Với gần 200 tư liệu và hình ảnh, nội dung trưng bày được thiết kế gồm 3 phần: “Xiềng xích”, “Tung cánh giữa màn đêm” và “Hành trình tiếp nối” là câu chuyện được tái hiện trung thực về sự tàn bạo của chế độ lao tù thực dân, đế quốc; đồng thời cũng khắc họa đậm nét tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất của những người chiến sỹ cách mạng Việt Nam.
Ở phần “Xiềng xích”, người xem được trở lại bối cảnh đen tối của đất nước dưới ách đô hộ của chế độ thực dân, đế quốc với bộ máy đàn áp và nhà mọc lên dày đặc. Đó là những phòng giam tối tăm, gông cùm, và những hình thức tra tấn dã man, thâm độc của kẻ thù. Nhưng tất cả đều không thể khuất phục được ý chí cách mạng của những người tù yêu nước.
Phần “Tung cánh giữa màn đêm” là không gian tái hiện một số cuộc vượt ngục táo bạo của các thế hệ tù nhân chính trị tại nhà tù Hỏa Lò, Sơn La, Côn Đảo, Phú Quốc… Mỗi tư liệu, hình ảnh là một chứng tích sống động về tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường của những người cộng sản.
Trong chốn lao tù khắc nghiệt, giữa roi vọt, đói rét, biển sâu và núi thẳm, những người tù cộng sản vẫn nuôi dưỡng một niềm tin mãnh liệt vào ngày tự do, vào thắng lợi của cách mạng. Có những cuộc vượt ngục thành công để trở về tiếp tục lao vào phong trào đấu tranh, nhưng cũng có những hành trình dang dở phải đánh đổi bằng máu xương và tuổi xuân. Tất cả đã trở thành biểu tượng sáng ngời của tinh thần yêu nước Việt Nam.
Phần “Hành trình tiếp nối” giới thiệu hành trình của các chiến sĩ cách mạng sau khi thoát khỏi các nhà tù thực dân, đế quốc, tiếp tục cống hiến sức lực, trí tuệ cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước.
Không chỉ tái hiện một giai đoạn lịch sử bi tráng, phòng trưng bày đã giúp giúp người dân và du khách thấu hiểu giá trị của hòa bình, độc lập, để từ đó biến “khát vọng tự do” của những người tù năm xưa, thành khát vọng dựng xây đất nước hùng cường, thịnh vượng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Trưng bày chuyên đề “Khát vọng tự do” sẽ mở cửa phục vụ công chúng đến tháng 7-2026.
