Anh Hồ Văn Mía cho biết, gia đình anh có 6 người con, trong đó 3 cháu nhỏ phải nhập viện sau khi ăn món cá suối ủ chua. Đây là cách chế biến truyền thống của người dân địa phương từ nhiều năm nay. Cá suối sau khi bắt về được làm sạch, ướp muối, trộn với cơm rồi cho vào hũ để lên men tự nhiên. Sau khoảng một tuần, khi cá mềm và chua thì lấy ra trộn thêm ớt, mì chính rồi ăn với cơm.
Theo anh Mía, sáng hôm xảy ra sự việc, vợ anh lấy cá ủ chua giã với ớt và mì chính rồi trộn cơm cho các con ăn. Trong nhà có 4–5 người ăn nhưng chỉ 3 trẻ nhỏ xuất hiện triệu chứng.
Đến sáng hôm sau, khi thấy các con nôn ói, mệt yếu, gia đình lập tức đưa đến cơ quan y tế tại khu vực Phước Sơn rồi chuyển lên tuyến trên điều trị.
TS.BS Trần Đình Vinh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng, cho biết, ngay khi nhận thông tin 3 trẻ nghi ngộ độc thực phẩm do ăn cá ủ chua, bệnh viện đã chủ động chuẩn bị phương án tiếp nhận và điều trị. Một bệnh nhi đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam, hai bệnh nhi còn lại được chuyển xuống Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng để điều trị chuyên sâu.
“Bệnh viện có đầy đủ phương tiện hồi sức cấp cứu, tuy nhiên mấu chốt của việc điều trị trong trường hợp này là thuốc giải độc botulinum, loại thuốc hiện rất hiếm và chưa có sẵn tại Việt Nam”, BS Vinh cho biết.
Trước tình huống khẩn cấp, bệnh viện đã báo cáo Sở Y tế Đà Nẵng và Bộ Y tế để tìm nguồn thuốc đặc trị. Nhờ sự phối hợp và hỗ trợ khẩn cấp của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc giải độc đã được vận chuyển về Đà Nẵng trong tối 11-3. Ngay khi thuốc đến nơi, các bác sĩ Khoa Hồi sức nhi đã nhanh chóng triển khai phác đồ điều trị.
“Thuốc giải độc botulinum là loại thuốc hiếm, hiện chưa có tại Việt Nam. Nhờ sự hỗ trợ nhanh chóng của các đơn vị, bệnh viện đã có thể sử dụng thuốc kịp thời cho bệnh nhân. Với chúng tôi, việc cứu sống được các cháu là niềm vui lớn không kém gì gia đình”, TS.BS Trần Đình Vinh cho biết.
Hiện tại, hai bệnh nhi đã có những dấu hiệu tiến triển tích cực như tỉnh táo hơn, tri giác cải thiện và có thể cử động tay chân. Một số chức năng khác, trong đó có tiêu hóa và vận động, cũng đang được hỗ trợ điều trị để phục hồi dần.
Đề xuất dự trữ thuốc giải độc botulinum
Theo BS Nguyễn Thị Phúc, đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, ngay khi nhận thông tin về 3 bệnh nhi nghi ngộ độc botulinum trong tình trạng nguy kịch, WHO đã kích hoạt cơ chế hỗ trợ khẩn cấp. Quá trình này có sự phối hợp của nhiều đơn vị, từ trụ sở WHO tại Geneva (Thụy Sĩ), văn phòng khu vực tại Philippines đến văn phòng WHO tại Việt Nam, cùng với Bộ Y tế Việt Nam, đặc biệt là Cục Quản lý Dược và Cục An toàn thực phẩm, Sở Y tế Đà Nẵng và các bệnh viện liên quan.
Ngay sau khi nhận đề nghị chính thức, WHO đã khẩn trương vận chuyển thuốc giải độc botulinum từ Geneva về Việt Nam. Một cán bộ của WHO trực tiếp mang thuốc trên chuyến bay quá cảnh Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) trước khi đến Hà Nội, sau đó tiếp tục được hoàn tất thủ tục kiểm dịch, hải quan và vận chuyển bằng đường hàng không vào Đà Nẵng với sự hỗ trợ của CDC Hà Nội, kiểm dịch y tế quốc tế, hải quan và Vietnam Airlines.
Tối 11-3, thuốc đã được chuyển đến Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng để sử dụng kịp thời cho các bệnh nhi. Tuy nhiên, đại diện WHO cũng lưu ý đây không phải lần đầu tiên xảy ra các trường hợp nghi ngộ độc botulinum tại khu vực Phước Sơn (Quảng Nam). Do đó, WHO khuyến nghị ngành y tế Việt Nam xem xét xây dựng cơ số dự trữ thuốc giải độc botulinum, để có thể chủ động ứng phó khi xảy ra các ca bệnh tương tự.