Bảo hiểm y tế

Nguy cơ vỡ quỹ

27/07/2006 23:46

Đó là chuyện hoàn toàn có thể xảy ra khi số lượt người đi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (KCB BHYT) tăng đến mức chóng mặt: 6 tháng đầu năm 2006 bằng 147,45% so với cùng kỳ năm 2005; chi phí KCB 6 tháng đầu năm 2006 cũng tăng 227,36% so cùng kỳ năm trước. Với việc mở tối đa quyền lợi của người tham gia BHYT, sự thiếu hụt quỹ KCB năm 2006 có thể cao hơn nhiều so với ước tính 1.200 tỷ đồng hồi đầu năm. Và điều phải đến đã đến: Đến tháng 6-2006, nguồn quỹ dự trữ đã cạn kiệt…

Dùng cả quỹ dự phòng cũng không cứu nổi!

Nguy cơ vỡ quỹ ảnh 1 — Quầy đăng ký khám bệnh BHYT tại Bệnh viện Nguyễn Trãi, TPHCM thường xuyên đông thân nhân và bệnh nhân.

Nghị định 63/2005/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ 1-7-2005 đến nay đã mở rộng đối tượng tham gia BHYT bắt buộc lên 14 đối tượng.

Trong đó gồm toàn bộ người nghèo (chiếm 20% dân số); người có công với cách mạng, cán bộ xã, phường thị trấn, đại biểu HĐND, thân nhân sĩ quan, cựu chiến binh; người từ 90 tuổi trở lên.

Đến nay, cả nước có 30,08 triệu người tham gia BHYT, tăng 139,8% so với trước khi Nghị định 63 có hiệu lực. Ngoài ra, quyền lợi của người tham gia BHYT cũng tăng lên đáng kể: chi phí vận chuyển, chi phí dịch vụ kỹ thuật cao, tai nạn giao thông, bệnh bẩm sinh, xét nghiệm sàng lọc HIV, KCB ở nước ngoài; bỏ chế độ đồng chi trả 20%; bỏ trần thanh toán; bổ sung 177 danh mục kỹ thuật cao; hơn 1.000 dịch vụ kỹ thuật khác và trên 200 đầu thuốc được đưa vào danh mục được hưởng BHYT. Đối tượng BHYT học sinh sinh viên (HSSV) được chăm sóc sức khỏe ban đầu và được trợ cấp tử vong...

Tuy số người tham gia BHYT trong năm 2006 tăng 50% so với năm 2005 nhưng tổng thu chỉ tăng 26% do mức phí bình quân giảm. Mức thu BHYT tự nguyện thấp, nhất là BHYT tự nguyện hộ gia đình - trong khi đây là đối tượng có nguy cơ cao về bệnh tật. Theo Bảo hiểm Xã hội Việt Nam (BHXH VN), trừ đối tượng HSSV có mức chi phí KCB chỉ cao hơn mức đóng BHYT 1,2%, ở tất cả các đối tượng BHYT khác, mức chi đều cao hơn 200% so với mức đóng, đặc biệt với cán bộ hưu trí, người có công, người nghèo và người tham gia BHYT tự nguyện.

Ngược lại với tình trạng “xài dè xẻn” để có “của để dành” như trước đây (và bị dư luận phản ứng do phần quỹ kết dư lớn), nay quyền lợi người có thẻ BHYT được “bung ra”, chi phí tăng vọt, dẫn đến thiếu cân đối trầm trọng giữa thu và chi. Năm 2005 là năm đầu tiên quỹ KCB BHYT chi vượt quỹ và phải sử dụng quỹ dự phòng để bù vào.

Hiện BHXH đã phải dùng quỹ dự phòng của 12 năm qua để thanh toán chi phí KCB BHYT và chỉ đủ bù phần chi vượt quỹ KCB cho năm 2005 và nửa năm 2006. Sau thời điểm này, quỹ dự phòng không thể bù đắp, cùng với một số nguyên nhân khác khiến khả năng vỡ quỹ BHYT là điều đương nhiên nếu không có giải pháp can thiệp cấp bách.

VIỆT VĂN – QUANG PHƯƠNG

Ba giải pháp bình ổn quỹ BHYT

Trả lời phỏng vấn của PV Báo SGGP, ông Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Giám định y tế của BHXH VN cho biết: “BHXH VN đã có báo cáo Chính phủ và đề xuất liên bộ (Tài chính, Y tế, LĐ-TB-XH) nhóm 3 giải pháp để bảo đảm quỹ BHYT. Tất nhiên, tăng mức đóng là giải pháp đầu tiên, nhưng không phải là duy nhất. 3 giải pháp đó bao gồm: tăng mức đóng BHYT, bãi bỏ quy định người bệnh không cùng chi trả 20% chi phí khám chữa bệnh như trong NĐ 63 và giới hạn chi phí của các cơ sở y tế tuyến 2.

- Việc tăng mức đóng cụ thể sẽ như thế nào?

- Trước mắt, chúng tôi đề nghị tăng mức đóng BHYT của người nghèo và trẻ em dưới 6 tuổi (trẻ dưới 6 tuổi sẽ được mua thẻ BHYT bắt buộc thay vì thẻ khám chữa bệnh miễn phí như hiện nay) lên mức 3% lương tối thiểu từ 1-1-2007 như tất cả các đối tượng khác.

Đối tượng tham gia BHYT tự nguyện cũng sẽ tăng mức đóng lên với khung giá rộng hơn, tùy từng vùng (tối thiểu là 100.000 đồng/người/năm chứ không phải tối đa là 100.000 đồng/người/năm như hiện nay). Khi đã thực hiện áp dụng mức đóng 3% lương tối thiểu cho các đối tượng người nghèo, trẻ em…, thì từ 1-1-2008, mức đóng BHYT sẽ được tính chung cho mọi đối tượng, cụ thể là tăng lên bằng 5% lương tối thiểu.

- Việc tăng mức đóng này sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đối với người tham gia?

- Chúng tôi cũng đã tính toán rất kỹ điều này và về cơ bản các bộ ngành cũng ủng hộ. Nếu tăng mức đóng, 2 đối tượng nhạy cảm nhất là người nghèo và trẻ em dưới 6 tuổi sẽ không chịu ảnh hưởng vì được nhà nước cấp thẻ BHYT.

Còn đối với các đối tượng hưởng lương, dù tăng lên 5% lương tối thiểu nhưng người sử dụng lao động sẽ đóng góp 3%, người lao động chỉ đóng góp 2%, vì vậy cơ bản cũng không làm ảnh hưởng đến đời sống người lao động. Còn đối với người tham gia BHYT tự nguyện, mức đóng sẽ được tính toán cụ thể trên cơ sở mức sống của từng địa bàn. Do đó, việc điều chỉnh mức đóng BHYT là cần thiết để đáp ứng được nhu cầu chi phí KCB.

- Trong các giải pháp để giữ quỹ BHYT như ông vừa nói có nhắc đến việc bãi bỏ quy định “người bệnh không cùng chi trả 20% chi phí khám chữa bệnh”. Người bệnh cùng chi trả 20% là quy định được thực hiện suốt trong một thời gian dài và được bãi bỏ khi NĐ 63 ra đời. Chỉ sau 1 năm thực hiện, tại sao lại đặt vấn đề trở lại như cũ?

- Chúng tôi cũng biết NĐ 63 với quy định “bệnh nhân không cùng chi trả 20% chi phí khám chữa bệnh” đã tạo thuận lợi cho người dân. Tuy nhiên, nếu để quy định này, sẽ kéo dài trình trạng lạm dụng sử dụng thuốc và các kỹ thuật y tế không cần thiết (do bệnh nhân không phải giám sát chi phí khám chữa bệnh của bệnh viện).

Quy định này cũng gây mất công bằng giữa người thường xuyên sử dụng BHYT và người ít sử dụng. Vì vậy, chúng tôi đề nghị quay lại thực hiện việc bệnh nhân cùng chi trả 20% chi phí khám chữa bệnh, tất nhiên có giới hạn (tối đa không quá 6 tháng lương tối thiểu cho 1 năm điều trị). Tôi tin với những giải pháp này sẽ cân đối được thu chi cho quỹ BHYT, công bằng hơn với các đối tượng tham gia.

Rõ ràng, vấn đề cân đối quỹ BHYT cũng như đảm bảo sự công bằng cho các đối tượng tham gia đang là vấn đề nóng bỏng cần những giải pháp tháo gỡ kịp thời.