Người sống mãi trong lòng nhân dân

Từ tấm lòng của ông Bảy Rô

Ngược về quá khứ, Nhà tưởng niệm Bác Hồ vốn là ngôi nhà 3 gian của ông Bảy Rô (tên thật là Nguyễn Văn Rô). Với tình yêu và lòng tôn kính, ông Bảy Rô mặc nhiên xem Chủ tịch Hồ Chí Minh là người cha thứ hai của mình. Mỗi dịp Quốc khánh 2-9, ông và một số người bạn từng tham gia kháng chiến như Ba Xuân, Tám Tố, Năm Son, Ba Lợi… cùng nhau tổ chức đám giỗ cho Bác ngay trong nhà, theo phong tục của người Nam bộ. Sau này, người dân biết đến nên đến dự đám giỗ ngày càng đông.

Trong ký ức của anh Nguyễn Minh Trung (sinh năm 1984, cháu nội ông Bảy Rô), mỗi năm đến ngày giỗ Bác là biết bao cảm giác háo hức và chộn rộn. “Vào ngày giỗ, trong nhà có rất đông người, mỗi người một công việc, ai cũng luôn tay luôn chân. Có những năm tôi còn được tham gia vào Đội nghi thức của Nhà Thiếu nhi Nhà Bè (sau ngày 1-4-1997 mới tách thành quận 7 - PV), cùng với người lớn làm lễ giỗ Bác. Đám giỗ diễn ra trong nhà ông nội hàng năm, nên lúc nhỏ, tôi cảm thấy Bác Hồ thân thương như một người ông ruột thịt của gia đình”, anh Trung nhớ lại.

Theo lời của anh Trung, ông nội anh kể là đám giỗ Bác Hồ được ông thực hiện từ khoảng năm 1986. Toàn bộ chi phí tổ chức đám giỗ đều do mọi người đóng góp theo tinh thần tự nguyện. Ngoài ra, thời ấy đất đai còn rộng nên ông nội anh nuôi được cả heo, bò. Ông nội để lại 1-2 con làm đám, số còn lại được bán lấy tiền trang trải cho những năm sau. Đặc biệt, sau nhà còn có hồ cá rộng hơn 10ha, tất cả người dân xung quanh cùng nhau coi sóc.

“Đến gần ngày giỗ thì bơm nước, toàn bộ bà con tập trung bắt tôm, cá rồi tập kết tại nhà ông nội. Trước ngày làm giỗ, bà con xúm lại mổ heo, chưng hoa, trái cây, tập văn nghệ… Con nít tụi tôi cũng tham gia nướng cá, tôm”, anh Nguyễn Minh Trung bồi hồi nhớ lại.

Thế hệ của ông Bảy Rô, hay những người từng tham gia lễ giỗ Bác từ thời gian đầu, đa phần đã trở thành người thiên cổ. May mắn chúng tôi được gặp vợ chồng bà Hồ Thị Đèo và ông Võ Văn Hạnh, đang sống cách Nhà tưởng niệm Bác Hồ không xa. Năm 1984, từ Tân Quý, vợ chồng bà Hạnh chuyển về đây sống.

“Vợ chồng tui về đây ở được vài năm thì ông Bảy Rô bắt đầu làm đám giỗ Bác. Hồi đầu làm 1-2 bàn, dần dần làm lớn. Ai có tiền thì góp tiền, như vợ chồng tui nghèo thì góp công, cùng mọi người nấu nướng, lặt rau, dọn dẹp, rửa chén bát… Ông Bảy Rô coi Bác như một thành viên trong nhà, nên ngày giỗ, ngày sinh nhật của Bác, ông đứng ra làm, rồi nhiều người kính yêu Bác biết tin cùng đến tham dự”, bà Hồ Thị Đèo nhớ lại.

Đến không gian chung của cộng đồng

Năm 1997, ông Nguyễn Văn Rô qua đời. Theo di nguyện của ông, gia đình đã hiến tặng ngôi nhà cho UBND quận 7 trước đây. “Khi ông nội mất, trong nhà không tổ chức lễ giỗ nữa, mà bàn giao lại cho quận. Gia đình chúng tôi đều ủng hộ quyết định của ông nội. Về sau này, khi không còn lễ giỗ mà chỉ còn lễ viếng, tôi và con cháu trong nhà vẫn thường về thắp hương cho Bác và các cô chú liệt sĩ”, anh Nguyễn Minh Trung chia sẻ.

Hiện tại, Nhà tưởng niệm Bác Hồ đang được Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Tân Thuận quản lý. Đây vừa là nơi tổ chức sinh hoạt chính trị, văn hóa, đồng thời cũng là nơi tham quan của người dân và du khách trên địa bàn TPHCM và các tỉnh, thành lân cận nhằm giáo dục truyền thống yêu nước cũng như đẩy mạnh việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Tại đây đang lưu giữ và trưng bày nhiều hiện vật, hình ảnh, phim tư liệu quý về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Bác như chiếc mũ cát, bộ quần áo gụ, bút chì đen, hòn đá chặn giấy mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sử dụng khi sống và làm việc tại Phủ Chủ tịch hay đôi guốc mộc Bác sử dụng từ năm 1956-1958…