng có thời gian gắn bó với đồng chí Trần Bạch Đằng…

Một trong số đó là ông Hoàng Đôn Nhật Tân, nguyên Giám đốc Nhà văn hóa Thanh niên, ông chia sẻ: “Đối với cán bộ Thành đoàn thời kỳ kháng chiến, được gặp chú Tư là mừng lắm. Mỗi lần gặp gỡ, chúng tôi lại được chú Tư kể chuyện, động viên và truyền lửa”.

Ngoài là nhà chính trị mẫu mực, đồng chí Trần Bạch Đằng còn được biết đến là một nhà nghiên cứu tâm huyết với kho kiến thức rộng mở. Đặc biệt, ông cũng là tác giả của nhiều tác phẩm gây tiếng vang như bộ tiểu thuyết Ván bài lật ngửa (bút danh Nguyễn Trương Thiên Lý) hay những tập thơ ký tên Hưởng Triều. Trong câu chuyện của ông Lê Văn Nuôi, nguyên Tổng Biên tập Báo Tuổi trẻ, công chúng có dịp biết trước khi được in thành sách và được chuyển thể thành bộ phim Ván bài lật ngửa nổi tiếng sau này, tác phẩm được đăng tải trên Báo Tuổi trẻ theo hình thức feuilleton (đăng nhiều kỳ trên báo).

“Lần đó, chú Tư bị bệnh, vì không muốn bị gián đoạn loạt tiểu thuyết đang đăng trên báo, chú đề nghị tòa soạn cử một nhân viên mang máy đánh chữ đến rồi chú sáng tác ngay trong phòng bệnh. Được 2 kỳ thì chú mệt hơn, phải nghỉ; khi chú đỡ, nhân viên lại mang máy đánh chữ qua bệnh viện để chú sáng tác tiếp. Đó là một tấm gương lao động miệt mài không ngừng nghỉ và đầy trách nhiệm”, ông Lê Văn Nuôi nhớ lại.

Ở tuổi 73, bà Trần Hồng Ánh, con gái của đồng chí Trần Bạch Đằng, vẫn nhớ như in những kỷ niệm về cha. Bà kể, từ năm 5 tuổi, bà phải xa ba mẹ để chuyển qua sống ở Campuchia. Đó là chuỗi ngày biền biệt khi các thành viên trong gia đình xa nhau, phải đến sau năm 1975, khi nước nhà thống nhất, gia đình mới thực sự đoàn tụ. Bà Trần Hồng Ánh bồi hồi: Ba tôi là người ấm áp nhưng không hay nói những lời yêu thương cụ thể, ông cũng không phải là người quá nghiêm khắc với con cái trong nhà. Tuy nhiên, ông là người có nguyên tắc riêng của mình. Chúng tôi rất tự hào và yêu thương ba. Nếu thời gian quay trở lại, chắc chắn chúng tôi sẽ quan tâm và yêu thương ba nhiều hơn.

* Chiều 15-7, Thành đoàn TPHCM và CLB Truyền thống Thành đoàn phối hợp các đơn vị xây dựng Thư viện Thanh niên Trần Bạch Đằng, nhằm gìn giữ, phát huy những giá trị tinh thần quý báu mà đồng chí Trần Bạch Đằng để lại.

HỒ SƠN

Tin cùng chuyên mục