Theo thông cáo, Cục Phòng bệnh nêu rõ, dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh đang được xin ý kiến các cơ quan, tổ chức, đơn vị và người dân trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ và Bộ Y tế.
Trong đó có nội dung về đối tượng, nội dung giám sát trong phòng, chống rối loạn tâm thần là nội dung mới được quy định trong Luật Phòng bệnh và đang được các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực y tế thảo luận, góp ý.
Ngay sau khi đăng tải dự thảo để xin ý kiến, Cục Phòng bệnh đã nhận được một số phản hồi từ cơ quan báo chí và người dân. Cục Phòng bệnh đã tiếp thu các ý kiến và tiếp tục làm việc với các đơn vị chuyên môn về tâm thần và cơ quan quản lý liên quan để hoàn thiện dự thảo.
Việc hoàn thiện dự thảo nhằm xây dựng văn bản hướng dẫn Luật Phòng bệnh có tính khả thi, phù hợp với thực tiễn, không tạo gánh nặng trong tổ chức thực hiện; đồng thời xây dựng bộ công cụ hỗ trợ cơ sở y tế và người dân tự đánh giá các yếu tố nguy cơ, chủ động phòng ngừa, giảm nguy cơ gia tăng các rối loạn tâm thần trong cộng đồng.
Cục Phòng bệnh mong tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, đơn vị và người dân đối với dự thảo hướng dẫn Luật Phòng bệnh cũng như các văn bản chuyên môn liên quan nhằm tạo sự đồng thuận xã hội và bảo vệ tốt hơn sức khỏe người dân khi triển khai.
Theo dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh, Bộ Y tế đưa ra quy định chi tiết các yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần cần đưa vào diện giám sát, bao gồm: áp lực học tập, công việc, stress kéo dài và bạo lực gia đình.
Cụ thể, trong điều 43 của dự thảo, bên cạnh việc giám sát người đã mắc các rối loạn tâm thần phổ biến như: tâm thần phân liệt, động kinh, trầm cảm, ngành y tế đề xuất giám sát cả người có nguy cơ mắc bệnh được xác định là người có tiền sử mắc bệnh hoặc có ít nhất một trong các yếu tố nguy cơ về sinh học, tâm lý, xã hội.
Trong đó, các yếu tố tâm lý và xã hội cần đưa vào diện giám sát như: người bị stress kéo dài hoặc sang chấn tâm lý do mất người thân, ly hôn, thất nghiệp; người chịu bạo lực gia đình, xâm hại, tai nạn; người có đặc điểm nhân cách nhạy cảm, dễ lo âu, tự ti; người từng có ý nghĩ, hành vi tự sát; người bị cô lập xã hội, thiếu hỗ trợ từ gia đình; môi trường sống không an toàn; người chịu áp lực cao, kéo dài về học tập, lao động, kinh tế; người lạm dụng chất kích thích như rượu, bia, ma túy, thuốc an thần.
Để thực hiện giám sát, dự thảo quy định chi tiết các thông tin cần thu thập đối với nhóm người có nguy cơ. Cơ quan y tế sẽ thu thập thông tin người có biểu hiện sớm, như: giảm khả năng học tập, lao động, giao tiếp hoặc có dấu hiệu rối loạn cảm xúc, hành vi kéo dài.
Cùng với đó, quá trình giám sát cũng thu thập thông tin về số người chịu áp lực học tập, công việc; người bị bạo lực gia đình, học đường; người lạm dụng chất kích thích; hộ gia đình nghèo đói, thất nghiệp. Việc giám sát thực hiện tại các cơ sở y tế, cơ sở giáo dục, nơi làm việc, cơ sở bảo trợ xã hội và trực tiếp tại cộng đồng.