Từ những lớp bồi dưỡng giáo viên đầu tiên sau ngày đất nước thống nhất đến một trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực đang từng bước khẳng định vị thế bằng chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, nhà trường đã bền bỉ vun đắp nguồn nhân lực, góp phần vào sự phát triển của địa phương, khu vực Đông Nam bộ và cả nước.
KỶ NIỆM 50 NĂM TRUYỀN THỐNG TRƯỜNG (1976-2026),
17 NĂM THÀNH LẬP TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT (24/6/2009-24/6/2026)
Mạch nguồn từ truyền thống sư phạm
Mỗi cơ sở giáo dục đều có một điểm khởi đầu. Với Trường Đại học Thủ Dầu Một, hành trình ấy bắt đầu từ những lớp học giản dị được mở ngay sau ngày đất nước thống nhất, khi vùng đất Sông Bé bước vào công cuộc khôi phục và xây dựng quê hương. Trong bối cảnh đội ngũ giáo viên còn thiếu, nhu cầu phát triển giáo dục trở thành nhiệm vụ cấp thiết, những lớp bồi dưỡng giáo viên đầu tiên được tổ chức tại Phú Cường đã đặt nền móng cho một truyền thống đào tạo kéo dài suốt nửa thế kỷ.
Từ những lớp bồi dưỡng giáo viên ban đầu ấy, công tác đào tạo sư phạm tại Sông Bé từng bước được nâng lên về quy mô và chất lượng. Ngày 3-11-1976, Bộ trưởng Bộ Giáo dục ban hành Quyết định số 2371 thành lập Cơ sở 5 của Trường Cao đẳng Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh tại Sông Bé, tạo điều kiện để hoạt động đào tạo giáo viên được tổ chức bài bản hơn. Đến năm 1979, cơ sở này được bàn giao cho địa phương quản lý với tên gọi Trường Sư phạm Cấp II Sông Bé. Quá trình củng cố và phát triển liên tục đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự ra đời của Trường Cao đẳng Sư phạm Sông Bé vào năm 1988, và sau này là Trường Cao đẳng Sư phạm Bình Dương.
Những lần thay đổi tên gọi đã phản ánh yêu cầu phát triển của từng thời kỳ, nhưng điều không thay đổi là sứ mệnh phụng sự sự nghiệp giáo dục của ngôi trường này. Qua mỗi giai đoạn, nhà trường không chỉ đào tạo giáo viên mà còn bồi dưỡng tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt khó và khát vọng cống hiến cho nhiều thế hệ người học. Từ những giảng đường còn nhiều thiếu thốn của những năm đầu sau giải phóng đến một cơ sở đào tạo ngày càng khang trang, hiện đại, truyền thống hiếu học và tinh thần tận tâm với nghề vẫn luôn được gìn giữ, trở thành bản sắc của nhà trường.
Chính mạch nguồn truyền thống ấy đã tạo nền móng cho bước phát triển mang tính lịch sử vào ngày 24-6-2009, khi Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 900/QĐ-TTg thành lập Trường Đại học Thủ Dầu Một trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Sư phạm Bình Dương. Sự kiện này không chỉ mở ra một chương mới đối với nhà trường mà còn đánh dấu bước phát triển của giáo dục đại học trên vùng đất Bình Dương, kế thừa truyền thống một trường sư phạm trước đây, từng bước mở rộng sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, nghiên cứu khoa học, chuyển giao tri thức và đồng hành cùng sự phát triển của địa phương, khu vực và đất nước.
Khi nhìn lại chặng đường 50 năm truyền thống và 17 năm phát triển của Trường Đại học Thủ Dầu Một, điều tôi cảm nhận sâu sắc nhất là lòng biết ơn đối với các thế hệ lãnh đạo tỉnh Bình Dương cũ, nguyên lãnh đạo trường, thầy cô giáo, viên chức, người lao động, và các thế hệ cựu sinh viên, học viên đã góp phần tạo nên diện mạo của nhà trường hôm nay.
Tiếp nối truyền thống 50 năm là trách nhiệm, khát vọng vươn mình là động lực, phát triển bền vững là mục tiêu mà Trường Đại học Thủ Dầu Một kiên định theo đuổi. Trên nền tảng những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế hệ, Đảng bộ nhà trường sẽ tiếp tục lãnh đạo, phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới và sáng tạo, xây dựng Trường Đại học Thủ Dầu Một trở thành đại học có uy tín, đóng góp ngày càng nhiều cho sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh và cả nước.
PGS-TS LÊ TUẤN ANH - Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Thủ Dầu Một
Nửa thế kỷ nhìn lại là hành trình bền bỉ vun đắp những giá trị của tri thức và giáo dục. Từ những lớp học đầu tiên sau ngày đất nước thống nhất đến một trường đại học đang từng bước hội nhập, Trường Đại học Thủ Dầu Một luôn kiên định với sứ mệnh lấy con người làm trung tâm, lấy tri thức làm nền tảng và lấy chất lượng làm động lực phát triển. Đó cũng là mạch nguồn tạo nên sức sống lâu dài để nhà trường tiếp tục viết nên những chặng đường mới.
Khẳng định vị thế đại học đa ngành, đa lĩnh vực
Trường Đại học Thủ Dầu Một từng bước mở rộng quy mô, đa dạng hóa lĩnh vực đào tạo và khẳng định vị thế của một trường đại học công lập đa ngành, đa lĩnh vực. Cùng với phát triển quy mô, nhà trường kiên trì nâng cao chất lượng đào tạo theo các chuẩn của khu vực và quốc tế; tham gia vào Tổ chức CDIO, trở thành thành viên liên kết của Mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á (AUN-QA), đồng thời đẩy mạnh kiểm định chất lượng chương trình đào tạo theo các bộ tiêu chuẩn trong nước và quốc tế. Sự chuyển mình ấy không chỉ thể hiện ở việc mở rộng ngành đào tạo hay quy mô tuyển sinh, mà còn ở quá trình đổi mới toàn diện về chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, quản trị đại học và bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về nguồn nhân lực trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Sau 17 năm thành lập, Trường Đại học Thủ Dầu Một đã xây dựng hệ thống đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, nhiều trình độ đào tạo với 54 ngành đại học, 14 ngành thạc sĩ và 1 ngành tiến sĩ với quy mô hơn 23.000 người học. Đội ngũ 774 giảng viên, nhà khoa học đang trực tiếp giảng dạy, nghiên cứu và đồng hành cùng người học, tạo nên nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển học thuật.
Những con số ấy không chỉ phản ánh sự lớn mạnh về quy mô mà còn cho thấy sự trưởng thành của một trường đại học trẻ. Hơn 57.000 kỹ sư, cử nhân, kiến trúc sư, thạc sĩ và tiến sĩ, đã tốt nghiệp từ Trường Đại học Thủ Dầu Một, trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao đang công tác tại các cơ quan, doanh nghiệp, trường học, khu công nghiệp và nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội trong khu vực Đông Nam bộ và trên cả nước. Nhiều thế hệ cựu người học đang đảm nhiệm những vị trí quan trọng trong quản lý nhà nước, giáo dục, doanh nghiệp và nghiên cứu khoa học, tiếp tục lan tỏa giá trị mà nhà trường đã vun đắp.
Phát triển quy mô luôn đi cùng với yêu cầu nâng cao chất lượng, vì vậy nhà trường kiên định theo đuổi mục tiêu xây dựng chất lượng đào tạo dựa trên các chuẩn của quốc gia và quốc tế, xem kiểm định chất lượng là công cụ để hoàn thiện chương trình đào tạo, nâng cao hiệu quả quản trị và đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Đến nay, hơn 50% chương trình đào tạo đã được kiểm định trong nước và quốc tế, trong đó có 8 chương trình đạt chuẩn AUN-QA. Đây không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng đào tạo mà còn khẳng định định hướng hội nhập của nhà trường với giáo dục đại học trong khu vực.
Cùng với công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và phục vụ cộng đồng đã từng bước trở thành những lĩnh vực tạo nên bản sắc và sự phát triển của Trường Đại học Thủ Dầu Một. Ngoài ra, hoạt động hợp tác với doanh nghiệp, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học trong và ngoài nước ngày càng được mở rộng, tạo môi trường để giảng viên và người học tiếp cận tri thức mới, tăng cường nghiên cứu ứng dụng và nâng cao năng lực hội nhập.
Những kết quả đạt được sau 17 năm thành lập là minh chứng cho một quá trình phát triển bền bỉ và có định hướng. Từ một trường đại học non trẻ được xây dựng trên nền tảng sư phạm, Trường Đại học Thủ Dầu Một đã từng bước khẳng định vị thế trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam bằng chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu và tinh thần đổi mới. Đó cũng là cơ sở vững chắc để nhà trường bước vào chặng đường phát triển mới với khát vọng vươn lên trở thành đại học đổi mới sáng tạo, thông minh và phát triển bền vững.
Khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên đổi mới sáng tạo
Từ sứ mệnh đào tạo giáo viên sau những ngày đầu đất nước thống nhất, Trường Đại học Thủ Dầu Một không ngừng mở rộng vai trò và trách nhiệm qua từng giai đoạn phát triển. Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh hình thành không gian phát triển mới, nhà trường tiếp tục khẳng định vị thế của một trường đại học công lập đa ngành, lấy đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo làm những trụ cột đóng góp vào sự phát triển của thành phố và khu vực.
Không gian phát triển mới đồng nghĩa với những yêu cầu mới về chất lượng nguồn nhân lực, năng lực khoa học - công nghệ và khả năng đổi mới sáng tạo. Trong hệ thống giáo dục đại học của Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Thủ Dầu Một xác định vai trò là một trường đại học công lập đa ngành, gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng; đồng hành cùng chính quyền, doanh nghiệp và xã hội trong giải quyết những vấn đề thực tiễn của quá trình phát triển đô thị, công nghiệp và kinh tế tri thức.
Để thực hiện sứ mệnh đó, nhà trường tiếp tục lấy chất lượng làm nền tảng. Chuẩn hóa chương trình đào tạo theo các tiêu chuẩn kiểm định trong nước và quốc tế; phát triển các chương trình đào tạo chất lượng cao, chương trình đào tạo xuất sắc; xây dựng đội ngũ giảng viên, nhà khoa học có trình độ chuyên môn cao và năng lực hội nhập quốc tế là những định hướng xuyên suốt nhằm đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Song hành với đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ được xem là động lực tạo nên bản sắc của một đại học đổi mới sáng tạo, nhà trường tiếp tục đầu tư xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, phòng thí nghiệm và hạ tầng nghiên cứu hiện đại; mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, địa phương và các đối tác quốc tế để hình thành những chương trình nghiên cứu có giá trị ứng dụng cao. Kết quả nghiên cứu không chỉ dừng lại ở công bố khoa học mà còn hướng đến chuyển giao công nghệ, thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu và tạo ra giá trị phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Trong chiến lược phát triển, Trường Đại học Thủ Dầu Một xác định tham gia sâu vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo của Thành phố Hồ Chí Minh, lấy đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ là những lĩnh vực đóng góp cốt lõi. Trên cơ sở tăng cường liên kết với doanh nghiệp, cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, các trường đại học và đối tác quốc tế, nhà trường thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn - vi mạch, công nghệ số, logistics, kinh tế xanh và chuyển đổi số.
Cùng với đổi mới hoạt động đào tạo và nghiên cứu, Trường Đại học Thủ Dầu Một tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ, hạ tầng số, xây dựng đại học thông minh; đổi mới quản trị theo hướng hiện đại, quản trị dựa trên dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong điều hành. Đề án “Tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai” và phát triển chương trình đào tạo, nghiên cứu theo chuẩn quốc tế được triển khai nhằm tạo dựng môi trường học thuật quốc tế, nâng cao năng lực cho người học và đội ngũ cán bộ, giảng viên, mở rộng khả năng hợp tác và hội nhập với giáo dục đại học toàn cầu.
Tiến sĩ Đoàn Ngọc Xuân, Hiệu trưởng Trường Đại học Thủ Dầu Một, khẳng định: “Nửa thế kỷ truyền thống là nền tảng để nhà trường bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng trở thành đại học đổi mới sáng tạo, thông minh và phát triển bền vững. Chúng tôi lấy chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và quản trị hiện đại làm động lực; đồng thời xây dựng môi trường học thuật tiên tiến, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh và cả nước”.
Theo chiến lược phát triển đến năm 2035, Trường Đại học Thủ Dầu Một phấn đấu trở thành đại học đổi mới sáng tạo, thông minh và phát triển bền vững, có uy tín trong nước và quốc tế; đến năm 2050, trở thành một trong những đại học đổi mới sáng tạo hàng đầu Việt Nam, có vị thế trong khu vực châu Á.
Nếu 50 năm đầu tiên là hành trình vun đắp nền tảng tri thức cho vùng đất Sông Bé - Bình Dương trước đây, thì chặng đường phía trước là hành trình khẳng định vị thế của một trường đại học đổi mới sáng tạo trong hệ thống giáo dục đại học của Thành phố Hồ Chí Minh. Tiếp nối truyền thống, nuôi dưỡng khát vọng vươn mình và kiên định mục tiêu phát triển bền vững sẽ là động lực để Trường Đại học Thủ Dầu Một tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của thành phố và đất nước bằng tri thức, khoa học và đổi mới sáng tạo.
