Tôn, thép Việt trước sức ép bảo hộ thương mại

SGGP
Mặc dù đã dự báo trước, nhưng ngành tôn, thép trong nước vẫn không thể lường hết được sức ép bảo hộ thương mại ngày một gia tăng, dẫn đến tình trạng cạnh tranh vô cùng gay gắt trên sân chơi hội nhập toàn cầu.

Sản xuất thép cuộn tại doanh nghiệp thương hiệu Việt. Ảnh: THÀNH TRÍ

Sản xuất thép cuộn tại doanh nghiệp thương hiệu Việt. Ảnh: THÀNH TRÍ

Giảm mạnh sản lượng lẫn kim ngạch

Tình cảnh buồn trong ngành sắt thép xuất khẩu của Việt Nam những tháng đầu năm 2019 là giá chỉ đạt ở mức trung bình 650 USD/tấn, giảm mạnh hơn 12% so với cùng kỳ năm ngoái. Dấu hiệu này cho thấy, sức ép cạnh tranh về giá trên thương trường quốc tế đang khiến ngành sắt thép giảm mạnh về kim ngạch xuất khẩu. Và với tình hình căng thẳng thương mại giữa các cường quốc hiện nay vẫn đang tiếp diễn, sức ép về giá của ngành sắt thép nói chung sẽ còn diễn biến khó lường và theo chiều hướng rất khó khăn. Về thị trường xuất khẩu, hầu hết những bạn hàng quen thuộc lâu nay của ngành sắt thép Việt Nam như Campuchia, Indonesia hay Malaysia… vẫn đảm bảo sản lượng, dù không có đột phá tăng trưởng. Tuy nhiên, xuất khẩu sắt thép sang một số thị trường như Mỹ lại sụt giảm rất mạnh: hơn 42% về lượng và trên 46% về kim ngạch.

Sản lượng thép của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ hiện chiếm chưa tới 9% tổng sản lượng thép xuất khẩu. Trong khi đó, năm 2018 tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 14%. Đáng chú ý, sản phẩm chính xuất khẩu sang Mỹ là thép cán nguội, tôn mạ kim loại và sơn phủ màu (chiếm khoảng 80% - 85%). Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), sản lượng thép tiêu thụ gặp nhiều khó khăn khiến việc xuất khẩu sụt giảm mạnh với khoảng 50% so với cùng kỳ, nguyên nhân do ảnh hưởng, tác động của chiến tranh thương mại. Ở chiều ngược lại, cả nước đã chi trên 5 tỷ USD để nhập khẩu thép các loại, tăng mạnh cả sản lượng lẫn giá trị, lần lượt là trên 14% và 7% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, sắt thép có xuất xứ từ Trung Quốc nhập khẩu về Việt Nam nhiều nhất, chiếm trên 42% trong tổng lượng và chiếm khoảng 40% trong tổng kim ngạch nhập khẩu sắt thép của cả nước. “Đáng chú ý, thép cuộn chứa Bo của Trung Quốc nhập khẩu về Việt Nam tăng mạnh, được trà trộn bán với giá rẻ khiến thị trường thép xây dựng trong nước đang rất khó khăn về tiêu thụ, bởi cung vượt cầu quá nhiều”, đại diện VSA phản ánh.

Xây dựng “rào cản” đủ mạnh

Theo Phó Chủ tịch VSA Trịnh Khôi Nguyên, từ đầu năm đến nay, ngành thép trong nước gặp nhiều khó khăn do sức ép cạnh tranh ngày càng khốc liệt từ việc gia tăng nguồn cung trong nước, cộng thêm hàng giá rẻ nhập khẩu từ Trung Quốc. Không chỉ vậy, tình trạng dư thừa nguồn cung thép trên thế giới cũng đang gây ra sự bất ổn của thị trường thép nói chung, trong đó có Việt Nam. Bởi theo thống kê của VSA, năng lực sản xuất các sản phẩm thép của Việt Nam từ năm 2018 cung đã vượt cầu quá xa. Từ đó dẫn đến nhiều nhà máy sản xuất các sản phẩm thép trong nước chỉ hoạt động khoảng 60% công suất, chưa có nhà máy nào đạt 100%. Chưa kể, một số dự án thép lớn tiếp tục đi vào hoạt động trong năm nay càng làm trầm trọng thêm tình trạng cung vượt cầu. Trước sức ép hiện nay, trong ngắn hạn, VSA kiến nghị Nhà nước không phê duyệt, cấp phép thêm các dự án đầu tư mới đối với những sản phẩm thép trong nước đang có công suất dư thừa quá lớn. Đơn cử như thép cuộn cán nóng/nguội, thép xây dựng, thép tôn mạ kim loại và sơn phủ màu, VSA khuyến cáo các doanh nghiệp chưa cần thiết phải đầu tư thêm trong giai đoạn hiện nay.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý nhà nước cần sớm ban hành tiêu chuẩn, quy định làm hàng rào kỹ thuật đối với sản phẩm thép nhập khẩu. Có các chính sách và biện pháp ngăn chặn việc chuyển dịch đầu tư nước ngoài, trong đó có Trung Quốc, vào Việt Nam những công nghệ không thích hợp, tiêu hao năng lượng nhiều, gây ô nhiễm môi trường như các lò điện cảm ứng sản xuất thép. “Theo quan điểm của VSA, trong xu thế hội nhập toàn cầu về kinh tế, việc các nước sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại (kiện chống bán phá giá, kiện chống trợ cấp, kiện lẩn tránh áp thuế - PV) là việc làm thường xuyên, kịp thời để bảo vệ hàng sản xuất trong nước. Đồng thời, cần tuân thủ những quy định của WTO”, ông Trịnh Khôi Nguyên đề nghị. Đồng quan điểm, Tổng giám đốc Thép Việt Đỗ Duy Thái cho rằng, việc đưa ra các biện pháp phòng vệ thương mại không phải đi đấu tranh với bên ngoài để được hưởng thuế suất, mà điều quan trọng hơn cả chính là rào cản để bảo vệ thị trường và sản xuất trong nước. Ông Thái dẫn chứng, Mỹ là nước được đánh giá tự do về mậu dịch, nhưng chính họ vẫn phải bảo vệ thị trường trong nước bằng các biện pháp chống bán phá giá. Đặc biệt, Mỹ coi việc bảo vệ thị trường trong nước quan trọng hơn việc xuất khẩu. Chính việc làm này đem đến thành công cho họ. “Do đó, điều đầu tiên và quan trọng hơn cả trong lúc này là vai trò của Nhà nước bảo vệ doanh nghiệp bằng các biện pháp phòng vệ. Mặc dù biện pháp này có thể bị hệ lụy, nhưng sẽ không lớn. Điều quan trọng là sản phẩm thép Việt Nam có đáp ứng chất lượng và giá thành cạnh tranh được với giá thế giới không”, ông Thái nói.

Các doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận, tăng năng lực cạnh tranh thông qua việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để tránh rủi ro; tuân thủ pháp luật cạnh tranh quốc tế; tích cực phối hợp với các đối tác bạn hàng thị trường xuất khẩu để cập nhật thông tin, cung cấp thông tin trung thực với cơ quan điều tra các nước để bày tỏ thiện chí hợp tác.

LẠC PHONG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng - Chứng khoán

Thị trường

Sức mua tăng, ngành bán lẻ phục hồi

Sau thời gian ảm đạm do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, thời gian gần đây sức mua bật tăng trở lại, khiến ngành bán lẻ phục hồi mạnh mẽ. Trong 4 tháng đầu năm nay, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 1.777,4 ngàn tỷ đồng, tăng 6,5% so với cùng kỳ năm trước.

Địa ốc

Không để nghẽn dòng vốn vào thị trường bất động sản

Một số ngân hàng thông báo dừng cho vay bất động sản (BĐS), kênh trái phiếu doanh nghiệp thu hút cho BĐS cũng đang bị siết lại. Trước thực trạng này, tại tọa đàm “Kiểm soát nguồn vốn vào bất động sản - Chính sách và tác động” được Bộ Xây dựng tổ chức ngày 11-5, tại Hà Nội, các chuyên gia đã nêu ra nhiều giải pháp tài chính, nguồn vốn nhằm giảm thiểu rủi ro, phát triển thị trường BĐS bền vững, ổn định.

Nông nghiệp

Trồng lúa hữu cơ mở ra hướng canh tác bền vững cho nông dân Quảng Trị

Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, người dân và doanh nghiệp, mô hình sản xuất lúa hữu cơ gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm của người dân HTX Kim Long (xã Hải Quế, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị) bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường sinh thái, hướng đến sản xuất mang tính bền vững.

Đầu tư

Chung tay phát triển

Chiều 12-5, UBND tỉnh Bình Định phối hợp cùng Công ty cổ phần Becamex VSIP Bình Định, Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam tổ chức Tọa đàm "Gặp gỡ Bình Định - Hàn Quốc 2022" với chủ đề "Chung tay phát triển".

Du lịch

Saigontourist Group đồng tổ chức Hội nghị thương mại đầu tư du lịch tại Hoa Kỳ

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Phạm Minh Chính và phái đoàn cấp cao nước CHXHCN Việt Nam tới Hoa Kỳ, ngày 17-5-2022, Vietnam Airlines phối hợp cùng Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist Group) và Thiên Minh Group tổ chức Hội nghị xúc tiến Thương mại – Đầu tư – Du lịch giữa Việt Nam và Hoa Kỳ tại TP San Francisco.

Chuyển động kinh tế & Đời sống 24H

Thông tin kinh tế