Mệt mỏi vì áp lực
“Lying flat” (nằm thẳng) là khái niệm xuất hiện ở người trẻ Trung Quốc như một phản ứng trước áp lực cạnh tranh gay gắt. Du nhập sang Việt Nam, khái niệm này mang sắc thái riêng, chỉ những người trẻ muốn tạm rời xa các chuẩn mực, kỳ vọng khắt khe từ xã hội. Nhưng nếu chỉ dựa vào khái niệm ngắn gọn trên, họ dễ bị gán nhãn là thiếu chí tiến thủ...
Trong các diễn đàn của người trẻ, không ít câu chuyện thực tế được chia sẻ để tìm sự đồng cảm. Chị N.T. (30 tuổi, ngụ phường Bình Phú, TPHCM) cho biết, sau 5 năm lập gia đình, chị quyết định tạm dừng công việc văn phòng vì áp lực kéo dài để tái tạo năng lượng, lùi thời điểm sinh con. Dù từng tốt nghiệp trường đại học danh giá và có thu nhập tốt, chị N.T. hiện chọn lui về hậu phương, thu vén gia đình dựa trên mức thu nhập 13 triệu đồng/tháng của chồng.
Một trường hợp khác là anh Q.N. (29 tuổi, ngụ phường Tân Sơn, TPHCM). Được gia đình đầu tư du học châu Âu, nhưng sau vài lần khởi nghiệp chưa như ý, anh quyết định tạm dừng lại. Anh chia sẻ, việc bám trụ tại thành phố với mức lương trung bình 15 triệu đồng/tháng chưa đủ giúp anh hiện thực hóa các kế hoạch lớn, nên việc nhẫn nại quan sát và học hỏi thêm là lựa chọn phù hợp lúc này.
“Nằm thẳng” không hoàn toàn xuất phát từ sự lười biếng, mà đôi khi là phản ứng trước những kỳ vọng quá tầm tay. Một người trẻ lập nghiệp ở đô thị, làm việc 8-10 giờ mỗi ngày, không khỏi trăn trở trước giấc mơ an cư. Đó là lý do khiến nhiều người tự đặt câu hỏi: liệu có nên tự vắt cạn sức trẻ khi thành quả nhận lại chưa tương xứng?
Những khoảng lặng đó phần nào phản ánh qua các con số thống kê của Cục Dân số (Bộ Y tế): mức sinh có xu hướng giảm, từ 2,11 con/phụ nữ (năm 2021) xuống còn 1,93 con/phụ nữ (năm 2025). Chi phí nhà ở, việc làm, giáo dục... là những bài toán thực tế tác động trực tiếp đến quyết định lập gia đình. Khi tương lai được cân nhắc kỹ lưỡng qua những con số, người trẻ trở nên thận trọng hơn trước các cột mốc lớn của cuộc đời.
Tiếp sức an sinh, khơi dậy niềm tin
Gia đình có thể là bệ phóng, nhưng không thể là chiếc ghế êm trọn đời. Muốn người trẻ vững vàng bước tiếp, trước hết cần cho họ một điểm tựa an sinh đủ vững. Chị Nguyễn Gia Hân (29 tuổi, ngụ phường Hòa Hưng, TPHCM) chia sẻ, động lực cống hiến sẽ gia tăng mạnh mẽ khi người trẻ thấy rõ cơ hội cải thiện chất lượng sống, đặc biệt là bài toán an cư.
“Những chính sách về nhà ở xã hội, các gói tín dụng hỗ trợ lãi suất ưu đãi dài hạn 15-20 năm nếu sớm đẩy mạnh triển khai thực tế sẽ là cú hích rất lớn, giúp người trẻ an tâm an cư và cống hiến”, chị Hân bày tỏ.
“Sâu xa hơn là bài toán nâng cao thu nhập thực tế. Nguồn cung nhà ở hợp lý cần đi đôi với chính sách tiền lương cải thiện. Muốn khích lệ người trẻ lập gia đình, cần đồng bộ các chính sách hỗ trợ: từ hạ tầng giao thông, nhà trẻ công lập, trường học chất lượng đến hệ thống y tế công...”, kỹ sư Bùi Thanh Tuấn (ngụ phường Bình Dương) đề xuất.
“Nằm thẳng” không đơn thuần là thái độ sống cá nhân, mà là nhịp lặng đòi hỏi những chính sách đồng hành kịp thời từ xã hội. Bà Trần Lê (ngụ TPHCM), một phụ huynh có con đang trong khoảng lặng “nằm thẳng”, tin rằng: người trẻ không cần những lời trách móc, mà cần những điểm tựa thực tế để củng cố niềm tin vào tương lai. Và khi niềm tin được thắp sáng, người trẻ sẽ chủ động đứng dậy, tiếp tục hành trình cống hiến và theo đuổi đam mê.
