(SGGP).- Thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 3-7, với sự hợp tác của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), Cơ quan An ninh hạt nhân quốc gia Hoa Kỳ (NNSA) và Tập đoàn Năng lượng nguyên tử nhà nước Liên bang Nga (ROSATOM), Việt Nam đã hoàn thành việc đưa 11kg uranium có độ làm giàu cao (HEU) cuối cùng từ Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt, Việt Nam về Liên bang Nga.
Lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt được nâng cấp từ Lò phản ứng TRIGA công suất 250 kW (được xây dựng vào đầu những năm 1960), và đưa vào hoạt động trở lại từ ngày 20-3-1984 với công suất hiện nay là 500 kW. Về nhiên liệu, năm 1983, IAEA đã tài trợ kinh phí để Việt Nam mua 140 bó nhiên liệu HEU (36% U-235) loại WWR-M2 chuẩn do Liên Xô trước đây chế tạo và cung cấp. Thực hiện khuyến cáo của IAEA, và theo thỏa thuận của Hoa Kỳ và Liên bang Nga, các lò phản ứng nghiên cứu sử dụng nhiên liệu uranium có độ giàu từ 20% U-235 trở lên đều phải chuyển đổi sang sử dụng nhiên liệu có độ giàu thấp (LEU) (dưới 20% U-235), vì không giống như nhiên liệu HEU, nhiên liệu LEU không thể sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân. Lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt thuộc trong số hơn 20 lò phản ứng nghiên cứu của 17 quốc gia sử dụng nhiên liệu HEU do Liên Xô trước đây cung cấp nên cần phải chuyển đổi sang nhiên liệu LEU. Từ năm 2007 đến nay Bộ KH-CN Việt Nam đã hợp tác chặt chẽ với IAEA, NNSA và ROSATOM để thực hiện chương trình này. Tháng 11-2011, Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt đã thay thế và chuyển đổi thành công lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt sang vận hành hoàn toàn bằng nhiên liệu LEU.
Sự kiện này, một lần nữa, thể hiện chính sách nhất quán của Việt Nam là sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, bảo đảm an toàn, an ninh, đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với cam kết của Việt Nam thực hiện Tuyên bố chung của Hội nghị thượng đỉnh An ninh hạt nhân lần thứ 2, tháng 3-2012 tại Seoul, Hàn Quốc. Việt Nam sẽ tiếp tục hợp tác với IAEA và cộng đồng quốc tế trong việc áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn và an ninh hạt nhân, thực hiện chính sách về phát triển và sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, và về không phổ biến hạt nhân.
VĂN NGHĨA
