Quản lý thương mại điện tử theo bản chất hoạt động
Phát biểu khai mạc, TS Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, nhấn mạnh Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP được triển khai theo hướng tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh hợp pháp và nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia giao dịch trực tuyến. Khung pháp lý mới hướng đến yêu cầu “tuân thủ trước khi bán”, giúp sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh chủ động thực hiện đúng quy định ngay từ đầu. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để cơ quan chức năng xử lý các hành vi kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai sự thật, trốn thuế và xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng.
Tại hội nghị, ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng giới thiệu những nội dung chính của của Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP, điểm đáng chú ý là chuyển từ quản lý theo tên gọi sang quản lý theo bản chất hoạt động và chức năng thực tế của từng nền tảng. Theo đó, chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian phải xác thực thông tin người bán trước khi cho phép hoạt động. Quy định này góp phần hạn chế tài khoản ảo, gian hàng ẩn danh, đồng thời hỗ trợ việc truy vết vi phạm, quản lý thuế và bảo vệ người tiêu dùng.
Siết trách nhiệm livestream và tiếp thị liên kết
Theo quy định của Luật thương mại điện tử, cá nhân trực tiếp livestream bán hàng, bao gồm KOL, KOC, người có ảnh hưởng hoặc người được thuê quảng bá, phải được xác thực danh tính. Nội dung giới thiệu sản phẩm phải trung thực, không gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ hoặc giá cả. Đối với hoạt động tiếp thị liên kết, các bên tham gia phải minh bạch vai trò, đường dẫn giới thiệu và trách nhiệm pháp lý liên quan.
Khung pháp lý mới cũng tăng cường bảo vệ quyền được cung cấp thông tin, quyền khiếu nại, quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp và quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân của người tiêu dùng. Người mua có quyền được biết thông tin về người bán, sản phẩm, chính sách đổi trả và quy trình xử lý tranh chấp.
Nhu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực thương mại điện tử
Tại phiên chia sẻ về phát triển thương mại điện tử bền vững, ông Nguyễn Tiến Huy cho biết quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến Việt Nam đã tăng nhanh trong những năm gần đây. Từ mức khoảng 4 tỷ USD của một thập kỷ trước, quy mô giao dịch được cho là đã đạt 38,5 tỷ USD vào năm 2025 và có thể hướng đến mốc 100 tỷ USD vào năm 2030. Thương mại điện tử được kỳ vọng sẽ chiếm khoảng 20% tổng mức bán lẻ và phục vụ nhu cầu mua sắm trực tuyến của phần lớn dân số trưởng thành. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng nhanh cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực. Doanh nghiệp cần đội ngũ không chỉ hiểu hoạt động kinh doanh số mà còn có khả năng thực hiện các yêu cầu về định danh người bán, bảo vệ dữ liệu, kiểm soát quảng cáo, livestream và trách nhiệm của nền tảng.
Theo đại diện VECOM, thị trường hiện còn thiếu bộ quy tắc ứng xử nghề nghiệp thống nhất, tài liệu hướng nghiệp chính thống, chương trình đào tạo đồng bộ và nhân sự có khả năng tham gia công việc thực tế ngay sau khi tốt nghiệp.
Để giải quyết vấn đề này, VECOM đề xuất mô hình hợp tác “Ba Nhà”, gồm Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp. Trong mô hình này, hiệp hội đóng vai trò kết nối nhu cầu của doanh nghiệp với hoạt động đào tạo, phổ biến pháp luật và tổ chức các chương trình phát triển kỹ năng cho sinh viên.
NTTU mở rộng hợp tác đào tạo và kết nối thực tiễn
Điểm nhấn của sự kiện là lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược 5 năm giữa Trường Đại học Nguyễn Tất Thành và Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam.
PGS.TS Nguyễn Kim Hồng, Hiệu trưởng Trường Đại học Nguyễn Tất Thành và TS. Bùi Trung Kiên, Phó Chủ tịch VECOM đại diện hai đơn vị ký kết thỏa thuận hợp tác về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Theo nội dung ký kết, hai bên sẽ phối hợp cập nhật, chuẩn hóa chương trình đào tạo; đưa các bài toán thực tế của doanh nghiệp vào giảng dạy; thúc đẩy nghiên cứu khoa học; tổ chức các hoạt động tham quan, kiến tập, thực tập và kết nối việc làm cho sinh viên. Thông qua hợp tác với VECOM và mạng lưới doanh nghiệp thành viên, sinh viên NTTU sẽ có thêm điều kiện tiếp cận thực tiễn thị trường, cập nhật xu hướng thương mại điện tử và rèn luyện các kỹ năng nghề nghiệp cần thiết.
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Chủ tịch VECOM và bà Trần Thanh Minh, Phó Giám đốc Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ đã ký kết thỏa thuận hợp tác về truyền thông và lan tỏa tri thức.
Sự hợp tác này hướng đến phổ biến kiến thức, cập nhật xu hướng thương mại điện tử và kinh tế số tới cộng đồng, đồng thời tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và cơ quan truyền thông.
Tuân thủ pháp luật là năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
Trong khuôn khổ hội nghị, phiên tọa đàm về lộ trình triển khai Luật Thương mại điện tử tập trung thảo luận trách nhiệm của nền tảng, xác thực chủ thể, livestream, tiếp thị liên kết, bảo vệ người tiêu dùng và dữ liệu. Tham gia tọa đàm có đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, VECOM, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành và doanh nghiệp công nghệ.
Các ý kiến tại tọa đàm thống nhất rằng khung pháp lý mới không nhằm tạo thêm rào cản cho doanh nghiệp, mà hướng đến thiết lập môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng và có khả năng truy vết vi phạm.
Ở góc độ nghiên cứu pháp lý và đào tạo, TS.LS Đặng Thị Thu Huyền, Trưởng khoa Luật Trường Đại học Nguyễn Tất Thành cho rằng tuân thủ pháp luật cần được xem là “xương sống” trong chiến lược quản trị doanh nghiệp hiện đại.
Việc chủ động nắm bắt và thực hiện đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, mà còn góp phần xây dựng uy tín thương hiệu, củng cố niềm tin của người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trước những thay đổi của pháp luật thương mại điện tử, NTTU đang tiếp tục cập nhật nội dung đào tạo, tăng cường kết nối giữa kiến thức pháp lý, hoạt động kinh doanh và công nghệ.
Định hướng của Nhà trường là trang bị cho sinh viên năng lực liên ngành, khả năng vận dụng pháp luật vào thực tiễn và kỹ năng xử lý các vấn đề phát sinh trong môi trường kinh doanh số.
Khẳng định vai trò kết nối tri thức và thị trường
Việc phối hợp tổ chức hội nghị và ký kết hợp tác chiến lược tiếp tục khẳng định vai trò của Trường Đại học Nguyễn Tất Thành trong kết nối cơ quan quản lý, hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp và người học.
Thông qua các hoạt động hợp tác, Nhà trường từng bước đưa yêu cầu của thị trường lao động vào chương trình đào tạo, mở rộng không gian thực hành và tăng cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên.
Sự kiện cũng thể hiện định hướng của NTTU trong đào tạo nguồn nhân lực thương mại điện tử có kiến thức chuyên môn, tư duy công nghệ và nền tảng pháp lý vững chắc.
Trong thời gian tới, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối tri thức, đẩy mạnh nghiên cứu, phổ biến pháp luật và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình xây dựng môi trường thương mại điện tử an toàn, minh bạch và phát triển bền vững.
